خیال دست

خیال دست. [ خ َ / خیا دَ ] ( اِ مرکب ) آن بازی است که در مجالس کنند و آن چنان است که یک کس در کنار دیگری پشت سر او بنشیند و آن شخص عبا یا پرده ای بر سر خود و آنکه در کنار اوست کشد بحیله ای که شخص عقبی بالمره در انظار پنهان گردد و معلوم نشود و قدری از شانه های آنکه بکنار اوست نیز پوشیده شود آنگاه شخص کنار نشسته دستهای خود را بر پشت برد و نگهدارد و آن شخص عقبی دستهای خود را بعوض دستهای کنار نشسته برآرد و این پیشی شروع بحرف زدن یا گفتن کند و آن عقبی بدستهای خود که بیرون آید حرکات او را مطابق حرف زدن او بعمل آورد از قبیل دست حرکت دادن و دست بر سبال و صورت کشیدن و گرفتن نی قلیان بر دست و به دهن گذاشتن همه حرکات از دستهای آن عقبی بجهت این یکی که در کنار اوست بعمل آیند و بر ناظران و مجلسیان چنین مفهوم می گردد که این دستهای خود شخصند که بحرکات ارادی حرکت کنند. ( از لغت نامه محلی شوشتر نسخه خطی ).

آن بازیست که در مجالس کنند و آن چنانست که یک کس در کنار دیگری پشت سر او بنشیند و آن شخص عبا یا پرده ای بر سر خود و آنکه در کنار اوست کشد بحیله ای که شخص عقبی بالمره در انظار پنهان گردد و معلوم نشود و قدری از شانه های آنکه بکنار اوست نیز پوشیده شود آنگاه شخص کنار نشسته دستهای خود را بر پشت برد و نگهدارد و آن شخص عقبی دستهای خود را بعوض دستهای کنار نشسته بر آرد و این پیشی شروع بحرف زدن یا گفتن کند و آن عقبی بدستهای خود که بیرون آید حرکات او را مطابق حرف زدن او بعمل آورد از قبیل دست حرکت دادن و دست بر سبال و صورت کشیدن و گرفتن نی قلیان بر دست و بدهن گذاشتن همه حرکات از دستهای آن عقبی بجهت این یکی که کنار اوست بعمل آیند و بر ناظران و مجلسیان چنین مفهوم می گردد که این دستهای خود شخص اند که بحرکات ارادی حرکت کنند.

💡 گل درین گلشن زدبس آسیب دارد در کمین بال بلبل را خیال دست گلچین می‌کند

💡 پرده برانداخت ز روی خیال دست خوش آن صنم شوخ شنگ

💡 خیال دست تو باد آمدست چشم مرا که درّو لعل بدامن همی فشاند باز

💡 بس که ترسیده است چشم غنچه از غارتگران بال بلبل را خیال دست گلچین می‌کند

💡 نیابد رنج دست تو خیال دست تو شاها ز گیتی بر کند ارکان ز گردون بگسلد چنبر