ابن فرات عزالدین عبدالرحیم بن محمد

[ویکی فقه] اِبْن ِ فُرات، عزّالدین عبدالرحیم بن محمد بن عبدالرحیم (۷۵۹- ۱۶ یا ۲۶ ذیحجه ۸۵۱ق /۱۳۵۷-۲۲ فوریه یا ۳ مارس ۱۴۴۸م )، محدث و قاضی حنفی مصر و فرزند ابن فرات مورخ می باشد. وی در قاهره چشم به جهان گشود و در همانجا رشد یافت.
اِبْن ِ فُرات، ضمن حفظ قرآن، دو متن مهم فقه حنفی، العمدة و البدایة را نیز حفظ کرد. از ۷۷۱ق به بعد دانش خود را بر فقیهان مذاهب اربعه اهل سنت عرضه داشت و از سراج الدین هندی و شمس الدین طرابلسی (از حنفیان)، بلقینی و ابن ملقن (از شافعیان )، ابن مرزوق کبیر و برهان الدین اخنایی (از مالکیان ) و علاءالدین کنانی و شمس الدین زرکشی (از حنبلیان ) اجازه دریافت کرد.
سخاوی، محمد، ج۴، ص۱۸۶، الضوء اللامع، قاهره، ۱۳۵۴ق، ۱۳۹۰۱.
او فقه حنفی را از قاضیان آن مذهب چون شرف الدین ابن منصور، جمال الدین ملطی و دیگران، نحو را از محب الدین ابن جمال الدین ابن هشام و برهان الدین دجوی و شرح الفیة زین الدین عراقی را (در علم حدیث ) از خود او آموخت و نکت وی را نیز نزد ابن صلاح خواند. ابن فرات سخت تحت تأثیر شخصیت زین الدین عراقی بود، از او با لقب شیخ و امام یاد می کرد و بخش قابل توجهی از امالی او را نیز تحریر نمود.
سخاوی، محمد، ج۴، ص۱۸۶، الضوء اللامع، قاهره، ۱۳۵۴ق، ۱۳۹۰۱.
ابن فرات از ۸۱۱ق به بعد به نیابت از امین طرابلسی عهده دار قضا گردید. همچنین از ظواهر امر برمی آید که به جانشینی مجدالدین اسماعیل نیز نایل آمده است.
سخاوی، محمد، ج۴، ص۱۸۶-۱۸۷، الضوء اللامع، قاهره، ۱۳۵۴ق، ۱۳۹۰۱.
...

💡 در خلال سالهاى وزارت ((على ابن فرات ))شيعى، براى شيعيان آزادى نسبى به وجودآمد و آنان از اين فرصت پيش آمده در جهت احياى مردم شيعى بهره بردند.

💡 ابن مقله را رسم بر اين بود كه نزد ابن فرات مى نشست و نامه هاى ارباب حوائج راگرفته به عرض او مى رسانيد و از اين راه سود مى برد. ابن فرات نيز براى آنكهنفعى عايد اين مقله شود او را وادار مى كرد، از اين راه بهتحصيل مال پردازد.

💡 چون ابن مقله به نگون بختى افتاد و زندانى شد من نزد وى در زندان نرفتم و با اومكاتبه نكردم و با آنكه ميان ما دوستى و صداقت برقرار بود از ترس ابن فرات هيچگونه اظهار اندوهى نيز ننمودم. چون گرفتارى ابن مقله طولانى شد، نامه اى براى منفرستاد كه در آن نوشته بود:

💡 ابن مقله همچنان در اين شغل باقى ماند تا آنكه كارش رونق گرفت و مالى فراوان اندوخت. چون ابن فرات در مرتبه دوم به وزارت رسيد ابن مقله در دولت او صاحب نفوذ شد وشهرتى زياد پيدا كرد و منزلتى بزرگ يافت.

💡 به همين جهت وقتى كه ((قرامطيان ))در سال (311 ه -) به كاروان زائران خانه خدا حملهكردند و جنايات وحشتناكى مرتكب شدند و با تبلغيات كوشيدند تا شيعيان را مسبب اينجنايات قرار دهند، مردم ((بغداد))بر ضد وزير شيعى، ((على ابن فرات ))شعاردادند. به دنبال آن، ((ابن فرات ))و پسرش از وزارت و مقام ادارى خلع شدند و سپسآنان را دستگير، محاكمه و اعدام كردند.