جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نام ایل جاف برگرفته از جاوان یا جاوانیه، نام یکی از ایلهای کُرد معروف در زمانهای قدیم است که مسعودی به نَسَب آنها میپردازد؛ از جمله جاوانیه و جلالیه (احتمالاً جلالیه همان طایفهٔ کلالیهٔ مسکون در نزدیکی شهر زور است که در صبح الاعشی به آن اشاره شدهاست).
💡 خاستگاه اصلی ایل جاف شهر کلار است. به نظر میرسد که واژه جاف اختصار و خلاصه شده واژه جافان(جافان نام منطقهای در نزدیکی کرکوک است که خاستگاه بخشی از مردم کرد جاف است) و این واژه نیز تغییر یافته واژه جابان در گذر زمان است و واژه جابان نیز تلفظ عربی واژه جاوان است، و این جاوان همان جاوان کُرد، صحابه کُرد پیامبر اکرم (ص) است.
💡 در زمان امپراطوری عثمانی این نسل از عشیره جاوان کُرد که در ایران و عراق پراکنده بودند، بسیار زیاد شده بودند که در مکتوبات دوره عثمانی از این مردم با نام جاف نام برده میشود که از آنها به عنوان مردمان عشایر دلیر و بسیار چابکی یاد میشود که مورد اعتماد سلاطین قدرتمند عثمانی بودند و در مواقع حساسی عثمانیها از آنها برای جنگ با دشمنان بهره میگرفتند.
💡 پیشینه واژه کردی جاف به معنای شجاع و دلیر است. احتمال دادهاست که واژه جاف در عربی، بر گرفته (منحوت) از جوانرود باشد. برخی جاف را برگرفته از نام جابان، سردار بزرگ ایرانی و بازماندگان ایل و اردوی وی، میدانند (رجوع کنید به، که در ذکر طوایف کرد از طایفه جاوانیه در ولایت جبال یاد کرده، به نظر میرسد جاف تغییریافته جاو / جاوان است.
💡 نام جاوان در سیر تطور لغوی خود به جاو و جاوی (جاوان و جاوانیه در متون) بدل شدهاست و کارگزاران عرب نیز جاویها را به سبب سرسختی و جسارتها و مقاومتهایشان جافی (به معنای جفاکننده و خشن و تندخو) مینامیدند و به مرور نزد عامهٔ ایلیاتیها به جاف و جافی شهرت یافتند
