بغته

( بغتةً ) بغتةً. [ ب َ ت َ تَن ] ( ع ق ) ناگاه و یکبارگی و دفعةً. ( غیاث ). ناگاه و ناگهان. ج، بغتات. ( ناظم الاطباء ). ناگاه. ( آنندراج ). ناگاه و بی خبر. ( از فرهنگ نظام ). ناگهان. ( مهذب الاسماء ). بناگاه. فجاءة. فجأت. ناگاهان. غفلةً. یکمرتبه. ناگاهیان. رجوع به بغت و بغة شود: بغتةً فی شهر رمضان سنه... ( تاریخ ابن عساکر ج 2 ص 104 س 8 ). از سر دلاوری و زور بغتةً دفعةً بر سر ایشان تاخت آوردند. ( ترجمه محاسن اصفهان ص 74 ).

( بغتةً ) (بَ غْ تَ تَ نْ ) [ ع. ] (ق. )ناگهان، ناگهانی.

ناگاه، ناگهان، ناگهانی
ناگاه ناگهان بناگاه ناگاهیان.

[ویکی الکتاب] معنی بَغْتَةً: ناگهان
ریشه کلمه:
بغت (۱۳ بار)
«بَغْتَةً» از مادّه «بغت» (بر وزن وقت) به معنای برخورد ناگهانی و غیر منتظره چیزی است; و در اینجا به معنای این است که به طور ناگهانی و جهش آسا که هیچ کس جز خدا، وقت آن را نمی داند، واقع می شود.
ناگهان. (مجمع البیان و مفردات)، پس آنها را ناگهان در حالی که نمی‏دانستند گرفتیم. این کلمه در قرآن مجید 13 بار به کار رفته و همه درباره ناگهانی بودن قیامت و عذاب دنیوی است.

💡 آيه قبلى تنها مساءله بعث مردگان، و ظرفى كه در آن مبعوث مى شوند را ذكر مى كرد،ولى بيان نمى كرد كه آن ظرف چه وقت است. آيه مورد بحث آن را معين نموده، و فرموده:ظرف آن، ساعت است. و اگر نفرمود: خدا ساعت را مى آورد. و آمدن را به خود ساعت نسبتداد، شايد از اين جهت بوده كه ناگهانى بودن آن را در نظر گرفته، كه اعتبار هيچ علمىبه آن تعلق نمى گيرد. همانطور كه فرموده (لا تاتيه الا بغته ).

💡 و بنابر اين، كلمه (بغته ) حال از آمدن قيامت است كه آن را به منظور بيان واقع آورد،تا جمله (فانى لهم اذا جاءتهم ذكريهم ) را بر آن متفرع كند و از آن نتيجه بگيرد، نهاينكه قيد انتظار باشد تا معنا چنين شود: (كفار منتظر آنند كه قيامت ناگهان بيايد). وبه خاطر دفع همين توهم بود كه فرمود: (الا الساعه ان تاتيهم بغته ) و گر نه مىفرمود: (هل ينظرون الا ان تاتيهم الساعه بغته ).

💡 در كلام خداى تعالى در مواضعى به آنچه گفته شد اشاره شده، و آن مواضعى است كهخبر مى دهد قيامت جز به ناگهانى و بدون خبر قبلى نمى آيد، مانند آيه زير كه مىفرمايد: (ثقلت فى السموات و الارض لا تاتيكم الا بغته يسئلونك كانك حفى عنها،قل انما علمها عند اللّه و لكن اكثر الناس لا يعلمون )، و آياتى ديگر.

💡 يسلونك عن الساعه ايان مرسئها قل انما علمها عند ربى لا يجليها لوقتها الا هو ثقلت فىالسموت و الارض لا تاتيكم الا بغته يسلونك كانك حفى عنهاقل انما علمها عندالله و لكن اكثر الناس لا يعلمون (187)