تصوف ایران

[ویکی فقه] این مقاله شامل تصوف ایران در دوره ایلخانان (سدۀ ۷-۸ق/۱۳-۱۴م) و پس از آن می باشد.
مهم ترین طریقه های تصوف در این عصر سهروردیه و کبرویه بودند که از سلسله های چهارده گانۀ معروفیه به شمار می روند.سلسلۀ سهروردیه که به ابونجیب ضیاءالدین عبدالقاهر سهروردی (د ۵۶۳ق) منسوب است، در ایران مشایخ و پیروانی داشت، اما به کوشش بهاءالدین زکریا مولتانی (د ۶۶۱ق) در هند گسترش چشم گیری یافت.از شخصیت های بزرگ این سلسله در ایران باید از عزالدین محمود کاشانی (د ۷۳۵ق)، صاحب مصباح الهدایه، و کمال الدین عبدالرزاق کاشانی (د ۷۳۶ق)، صاحب شرح فصوص الحکم و شرح منازل السائرین نام برد، که هر دو از مریدان دو شیخ نام دار سهروردیه در ایران، یعنی نورالدین عبدالصمد بن علی نطنزی اصفهانی (د ۶۹۹ق) و ظهیـرالدین عبدالرحمان بن نجیب الدین علی بن بُزغش شیرازی (د ۷۱۴ق) بودند و با تألیفات خود سنت تعلیمی سهروردیه، مبنی بر توجه عملی به عوارف المعارف سهروردی، و توجه علمی به عرفان ابن عربی و نوشتن شرح بر آثار او را ادامه دادند.
کبرویه
طریقۀ کبرویه نیز به شیخ نجم الدین کبری (مق ۶۱۸ق) منسوب است که خلفای بزرگ چون مجدالدین بغدادی، سیف الدین باخرزی، رضی الدین علی لالا و سعدالدین حمویه را پرورد که هر یک از آن ها نقش مهمی در گسترش این طریقه در نقاط گوناگون سرزمین های اسلامی داشتند.
← مبانی
...

💡 قرن دوازدهم، تصوف ایرانی به خارج ایران رفت و آثار متعددی پدید آمد و شروح زیادی بر مثنوی نوشته شد. از این قرن و قرن سیزدهم به بعد سلسله‌های صوفیه با اختلافات زیاد متعدد شد و مریدان به سود فرقه در کارهای حکومتی واداشته شدند.

💡 در سال ۱۹۹۳ میلادی، نوربخش از خانقاه خود در دروازه ناتینگ هیل، لندن، به یک مرکز صوفیان در بنبری، آکسفوردشایر نقل مکان کرد و زندگی‌نامه پیران بزرگ تصوف ایران را به زبان فارسی نگاشت.

💡 قرن دوازدهم، تصوف ایرانی به خارج ایران رفت و آثار متعددی پدید آمد و شروح زیادی بر مثنوی نوشته شد. از قرن دوازدهم و سیزدهم به بعد، سلسله‌های صوفیه با اختلافات زیاد متعدد شد و مریدان به سود فرقه در کارهای حکومتی واداشته شدند.