بوزجان. ( اِخ ) شهری است بین هرات و نیشابور از شهرهای خراسان. معرب بوزکان. بوزچگان. شهرکی بود از نواحی نشابور و طوس و بر سرراه نیشابور به هرات. مسافت آن تا نیشابور چهار منزل و تا هرات شش منزل بود. ( فرهنگ فارسی معین ). و رجوع به مرآت البلدان و لباب الانساب و ابن خلکان شود.
شهرکی بود از نواحی نیشابور بین نیشابور و طوس و بر سر راه نیشابور به هرات مسافت آن تا نیشابور چهار منزل و تا هرات شش منزل بود.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 درویش علی بوزجانی (زاده بوزجان -وفات بعد از ۹۲۹ هـ.ق) صوفی خراسانی قرن نهم و دهم است. او از خادمان آستان شیخ احمد جام (ژنده پیل) و از مریدان خواجه عزیزالله نقشبندی بودهاست. دربارهٔ زندگی و فعالیتهای او اطلاعات زیادی در دست نیست. روضة الریاحین، مهمترین اثر اوست. این کتاب به فارسی و دربارهٔ شرح حال و مناقب احمد جام و فرزندان و نوادگان اوست.
💡 از کتاب بوزجانی چنین بر میآید که دستگاه موضعی عددنویسی دهدهی هندی با استفاده از ارقام در میان مردم و تجار سرزمینهای خلافت شرقی تا مدتهای طولانی مورد استفاده نبودهاست. او با توجه به عادت و عرف خوانندگانی که کتاب برای آنها نوشته شده، از استفاده از ارقام کاملاً پرهیز کردهاست و همهٔ اعداد و محاسبات را، که گاهی بسیار پیچیدهاست، تنها با واژگان بیان کردهاست.
💡 به گفتهٔ گلرو نجیباوغلو، تفاوت رویکرد افلاطون و بوزجانی در این است که «اگر در اجسام افلاطونی وحدت ترکیب بر تکرار یکدست یک نوع چند ضلعی منتظم مانند مثلث متساویالاضلاع، مربع و پنجضلعی منتظم بر بدنهٔ کره قرار دارد، در اجسامی که بوزجانی بیان کرده وحدت شکلی بر توافق پیدرپی دو نوع چندضلعی منتظم استوار است.»
💡 محمد مقدسی، تقسیمات جغرافیای ربع نیشابور را در قالب دوازده رستاق (= ولایت، شهرستان) و سه خزانه و قصر و دار تبیین مینماید. او بشت، بیهق، کویان، جاجرم، اسفراین، استوا، اسفند، جام، باخرز، خواف، زاوه، رخ را در دسته ولایتهای تابعه نیشابور و زوزن را دار آن و بوزجان را قصر آن و توس و نسا و ابیود را خزانههای نیشابور میداند.
💡 یکی از انگیزههای توجه ویژه به اخترشناسی در دوران اسلامی تعیین سالنامه و اوقات شرعی است که نیازمند مشاهدات و محاسبات دقیق ستارهشناسی است. هندسه کروی که بدست ابوالوفای بوزجانی تکوین یافت این محاسبات را بسیار تسهیل کرد.
