مغالطه به استعاره

[ویکی فقه] مغالطه به استعاره، به معنای مغالطه ناشی از لفظ صادق بر امور مختلف به نحو حقیقت و استعاره است.
مغالطه به مجاز، از اقسام مغالطه اشتراک لفظ است، که منشا مغالطه در آن استفاده از لفظ یا الفاظی است که دارای معانی متعدد می باشد. مراد از "مغالطه به استعاره" این است که لفظ، به نحو حقیقت و استعاره بر دو یا چند امر صادق باشد، و این اشتراک به نحو حقیقت و استعاره، منشا مغالطه گردد.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد.• شهاب الدین سهروردی، یحیی بن حبش، منطق التلویحات.• خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس.

💡 در این مغالطه، به جای توجه به سخن و ادله موافق و مخالف آن، به گوینده توجه شده و سعی می‌شود مورد نقضی در اعمال و رفتار گوینده یافت شود تا بدین‌سان هم خود گوینده و هم گفتارش تخطئه شود. این مغالطه به دو شکل رخ می‌دهد: یکی، بیشتر در جایی به کار می‌رود که کسی خطایی را به انسان تذکر می‌دهد و شخص در جواب او می‌گوید: «خودت هم مرتکب این خطا شده‌ای»؛ در حالی که جمع دو نادرست هرگز یک درست نمی‌شود. دیگر آن که سعی می‌کند برای نقد سخن کنونی شخص، مورد ناسازگاری از گفتار پیشین او بیابد و به او بگوید خودت هم این حرف را قبول نداری؛ زیرا موضع قبلی تو چیز دیگری بوده‌است؛ در حالی که باید دانست که موضع‌گیری‌های پیشین فرد هیچ تأثیر منطقی در درستی عقیده‌های امروزش ندارند، زیرا اولاً ممکن است شخص در عقیده‌های پیشینش تجدیدنظر کرده باشد. برای فهم درستی یک گزاره، باید آن گزاره را بررسی کرد، نه بیان‌کنندهٔ آن را.