تشبیهات و تمثیلات قران
مترادفها
استعارههای قرآن، تشبیهات قرآن
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تشبیهات و تمثیلات قرآن (کتاب). «تشبیهات و تمثیلات قرآن کریم» نوشته دکتر جهان بخش ثواقب مشتمل بر مجموعه ای از تمثیلات و تشبیهات قرآن کریم است و با این هدف فراهم آمده است که جوانان و مشتاقان فرهنگ قرآنی ضمن استفاده نمودن از این امثال، با آیات قرآنی و زبان قرآن آشنا و مانوس گردند و در قالب مثل، حقایق قرآنی را بهتر فهم و درک نمایند.
در شیوه نگارش این کتاب سعی شده تا ابتدا یک قطعه کوتاه ادبی متناسب با موضوع آیه تمثیل نوشته شود و سپس آیه مورد نظر و ترجمه آن قرار گیرد. شان نزول آیات هم در حد میسور آمده و در مواردی نیز که لازم بوده، تفسیر مختصری آورده شده است. مطالب کتاب در دو بخش تمثیلات و تشبیهات تنظیم شده است، اگرچه تفکیک آنها از هم دشوار است، چراکه آیات تمثیلی قرآن خود متضمن تشبیهات نیز هستند. کلیاتی نیز از تعاریف، انواع و فواید مثل، اقسام امثال قرآن، امثال در میان اقوام، امثال در میان ایرانیان و امثال عرب در مدخل کتاب آمده است.
ساختار کتاب
کتاب دارای یک مقدمه و یک مدخل و دو بخش اساسی و عمده است. در مدخل «کلیاتی در تعاریف، اقسام و فوائد مثل» عناوین ذیل به چشم می خورد: مثل و معانی آن، فواید مثل، اقسام مثل، امثال در میان اقوام، امثال در میان ایرانیان، مثل در قرآن، اقسام امثال قرآن، تالیفات در زمینه امثال قرآن و امثال عرب. بخش اول تمثیلات قرآن نام دارد و شامل ۲۰ نوع تمثیل است: ۱- تمثیل منافقان، ۲- تمثیل انفاق فی سبیل الله ۳- تمثیل انفاق ریاکارانه ۴- تمثیل اعتدال در انفاق ۵- تمثیل زندگانی دنیا ۶- تمثیل بتها ۷- تمثیل کفران نعمت ۸- تمثیل کافر و مؤمن ۹- تمثیل اعمال کافران ۱۰- تمثیل حق و باطل ۱۱- تمثیل عالم بی عمل ۱۲- تمثیل یاران پیامبر ۱۳- تمثیل خشم مشرکین ۱۴- تمثیل قرآن ۱۵- تمثیل نور توحید ۱۶- تمثیل بهشت متقیان ۱۷- تمثیل عیسی علیه السّلام ۱۸- تمثیل زنان ۱۹- تمثیل پیرزن نخ ریس ۲۰- تمثیل استخوان پوسیده. بخش دوم: تشبیهات قرآن نام دارد و شامل ۷ نوع کلی تشبیه است: ۱- هنگامه قیامت ۲- حشر و قیامت ۳- منکران قیامت ۴- نقمت های جهنم ۵- نعمت های بهشتی ۶- حکایات اقوام ۷- آیات ربوبی. در ذیل هریک از انواع تمثیل و تشبیه چندین تمثیل و تشبیه که با موضوع مناسبت داشته آورده شده است. در نهایت بخش پیوستها قرار دارد که در آن به ۱- امثال مخفی (پوشیده- کامنه) قرآن ۲- فهرست امثال سائره یا ارسال المثل ۳- آیه های نور (تشبیهات) اشاره شده است. در پایان کتاب فهرستهای ذیل موجود است: و مآخذ، نامهای اشخاص، جایها، اقوام، خاندان و قبیله ها، کتابها، نام انتشارات، نام گروهها، فرق، مذاهب و بتها، فهرست حوادث، موضوعات و موجودات خاص، فهرست نامهای جانوران.
نسخه شناسی
جمله سازی با تشبیهات و تمثیلات قران
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 زبان و بیان: در رمانی که با نگاهی رئالیستی و با استادی مطابق با زبان رمان نوشته شدهاست، از شیوه بیانی گرم، صمیمانه، بی تکلف استفاده شدهاست که خواننده را خسته نمیکند. نویسنده از تشبیهات و استعارههایی که حواس خواننده را پرت میکرد اجتناب میکند. او مراقب است که به جای توصیف طولانی از عبارات طبیعی استفاده کند. این رمان به زبانی ساده، واضح و روشن نوشته شدهاست که همه میتوانند آن را بفهمند. مکالمات مطابق با زبان گفتاری روزانه طبیعی و زنده است. متن از دیدگاه غالب به صورت سوم شخص روایت میشود.
💡 خیام نه در قالب شعری، نه در کلمات و اصطلاحات شعری و نه در تفکر شعریاش از هیچ شاعری پیروی نمیکند چراکه خود در این زمینه صاحب سبک است و تنها از صنعت ایجاز بهره میبرد. او به سادگی از معنای کلمات برای فهماندن مقصودش بهره میگیرد و با چنان مهارتی این کار را انجام میدهد که در نظر همگان کاری ساده مینماید. گیرندگی تفکرات خیام تنها مخصوص خود اوست و در زبان هیچ شاعر فارسیزبان دیگری مشاهده نمیشود، زبانی بیتکلف دارد و تشبیهات و استعاراتش با ظرافتی خاص و با شکلی ساده و روان چینش شدهاند.