بالیوز

بالیوز. ( اِ ) روزنامه نگار. صاحب برید. ( حاشیه تاریخ یمینی چ طهران در 1272 ): به صحابت برید گویند که در قدیم منصب بزرگی بوده. ( حاشیه یمینی ص 356 ). ظاهراً از بایی و باییر فرانسوی بمعنی حکومت کردن گرفته شده است. || قونسول. ( یادداشت مؤلف ). کسی که وکیل سیاسی دولت خودش است در بلاد خارجه: فلان در بغداد، بالیوز ایران است. ( از فرهنگ نظام ). || شه بندر. کارگزار. ( یادداشت مؤلف ).

روزنامه نگار صاحب برید

[ویکی فقه] بالْیوز، عنوان سفیران جمهوری ونیز در دربار عثمانی، مأخوذ از بایولوس لاتینی به معنای باربر یا حامل است. در قرون وسطی این معنی بکلی تغییر یافته و واژه با معنای جدید از طریق یونانیان و رومیان به فرانکها و از فرانکها به ونیزیان منتقل شده است.
در قرون وسطی، به کسانی که در رأس مهاجرنشینهای بازرگانی ونیزی قرار می گرفتند بایلو و بایلوس می گفتند.
مهاجران ونیزی که در سواحل شام به صورت پراکنده می زیستند، پس از رونق امور بازرگانیشان و کسب اهمیّت سیاسی و اقتصادی، زیر لوای یک بایولوس متّحد شدند.
مناسبات بایلوز ها با حکّام بلاد اسلامی
آنان با حکّام بلاد اسلامی ـ که کالاهای تجاری مشرق زمین از طریق بلاد آن ها به سرزمینهای صلیبیان برده می شد ـ مناسباتی داشتند و با اجازه ملک ظاهر غیاث الدین غازی، فرزند صلاح الدین ایوبی که بر حلب حکومت می کرد (۵۸۲ ـ ۶۱۳)، کاروانسرا و تأسیسات دیگری در آن شهر ایجاد کردند.
بعدها جانشین او، ملک عزیز غیاث الدین محمد (۶۱۳ـ۶۳۴)، نیز با تعیین بایلو در رأس ونیزیان مقیم حلب و لاذقیه موافقت کرد. ونیزیان با امپراتوری طرابزون مناسبات تجاری داشتند و در ۷۱۸/۱۳۱۹ با امپراتور الکسیوس دوم و در ۷۶۵/۱۳۶۴ با الکسیوس سوم قراردادهای بازرگانی بستند.
پس از عقد این قراردادها، در طرابزون محله خاصی به بازرگانی آنان اختصاص یافت و بایولوسی که اختیاراتش در ردیف اختیارات بایولوس قسطنطنیه بود، در این شهر مستقر شد.
راه یافتن کلمه بایلو به زبان ترکی
پس از سقوط قسطنطنیه (۸۵۷/۱۴۵۳) به دست سلطان محمد فاتح، جمهوری ونیز درصدد برآمد ضربه بزرگی را که بر تجارتش وارد شده بود جبران کند و بارتولومیو مارچلو را به استانبول اعزام کرد.
او در ۱۹ ربیع الا´خر ۸۵۸/۱۸ آوریل ۱۴۵۴ با بابِ عالی قرارداد بازرگانی منعقد ساخت که به موجب آن، کشتیهای ونیزی می توانستند در بندرهای عثمانی آزادانه رفت و آمد کنند.
کالاهای تجاری مشمول ۲% مالیات رسمی بود، ولی حقوق و امتیازات ونیزیها در دوره امپراتوری روم شرقی به رسمیت شناخته نشد.
در عین حال ونیز حق داشت که در خاک عثمانی بایلو داشته باشد و اولین کسی که این وظیفه را به عهده گرفت مارچلو بود.
بایلو رئیس ونیزیهای مقیم عثمانی بود و به امور اداری آنان رسیدگی می کرد و برای حل بعضی از اختلافات آنان حق داوری داشت.
به این ترتیب، پس از آن که مناسبات عثمانی و ونیز محکمتر شد، کلمه بایلو به زبان ترکی راه یافت و در متونِ این زبان به صورت بالیوس و بایلوس و بالیوز و در عهدنامه ها غالباً به شکل بالیوس ضبط شد.
اصل این کلمه، چنانکه ذکر شد، در لاتینی بایولوس بوده و در بعضی از اسناد ایتالیایی نیز به صورت بایلوس ضبط شده است.
این کلمه با تلفظ اصلی وارد زبان ترکی شد و به مرور زمان، پس از تغییراتی کوچک، به صورت بالیوس و بالیوز درآمد.
شکل «بایلوس» هم به کار رفته، که در متون ترکی در زبان محاوره رواج نداشته است.
استعمال واژه بایلو در معانی دیگر
...

💡 حسن موقر بالیوزی ۱۶ شهریور ۱۲۸۷ در شیراز زاده شد. پدرش میرزا علی‌محمد خان موقرالدوله و مادرش منورخانم بودند. در سال ۱۳۰۰ پس از مرگ پدرش، لقب موقرالدوله به او رسید. در بیروت و انگلستان تحصیل کرد و ساکن لندن شد. از سال ۱۹۳۷–۱۹۶۰ رئیس محفل روحانی بهائیان بریتانیا گردید. وی اندکی پیش از مرگ شوقی افندی در سال ۱۹۵۷، یکی از ایادی امرالله شد.

💡 حسن موقر بالیوزی (۱۶ شهریور ۱۲۸۷ – ۲۳ بهمن ۱۳۵۹) بنیانگذار، مدیر و اولین گوینده بخش فارسی بی‌بی‌سی بود.

💡 در تاریخ ۲۹ دسامبر ۱۹۴۰ میلادی (۸ دی ۱۳۱۹ خورشیدی)، بخش فارسی رادیو بی‌بی‌سی برای رقابت با رادیو برلین آغاز به کار کرد. اولین گوینده این رسانه، حسن موقر بالیوزی نام داشت.

💡 بالیوزی شخصاً مرد خوبی بود ولی از مریدان سفت و سخت بهاءالله بود و در کتاب خود بهاء را در ردیف زرتشت و بودا و موسی و عیسی و محمد مطرح کرد و من علیه او مطالبی نوشتم… ولی بالیوزی نگفت که من نماینده تفکر عقلی هستم.

💡 ارتباط او با نیروهای انقلابی بوشهر و فارس بیانگر نقش او در انقلاب مشروطه در فارس است. بالیوز انگلیسی او را آغازگر نهضت جنوب ایران معرفی کرده‌است.

💡 باغ بالیوز یکی از باغ‌های تاریخی استان فارس واقع در شهر شیراز بوده‌است که در دوران قاجاریه توسط میرزا عبداله بالیوز بنا شده‌است.