عاشورا، دهمین روز از ماه محرم، در تاریخ اسلام و بهویژه برای شیعیان، روزی سرنوشتساز است. اهمیت این روز به دلیل وقوع واقعه عاشورای سال ۶۱ هجری قمری است؛ هنگامی که امام حسین (ع) به همراه یاران باوفایش در سرزمین کربلا، در نبردی نابرابر با سپاه کوفه به فرماندهی عمر بن سعد، به شهادت رسیدند. این واقعه، نقطه عطفی در تاریخ اسلام به شمار میرود و همواره یادآور فداکاری، ایثار و ایستادگی در برابر ظلم و ستم است.
با آغاز ماه محرم، شیعیان در سراسر جهان به عزاداری برای امام حسین (ع) و یارانش میپردازند. این مراسم سوگواری، که در بسیاری از مناطق تا روزهای یازدهم و دوازدهم محرم و در برخی نقاط حتی تا پایان ماه صفر ادامه دارد، در روز عاشورا به اوج خود میرسد. در این روز، شیعیان با برگزاری آیینهای ویژه، به یاد مصائب وارد شده بر امام حسین (ع) و یارانش، به سوگواری و عزاداری میپردازند.
واقعه عاشورا ریشه در تحولات سیاسی پس از مرگ معاویه در سال ۶۰ هجری دارد؛ زمانی که پسرش، یزید، بر مسند خلافت تکیه زد و از مردم خواست با او بیعت کنند. امام حسین (ع) که حاضر به پذیرش حکومت یزید نبود، از بیعت با او امتناع کرد و شبانه از مدینه به مکه رفت. در این میان، مردم کوفه با ارسال نامههای فراوان، از امام حسین (ع) دعوت کردند تا به کوفه بیاید و رهبری آنان را بر عهده گیرد. اما پیش از رسیدن امام به کوفه، سپاهیان ابن زیاد در کربلا راه را بر او بستند و در روز دهم محرم، امام حسین (ع) و یارانش را به شهادت رساندند.