ابن ابی الرجال

ابن ابی الرجال.[ اِ ن ُ اَ بِرْ رِ ] ( اِخ ) ابوالحسن علی منجم. اروپائیان او را البوهازن و البوانس یا ابنراژل گویند. در قرطبه یا شمال افریقیه در مائه پنجم هجری میزیسته و در دربار معزبن بادیس بن منصور بسر برده است. کتاب البارع فی احکام النجوم از اوست و ترجمه لاتینی آن چند بار بچاپ رسیده است.
ابن ابی الرجال. [ اِ ن ُ اَ بِرْ رِ ] ( اِخ ) احمدبن صالح. مورخ و فقیه و شاعر. از زیدی های یمن. در شعبان 1029 هَ.ق. در شهر شیط متولد و به ربیعالاول 1092 درگذشته و در الروضه ( جائی در شمال شهر صنعا ) مدفون گشته است. در دربار امام یمن المتوکل علی اﷲ اسماعیل بن منصور ( متوفی 1087 ) منصب نوشتن اسناد و عهود رسمی به اومفوض گردید و نیز خطیب شهر صنعا بوده است. مهمترین کتب او مطلعالبدور و مجمعالبحور است که از 1300 تن رجال بزرگ فرقه خود نام برده و اخبار مفید داده است.

مورخ و شاعر و ادیب

[ویکی فقه] اِبْن ِ اَبی الرِّجال، صفی ّ الدّین احمد بن صالح یمنی (۱۰۲۹- ۱۰۹۲ق /۱۶۲۰-۱۶۸۱م )، مورخ، فقیه، ادیب، شاعر، قاضی و خطیب صنعاء و از عالمان شیعی زیدی یمن می باشد.
در «شَبّط» واقع در اُهْنوم (مغرب صنعاء) متولد شد.
نسب
گفته اند نسبش به خلیفه دوم عمربن خطاب می رسد.
شوکانی، محمد،، البدر الطالع ج۱، ص۵۹،قاهره، ۱۳۴۸ق.
در شهرهای شِهاره (اهنوم )، صَعده، تَعِز، اَب ّ، حَرجه و صنعاء از عالمان و فقیهان و محدّثان زیدی، مالکی و شافعی چون امام محمّد بن قاسم، سیّد ابراهیم بن محمّد مؤیّدی، سیّد عزّالدّین ابن دُرَیب، سیّد محمّد بن حسن بن قاسم، قاضی احمد بن سعدالدین مستوری، قاضی ابراهیم بن یحیی سُحولی و دیگران حدیث و فقه آموخت.و از برخی از آنان اجازه روایت گرفت و در صنعاء، شهاره و صعده صاحب حوزه درس شد.
شوکانی، محمد،البدر الطالع، ج۱، ص۵۹، قاهره، ۱۳۴۸ق.
...

💡 ابن ابی الرجال در مطلع البدور از دانشمندی زیدی در شمال ایران به نام «یوسف بن الحسن بن أبی القاسم الدیلمی المرقانی» نام برده و گفته او در «بکیل» مدفون است. این نویسنده همچنین از تفسیر قرآن او و نیز سمط الدرر که شرحی بر التحریر اثر ابوطالب هارونی در فقه بوده، نام برده‌است. او همچنین عمدة الوالی (یا شاید عمدة وافی) و نیز سیرة الأئمة را هم نوشته. ابن ابی الرجال در اینجا می‌نویسد که یوسف بن الحسن الدیلمی فرزند دانشمندی دارد به نام «شهر دَویر» که او هم صاحب کتابی است به نام لوائح الاختیار فی بحث الروح والنور وعذاب القبر. احتمال بسیار دارد که مقصود از سیرة الأئمة همان متنی باشد که به عنوان پاسخ یوسف بن أبی الحسن الجیلانی در سال ۶۰۷ ق به عنوان پاسخ عالم زیدی یمن، عمران بن الحسن بن ناصر العذری الهمدانی، نوشته شده و آن را ویلفرد مادلونگ در أخبار أئمة الزیدیة پیشتر منتشر کرده‌است. ابی الرجال همچنان می‌نویسد که شهردَویر دو فرزند داشته به نام‌های «ابو الفضل»، که صاحب دلائل التوحید در علم کلام بوده و نیز تفسیر قرآن. او فرزند دیگری هم داشته به نام «اسماعیل».