بهاءالدین محمد جوینی

رجوع شود به:جوینی، بهاءالدین (۶۴۸ـ۶۷۸ق)

[ویکی فقه] بَهاءُالدّین جُوِیْنی، محمد (ح۶۴۸- شعبان۶۷۸ق/۱۲۵۰- دسامبر۱۲۷۹م)، فرمانروای اصفهان و بخشی از عراق عجم از ۶۶۳ تا۶۷۸ق/۱۲۶۵-۱۲۷۹م بود.
بَهاءُالدّین فرزند بزرگ شمس الدین محمد جوینی صاحب دیوان، وزیر مشهور هلاکو و اباقاخان بود. بهاءالدین محمد همچون برادرش خواجه شرف الدین هارون، در کودکی و نوجوانی به دانش اندوزی پرداخت.
حکمرانی بهاءالدین
پس از مرگ هلاکوخان در ۶۶۳ق/۱۲۶۵م، فرزندش اباقا ضمن ابقای شمس الدین محمد جوینی بر منصب وزارت، حکومت اصفهان و بخش بیش تر عراق عجم را در همان سال به بهاءالدین واگذار کرد. مقارن ورود بهاءالدین به اصفهان، این شهر دستخوش آشوب و ناآرامی بود و او برای ایجاد آرامش و امنیت، متمردان و مخالفان را سخت سرکوب کرد، چنان که در دوران حکومت وی بر اصفهان، کسی را یارای نافرمانی و تجاوز و دزدی نبود.
← شیوه حکومت داری وی
سرانجام بهاءالدین پس از ۵ سال حکومت بر اصفهان درگذشت و با مرگ ناگهانی او، آرامش از اصفهان رخت بربست. خواجه شمس الدین در رثای پسر، رباعی ای سرود و شاعران دیگر چون محمد بن بدر جاجرمی قصایدی سرودند و به شمس الدین تعزیت گفتند.
ملازمان بهاءالدین
...

💡 ممدوح اصلی بدرالدین همان بهاءالدین محمد جوینی پسر شمس‌الدین صاحب‌دیوان جوینی است و قصاید اصلی شاعر در ستایش اوست. اما علاوه بر آنها قصایدی هم در ستایش شمس‌الدین محمد جوینی و برادرش عطاملک جوینی دارد. چنان که از سخنش برمی‌آید تا پایان دوران خاندان جوینی در خدمت آنها بود و در وفات بهاءالدین در سال ۶۷۸ قمری مادهٔ تاریخ سرود.

💡 در پی حملهٔ هلاکو به بغداد و فتح آن در سال ۶۵۶ ه‍. ق، عدهٔ کثیری از جمله خلیفهٔ عباسی به قتل رسیدند و اکثر مدارس و کتابخانه‌ها ویران شد. اما صفی‌الدین در این میان با توسل به هنرش توانست خود و خانواده‌اش را از تعرض مصون نگاه دارد و به دربار هلاکو راه یابد. صفی‌الدین در این دوره به آموزش بهاءالدین محمد جوینی و برادرش شرف‌الدین هارون جوینی مشغول شد. ارتباط وی با خاندان جوینی کمک کرد تا صفی‌الدین به ریاست دیوان انشا در بغداد برسد. مهم‌ترین اثر صفی‌الدین در دورهٔ دوم زندگی‌اش نوشتن رسالهٔ شرفیه است.