ترجمه نهج البلاغه

[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (آقامیرزایی). «ترجمه نهج البلاغه» ترجمه ای فارسی است که در سال های اخیر توسط خانم ناهید آقامیرزایی در یک مجلد منتشر شده است. او که از دشواری کلامی که نزدیک ترین کلام به وحی است، مطلع است. خود این چنین اذعان می کند: «با توجه به بلاغت و صنعتی که در سخنان مولا علی(ع) وجود دارد، ترجمه نهج البلاغه، اگر نگوییم غیر ممکن، امری بس دشوار است». وی با ابراز محبت به مقام والای امام خویش می افزاید: «عشق به نهج البلاغه و مولا امیرالمؤمنین علی(ع) وادارم کرد تا به این مهم رو آورم». او همچنین با احترام به مقام علما و بزرگانی که در این مقام برآمده و ترجمه های ارزشمندی از این کتاب شریف عرضه کرده اند، دانش خود را همچون قطره ای در برابر دریای دانش آن ها تصویر می کند: «هر یک از مترجمین مختلف نهج البلاغه در حد بضاعت خود ترجمه ای ارائه داده است، و من نیز در انتهای این رشته افتخار پیدا کرده ام که با بزرگان همنشین شوم، هر چند اصلاً داعیه بزرگی ندارم و خود را در مقابل دریای دانش آن ها قطره ای بیش نمی دانم».
ترجمه حاضر از جمله ترجمه های ادبی محسوب شده و «در ترجمه حاضر سعی بر این بوده که علاوه بر حفظ امانت در بیان کلام امام(ع)، تا آن جا که مقدور بوده و به مفهوم آسیب نمی رسیده، بلاغت و سجع نیز رعایت شود».
سجع عبارات، بیشتر در خطبه ها مشهود است و در جملات قصار گاه عبارات به یک ترجمه ساده بسیار نزدیک شده است و از کلمات و عبارات ادبی فاصله گرفته است.
اگرچه مترجم تلاش کرده است که ترجمه خوبی ارائه دهد و تا حدود زیادی از این کار سربلند بیرون آمده است؛ اما اشکالاتی نیز بر ترجمه وی وارد است. در این باره به چند نمونه اشاره می شود:
1- در اولین نامه نهج البلاغه کلمه «جبهه» که به معنای گروه و جماعت است، به اشتباه «جانبدار» ترجمه شده است. روشن است که مقصود حضرت گروه انصار بوده است، نه طرفداران انصار و اینکه چرا مترجم چنین ترجمه کرده روشن نیست.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (آیتی). ترجمه نهج البلاغه از آقای عبدالمحمد آیتی از دانشمندان شیعی قرن معاصر که به زبان فارسی نوشته شده است.
وی می گوید: دیدم که چشمه فیاضی است، دریغم آمد که از آن جرعه ای برنگیرم و بهشت پرگلی است، حیف است که از شمیم گلی دماغ جان عطرآگین نسازم. دریای پهناوری است که بر روی آن صدها شراع گشوده بود، من نیز زورق خود را بر امواج آن سپردم و اکنون که کار به پایان آمده، از بخت بلند خود در شگفتم که این همای بلند پرواز چگونه بر سر من خاک نشین سایه افکند.
هرگز اندیشه نکردم که تو با من باشی
چون به دست آمدی ای لقمه از حوصله بیش
از سال های دور همواره در اندیشه بوده ام که بدین سراپرده اسرار راهی بگشایم و سری بکشم و چه نیکبخت بودم که نامحرمم نینگاشتند و دست رد به سینه ام نزدند.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (احمد زاده). ترجمه نهج البلاغه (احمدزاده)، تألیف ناصر احمدزاده به زبان فارسی و ترجمه کتاب شریف نهج البلاغه است. این کتاب، ترجمه نسخه نهج البلاغه صبحی صالح است که یکی از ترجمه های در دسترس نهج البلاغه می باشد که حد وسط را در پیش و متن آن بسیار روان و ادبی می باشد.
کتاب، شامل مقدمه ناشر، مقدمه مترجم، خطبه ها، نامه ها، کلمات قصار، راهنمای کلمات و نامه ها می باشد.
شیوه ترجمه در این کتاب به این صورت است که ایشان به هیچ وجه از متن عربی استفاده نکرده و فقط ترجمه این کتاب ارزشمند در این جا بیان شده است که با نثری روان و ادبی نیز همراه می باشد.
مقدمه کوتاه ناشر، نیت چاپ این اثر را که استفاده آسان خوانندگان از محتوای این کتاب ارزشمند می باشد، بیان می کند.
در مقدمه مترجم، ابتدا درباره شان حضرت علی(ع) صحبت به میان آمده و سپس درباره ترجمه و نیات ایشان از ترجمه این کتاب سخن گفته شده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (اردبیلی). این کتاب ترجمه ای فارسی از کتاب نهج البلاغه است که حسین بن شرف الدین اردبیلی بر این کتاب شریف نگاشته شده است.
کتاب در یک جلد تهیه گردیده و فاقد مقدمه و مشتمل بر سه بخش خطبه ها، نامه ها و کلمات قصار حضرت می باشد.
ترجمه حاضر با استفاده از شرح الهی اردبیلی بر نهج البلاغه با عنوان "منهاج الفصاحة فی شرح نهج البلاغة" تهیه گردیده است. در این کتاب متن فرمایشات حضرت کلمه به کلمه به فارسی برگردان شده است. ترجمه حاضر، ترجمه ای سلیس و روان است.
این کتاب در سال های 1267ه‍- و 1288ه در تبریز چاپ شده است.
نسخه حاضر در برنامه با درج متن نهج البلاغه در وسط سطرهای ترجمه، از روی نسخه ای که در سال های 1343 و 1355ق. چاپ سنگی شده، توسط دفتر نشر فرهنگ اهل بیت در تهران افست شده و کمی از حجم آن کاسته است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (افتخارزاده). ترجمه نهج البلاغه از آقای محمودرضا افتخارزاده، به زبان فارسی شامل پیش گفتاری از مترجم درباره امیرالمومنین و نگاهی به سرنوشت تاریخی میراث علوی، سید رضی گردآوری و گزینش سخنان امام علی(ع)، مطالبی پیرامون برگردان پارسی نامه علوی، سیر تاریخ ترجمه ها از سده پنجم تا کنون و زبان ادبیات ترجمه، در ابتدای کتاب می باشد، سپس به ترجمه کتاب نهج البلاغه پرداخته است.
مترجم در ترجمه کتاب نهج البلاغه با خود عهد نموده که از هر گونه ترجمه آزاد و باز پرهیز کند و تنها در چارچوب کلام علوی حرکت نماید، و کلام علوی برای وی اصل و اساس باشد و تنها بکوشد به آن نزدیک شود. از آنجا که ساختار کلام علوی در نهایت کوتاهی و ایجاز است، کوشیده تا در ادبیات ترجمه بیشتر از افعال تک بنی پارسی آشنا و ناآشنا بهره بجوید، و هماهنگ با کلام علوی بیشتر از ضمایر مفعولی فارسی بهره ببرد و یا ضمایر فاعی و مفعولی را در یک فعل به کار گیرد. همچنین تا آنجا که توانسته از کاربرد واژگان عربی راه یافته به زبان فارسی پرهیز کرده و تنها واژگان عقیدتی مانند: خق، حج، خمس، زکات، جهاد، میراث، ارث و.... را آورده است.
از آنجا که واژه دنیا بار عقیدتی دارد، از ترجمه آن به جهان خودداری کرده چرا که جهان ترجمه عالم است و برای دنیا با توجه به بار کلامی آن نسزد. از کاربر واژگان پارسی کهن که اصالت دیرینه دارد، بهره جسته مانند: گلوم به جای جرعه، خو یا خیو به جای عرق، کراشی به جای ابن لبون، تندرستی و درواخی به جای سلامتی و عافیت، یک تویی به جای اخلاص، پایبندان به جای ضمانت و... و سرانجام متن و ترجمه را تدوین موضوعی کرده؛ یعنی خطبه ها، نامه ها، و سخنان کوتاه را که تا حدودی هم موضوع یافته، هر کدام را در بخش خودش کنار هم قرار داده و با توجه به این که در هر خطبه و نامه ای از موضوعات گونه گونی سخن رفته، در تدوین توجه به موضوع غالب بوده است. ترتیب زمانی و تاریخ خطبه ها و نامه ها را نیز رعایت کرده است.
متن این ترجمه نسخه چاپ مرحوم صبحی صالح است.
مترجم به نظر خود کاستی ها و نادرستی هایی که در واژگان، اعراب، عنوان بندی متن و واژه نامه صبحی صالح دیده است، در متن خود تصحیح نموده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (انصاری). ترجمه شرح نهج البلاغه از جمله ترجمه های فارسی است که به قلم نویسنده معاصر محمدعلی انصاری قمی در یک مجلد منتشر شده است. مترجم ترجمه منظومی از نهج البلاغه را در ده مجلد ظرف مدت پنج سال به نگارش درآورده است که حاوی ترجمه و شرح منثور مختصری نیز بوده که به صورت جداگانه و در قالب کتاب حاضر منتشر شده است.
مترجم درباره زمان آغاز به ترجمه این کتاب شریف با کمال افتخار می نویسند: «در سال 1366ش پرتوی از بوارق نظر کیمیا اثر حضرت مرتضوی قلب شکسته این حقیر را روشن کرد. توفیق الهی شامل حال گردید، فیض روح القدسی مدد نمود، نویسندگان و دانشمندان اسلامی نام فقیر را جزء مترجمین و شرّاح نهج البلاغه عزیز ثبت و ضبط نمودند».
مترجم با مقایسه ترجمه اش با ترجمه جواد فاضل به برخی از ویژگی های ترجمه خود اشاره کرده می کند:
مطالعه کتاب نهج البلاغه (ترجمه انصاری) در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (انصاریان ط قدیم). ترجمه نهج البلاغة از شیخ حسین انصاریان در قرن معاصر و به زبان فارسی می باشد.
مترجم در پیش گفتار کتاب، به معرفی کتاب نهج البلاغه پرداخته و آن را وصف می نماید، سپس می گوید که این کتاب بی نظیر در دنیای بشریت ناشناخته، و در میان مسلمانان مهجور، و در جامعه شیعه غریب است. بر آنان که از وجدان بیدار برخوردارند و احساس تکلیف می نمایند، واجب است آن را به تمام ملّت های غیر اسلامی بشناسانند، در میان مسلمانان از محاق مهجوریت درآورند و غربتش را که خسارتی بس سنگین است، در جامعه شیعه علاج کنند.
بر گویندگان لازم است، خطبه هایش را بر مردم بخوانند. بر نویسندگان واجب است، نامه هایش را در نوشته های خود بیاورند. بر طبیبان روحانی فرض است که حکمت هایش را در میان مردم رواج دهند.
گزیده ای از خطبه ها و نامه ها و حکمت های این کتاب لازم است، جزء کتب درسی دبیرستان ها و دانشگاه ها قرار گیرد، تا نسل جوان با معارف الهی، و نظام زندگی، و حسنات اخلاقی، و روش همزیستی مسالمت آمیز، و طریق سیاست مثبت آشنا شوند، و از این رهگذر به احیای اصول انسانی برخیزند، و تبدیل به منابعی از معرفت و عمل صالح شوند.
مترجم در زمینه این ترجمه، ابتدا جملات ملکوتی نهج البلاغه را دقت می نموده، سپس به لغت مراجعه می کرد، آن گاه شرح ابن ابی الحدید، و شرح ابن میثم، و شرح خوئی، و شرح ملاصالح قزوینی و برخی از شروح دیگر را دیده، تا در مدّت هفت ماه کار و فعالیت شبانه روزی، این ترجمه آماده شده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (انصاریان). نهج البلاغه (ترجمه انصاریان) ترجمه فارسی نهج البلاغه به قلم شیخ حسین انصاریان از نویسندگان معاصر است. این ترجمه از نوع ترجمه های تحت اللفظی اما سلیس و روان است که فاقد هرگونه شرح و توضیح اضافی است و تنها توضیحات بسیار اندکی در پرانتز ذکر شده است.
مترجم در پیش گفتار کتاب، پس از معرفی نهج البلاغه، تاکید می کند که این کتاب بی نظیر در دنیای بشریت ناشناخته، در میان مسلمانان مهجور، و در جامعه شیعه غریب است. بر آنان که از وجدان بیدار برخوردارند و احساس تکلیف می نمایند، واجب است آن را به تمام ملّت های غیر اسلامی بشناسانند، در میان مسلمانان از محاق مهجوریت درآورند و غربتش را که خسارتی بس سنگین است، در جامعه شیعه علاج کنند. بر گویندگان لازم است، خطبه هایش را بر مردم بخوانند. بر نویسندگان واجب است، نامه هایش را در نوشته های خود بیاورند. بر طبیبان روحانی فرض است که حکمت هایش را در میان مردم رواج دهند.
گزیده ای از خطبه ها و نامه ها و حکمت های این کتاب لازم است، جزء کتب درسی دبیرستان ها و دانشگاه ها قرار گیرد، تا نسل جوان با معارف الهی، و نظام زندگی، و حسنات اخلاقی، و روش همزیستی مسالمت آمیز، و طریق سیاست مثبت آشنا شوند، و از این رهگذر به احیای اصول انسانی برخیزند، و تبدیل به منابعی از معرفت و عمل صالح شوند.
مترجم سپس به دورنمائی از شخصیت امیرالمؤمنین اشاره می کند. و پیش ورود به متن نهج البلاغه شرح حال سید رضی(ره) گردآورنده نهج البلاغه را در یک صفحه بیان می کند.
مترجم خود شیوه نگارش ترجمه را تبیین کرده است.، ابتدا در جملات ملکوتی نهج البلاغه دقت می نموده، سپس به لغت مراجعه می کرده، آن گاه شرح ابن ابی الحدید، و شرح ابن میثم، و شرح خوئی، و شرح ملاصالح قزوینی و برخی از شروح دیگر را می دیده است تا در مدّت هفت ماه کار و فعالیت شبانه روزی، این ترجمه آماده شده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (اولیایی). ترجمه نهج البلاغه (اولیائی)، تألیف سید نبی الدین اولیایی، به زبان فارسی ترجمه متن عربی نهج البلاغه می باشد. از ویژگی های کتاب نثر ادبی آن است که این ترجمه را زیبایی خاصی بخشیده است. این اثر یکی از بهترین ترجمه های روان و ادبی کتاب شریف نهج البلاغه است که در دسترس سخنان علاقه مندان علوی می باشد.
کتاب، شامل سه بخش خطبه ها، نامه ها و فرمان های امام علی(ع) و بخش حکمت ها و پندها پاسخ و پرسش ها کلمات قصار علی(ع) می باشد.
در شیوه ترجمه ایشان فقط به متن فارسی بسنده شده است و متن عربی آورده نشده است. مؤلف در حین آوردن ترجمه تحت الفظی لغات در بعضی از موارد برای روانی متن، از ترجمه آزاد لغات استفاده کرده و این عبارات را داخل پرانتز قرار داده است که از متن اصلی مشخص باشد.
کتاب، بدون هیچ مقدمه با بخش خطبه ها آغاز می شود که اولین خطبه در ستایش خداوند نام دارد. در این بخش دویست و سی و نه خطبه آورده شده است؛ همانند: «در مدح رسول خدا:
پیامبر اکرم(ص) آن چه را که مأموریت یافته بود(که ابلاغ دارد)، بیان فرموده بود و پیام های خداوند خویش را (به مردم) بازگو کرد. پس خداوند بزرگ به وسیله او امور را سامان داد، جمع پراکنده را گرد آورد و میان خویشان و یاران پس از آتش دشمنی افروخته شده در سینه ها، و کینه هایی که موجب برافروختگی دل ها گردیده بود، الفت و یگانگی برقرار نمود.»
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (بر اساس نسخه سپهر). ترجمه نهج البلاغه (بر اساس نسخه سپهر)، اثر احمد سپهر خراسانی، برگردان فارسی از کتاب نهج البلاغه سید رضی است.
این کتاب جلد دوم از کتاب «نهج البلاغه امیرالمؤمنین(ع)، متن کامل عربی و ترجمه فارسی نهج البلاغه»، اثر احمد سپهر خراسانی است.
درباره کتاب مذکور با نام دیگر «نهج البلاغه (ترجمه احمد سپهر خراسانی)»، مقاله مناسب تهیه شده است؛ لذا نیازی به نوشتن مقاله ای جداگانه درباره اثر حاضر نیست.
مطالعه کتاب ترجمه نهج البلاغه (بر اساس نسخه سپهر) در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (بهشتی). ترجمه نهج البلاغة(بهشتی)، ترجمه ای است به فارسی روان و معنایی، به قلم محمد بهشتی و مشتمل بر مقدمه مترجم و ترجمه سه بخش خطبه ها و نامه ها و کلمات قصار حضرت علی(ع) و نیز ترجمه تعلیقات خطبه ها.
مترجم، در آغاز کتاب، به معرفی سید رضی، مؤلف «نهج البلاغة» پرداخته، سپس متن مقدمه سید رضی بر «نهج البلاغة» را ترجمه کرده و در ادامه اشاره ای کوتاه به زندگی امیرالمؤمنین(ع) نموده است. وی، هم چنین گروهی از کسانی را که پیش از سید رضی به جمع آوری قسمتی یا مجموعه ای از خطبه های حضرت امیر پرداخته اند، نام برده و از کسانی چون نصر بن مزاحم، از معاصرین علی(ع)، زید بن وهب، عبدالحمید بن یحیی عامری، اسماعیل بن مهران، ابومخنف بن لوط، احمد بن محمد برقی، احمد بن یحیی بلاذری و... یاد می کند، سپس درباره «نهج البلاغة» و جامعیت آن سخن گفته و گفتار حسین بن احمد مرصفی، استاد فن بلاغت و استاد علم بیان در دانشکده «دار العلوم» مصر را در ستایش«نهج البلاغة» ذکر می کند. وی، هم چنین بخش هایی از سخنان شیخ محمد عبده را که در مقدمه ای که وی، بر «شرح نهج البلاغة» خود نگاشته، یادآور می شود.
کتاب، فاقد پاورقی است و مترجم تنها بر برخی فرمایشات حضرت، تعلیقاتی نگاشته است. فهرست مطالب، در ابتدای کتاب و فهرست آیات قرآن مجید و احادیث نبوی و نام اشخاص و نیز نام شهرها و جای ها در آخر کتاب آمده است.
مطالعه کتاب نهج البلاغه (ترجمه بهشتی) در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (جعفری). ترجمه نهج البلاغه سخنان، نامه ها و حکمت های امیرالمؤمنین علی(ع)، کتابی است ارزشمند که توسط ابوالحسن محمد بن حسین سید رضی (406. 359ق) گردآوری شده و به قلم سید محمد مهدی جعفری، در عصر حاضر به فارسی ترجمه شده است.
در ترجمه حاضر سعی شده است تا از گزینش واژه های متناسب، اما ناآشنا و دور از ذهن، خودداری و به همان متن ساده ولی درست، بسنده شود.
هر سخن، متن و نثری، به تناسب زمان، مکان و موضوع، ویژگی هایی دارد که سزاوار است در ترجمه، مورد توجه قرار گیرد، اما سخن امیرمومنان(ع) فرازمانی، فرامکانی و فراقومی است و گویی برای ما، در زمان ما و برای درمان دردهای فردی و اجتماعی ما سخن می گوید، لیکن برخی از ویژگی های زبان شناسی و دستورزبانی و نگارشی در هر متنی هست که رعایت نکردن آن ها به اصل سخن و هدف زیان می رساند، از این روی در این ترجمه، کوشش شده تا آن نکات رعایت گردد. مترجم سعی نموده تا هرگز فعل به اسم، صفت به اسم، قید به فعل، تاکید به نرمی، نرمش به خشونت و مانند آن ها برگردان نشود و هر جا چاره ای از این کار نبوده، در پاورقی توضیح داده شده است.
سید رضی تنها برای چهار خطبه عنوان تعیین کرده است که عبارتند از: شقشقیه، الغزاء، الاشباح، القاصعه. در این متن برای همه 240 خطبه، کلام، قول، دعا و صیت بخش اول و 79 نامه، بخشنامه، عهدنامه، وصیت نامه و پیمان نامه بخش دوم، با استفاده از یک دو کلمه یا جمله ای از متن، عنوان تعیین شده است.
سید رضی سخنان امیرمومنان(ع) را از کتاب های گوناگون گلچین کرده است، لذا گاه چند گل را از گلستان های مختلف برگرفته و دسته گل تازه ای آراسته است و گاه تنها یک شاخه گل را در جای خرمنی گل گزین کرده است که هر یک، موضوع و یا موضوعات جداگانه ای در پیوند با یکدیگر، یا بدون هیچ پیوندی، دارند، لذا دراین متن تلاش شده تا موضوع هرقسمتی در بالای آن عنوان شود.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (حجتی). نهج البلاغه به زبان فارسی ساده، ترجمه این کتاب شریف به قلم نویسنده معاصر سید مهدی حجتی است. ترجمه کتاب سلیس و روان بوده و برای خوانندگان ناآشنا با زبان عربی مفید خواهد بود.
مترجم در مقدمه کتاب انگیزه خود را از ورود در عرصه ترجمه کتاب گران سنگ نهج البلاغه بدین گونه تشریح کرده است: «در مورد ترجمه نهج البلاغه باید گفت که متأسفانه به جز چند مورد که اخیراً اتفاق افتاده و تلاش در هر چه بهتر و روان تر ترجمه کردن این کتاب شریف صورت گرفته، ترجمه ای که بتواند نیاز همه مردم و علاقه مندان به نهج البلاغه را برآورده سازد، به عمل نیامده است. لذا این جانب با توجه به نیاز روزافزون جامعه ای که در آن زندگی می کنیم، به کلمات و سخنان علی(ع) بعد از قرآن، خود را مسئول دانستم تا به اندازه توان علمی و درک هر چند ناقص خویش در شناساندن این رهبر بزرگ عالم بشریت و اسلام و در اختیار گذارندن کلام نورانی هدایت گر وی به همه افراد خصوصاً مسلمانان و شیعیان و پیروان واقعی آن حضرت اقدام نمایم».
نویسنده در این ترجمه از دو ترجمه نفیس و گرانبهای فیض الاسلام و سید جعفر شهیدی استفاده کرده و شخصاً اقدام به ترجمه مطالب موجود در این کتاب نکرده است. در حقیقت انتخاب در ترجمه صورت گرفته است و خوانندگان می توانند با خیال راحت تری از این کتاب استفاده کنند.
قبل از آغاز نهج البلاغه، گوشه ای از زندگی مولای متقیان و اظهار نظرهای دیگران در مورد شخصیت والامقام تاریخ انسانیت و تدوین و تألیف نهج البلاغه پرداخته شده تا خوانندگانی که در مورد تاریخ زندگی آن حضرت و جمع آوری سخنانش اطلاع مختصری دارند، بتوانند از آگاهی های لازم برخوردار شوند.
در کتاب تنها ترجمه فارسی آمده است و متن نهج البلاغه ذکر نشده است که این از نقاط ضعف محسوب می شود؛ چرا که خواننده آشنا با زبان عربی، به جهت مشاهده متن کلام حضرت باید به متن دیگری مراجعه کند و زمانی را از خواننده خواهد گرفت و چه بسا در اثر این زحمت به ترجمه دیگری که همراه با متن نهج البلاغه است، رجوع کند و از این کتاب انصراف دهد.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (دشتی). ترجمه نهج البلاغه دشتی، از ترجمه های فارسی به قلم محمد دشتی (م 1330ش) است. این ترجمه به دلیل روان بوده و سادگی مفاهیم و نیز فهرست های موضوعی مختلف و عنوان بندی های مطالب نهج البلاغه در سال های اخیر مورد استقبال عموم قرار گرفته و بارها چاپ شده است. مترجم در مقدمه به نقائص ترجمه های دیگر اشاره می کند و انگیزه خود را از این ترجمه رفع آن نقائص، ارائه ترجمه ای جامع، رعایت پیام-رسانی و حفظ امانت ذکر می کند.
وی در این باره می نویسد: «با شناسایی و جمع آوری 30 ترجمه کامل از نهج البلاغه، از قرن پنجم (به تصحیح عزیزاللّه جوینی) تا روزگار نورانی انقلاب اسلامی ایران، و برّرسی اهداف و شیوه ها و قابلیّت های نهفته در آن و با توجّه به ضرورت مطرح کردن مفاهیم نهج البلاغه از نظر کاربردی در مجامع فرهنگی، به این نتیجه رسیدیم که هنوز هم به ترجمه های دیگری نیاز است، زیرا: یکی از جاذبه های ادبی قلم زده، و دیگری در مرز و حدود الفاظ و عبارات مانده برخی با شیوه های ترجمه آزاد، دچار تندروی هایی شده اند و برخی دیگر تفسیر و ترجمه را به هم آمیخته اند، بعضی در ترجمه تحت اللّفظی موفّق، امّا در پیام رسانی کوتاهی کرده اند و بعضی دیگر در پیام رسانی موفّق، امّا از حدود الفاظ و عبارات فاصله گرفته اند و مخاطب ترجمه ها نیز از نظر کاربردی متفاوتند: برخی از ترجمه ها به قشر خاصّی از جامعه تعلّق دارد (تنها محقّقان و ادیبان و اهل نظر می توانند از آن بهره مند گردند)، و برخی دیگر به گونه ای سامان یافته اند که برای نسل معاصر قابل استفاده نیستند و کاربرد عمومی ندارند».
نویسنده پس از آن در مقدمه نسبتاً مفصل کتاب، به ویژگی های این ترجمه اشاره کرده است. برخی از مهم ترین این ویژگی ها، فهرست وار عبارت است از: 1- عنوان بندی به مفاهیم نهج البلاغه (2730عنوان) در متن عربی و فارسی، 2-اشاراتی به علوم و فنون روز، 3- عمومی بودن ترجمه، 4- نام گذاری خطبه ها، نامه ها، حکمت ها (1500عنوان)، 5- تفسیر صحیح متشابهات و عبارت های مشکل، 6- فهرست موضوعی، دارای حدود 18000 عنوان کلی و جزئی، 7- مشخص کردن مخاطب های امام(ع) در نهج البلاغه، 8- تبیین صحیح اهداف امام(ع) در طرح ارزش ها و مبانی اعتقادی، 9- آوردن مدارک بعضی از احادیث موجود در کتاب، 10- اشاره به نقد مکاتب رایج در پاورقی، 11- تصحیح آدرس ها و کلمات در ترجمه و فهرست.
وی مفاهیم نهج البلاغه را به دو بخش تخصصی و فوق تخصصی تقسیم کرده و آنگاه به چگونگی آشنایی خود با نهج البلاغه و نقش مؤثر شهید مفتح اشاره کرده است. نبود فهرست و پژوهش جامع، وی را به تهیه معجم المفهرس نهج البلاغه برمی انگیزد.
فهرست موضوعی نهج البلاغه که به صورت الفبایی تنظیم شده، از ویژگی های مهم این ترجمه است. هر چند این موضوعات براساس سلیقه و استنباط مترجم تنظیم شده است، این موضوع بندی می تواند دست کم حدود موضوعات مورد نیاز پژوهش گران را مشخص و محدود کند.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (زمانی). ترجمه نهج البلاغه از آقای مصطفی زمانی است که در سال 1362 به زبان فارسی نوشته شده است.
از یک پیشگفتار توسط مترجم و در ادامه خطبه ها و نامه ها و حکمت های نهج البلاغه تشکیل شده است.
پس از انتشار «توضیح نهج البلاغه» از مترجم، در چهار جلد که متجاوز از دو هزار و سیصد صفحه (به قطع وزیری) بود، عده ای از علاقمندان امام علی علیه السلام پیشنهاد دادند که متن عربی همراه ترجمه نیز بدون توضیح در اختیار همگان قرار گیرد.
از آن جا که این گام، تعداد صفحات را به نصف می رسانید و از جهت مطلب و بودجه کمکی شایسته به افکار نوجوانان اجتماع و به خصوص طبقه مستضعف بود و به بیان دیگر گام اول آشنائی با امام علی علیه السلام و آمادگی برای درک مطالب بالاتر و شرح و «توضیح نهج البلاغه» به حساب می آمد، پیشنهاد به مرحله عمل در آمد.
این ترجمه از روی نهج البلاغه نوشته، ابن ابی الحدید چاپ مصر که در تاریخ 1358 هجری به تصحیح آقای محمد ابوالفضل ابراهیم رسیده انجام گرفته است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (سپهر). ترجمه نهج البلاغه(سپهر)، تألیف احمد سپهر خراسانی ترجمه فارسی کتاب شریف نهج البلاغه است.
این اثر یکی از ترجمه های در دسترس از نهج البلاغه است که دارای ترجمه ای همراه با نثر مسجع و مغلق می باشد. مولف درباره انگیزه خود از ترجمه نهج البلاغه عرضه می دارد که «نهج البلاغه را با این که کسان بسیاری ترجمه و شرح کرده اند، هنوز چنانچه باید و شاید حق آن ادا نشده است. چه، کلام هر چه بلیغ تر و سخن هر چه زیباتر باشد، نقل خصوصیات و لطایف آن به زبان دیگر، مشکل تر و احیانا غیر ممکن می گردد.... روی این اصل هر چه بیشتر نهج البلاغه ترجمه شود و ذوق ها درباره آن بکار رود نه تنها مشمول قبح تکرار و زشتی تقلید نیست، بلکه حکم قند مکرّر را پیدا می کند، و شیرینی های آن بیشتر آشکار و لطایف آن بهتر نمودار می گردد و طبایع مختلف را جلب و ذوق های گوناگون را جذب می نماید.... این ناچیز بی آن که دعوی برتری و یا برابری با سایر ترجمه ها و شرح های نهج البلاغه کند، به همان فلسفه ای که اشاره شد، دست به ترجمه خطب امام علی(ع) بر حسب استعداد و سلیقه خویش زد، این توفیق از آن دست داد که به علت کبر سن از اشتغالاتی که داشتم، یکسره کناره گیری و اعتزال را پیشه ساختم. دوستانی که به من تفقّدی داشتند بر حسب اقتضای مقام سخن از نهج البلاغه به میان آوردند و مرا وادار به این کار نمودند. فروردین سال 36 بود که به ترجمه متن پرداختم، و پس از سه ماه خاتمه پذیرفت.
نشر ترجمه را بدون شرح و بسطی کافی ندانسته، تعلیقات را بر آن مزید کردم و پس از تعلیقات مناسب دیدم که در اطراف نفس خطابه و تاریخ پیدایش آن و خطبای معروف نیز شرحی بنویسم و کتاب را هر چه بیشتر سودمند گردانم، و با این که به علّت نداشتن کمک و فشار بی اندازه کار ناتوان شده بودم، این مقصود را نیز به انجام رسانیدم، و مجموع مدتی که صرف تدوین این کتاب از هر جهت شدت یازده ماه تمام با روزی دوازده ساعت کار بوده است.»
کتاب، شامل سه جلد که در جلد اول، مقدمه، فن خطابه آمده و در جلد دوم خطبه ها، نامه ها و کلمات قصار قرار گرفته و در جلد پایانی تعلیقات کتاب بیان شده است.
این اثر دارای ترجمه تنها از کتاب نهج البلاغه می باشد که بدون متن عربی است و مولف در بیان مطالب از شماره استفاده کرده و مطالب را در بخش تعلیقات توضیح داده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (شرقی). ترجمه نهج البلاغه اثر محمد علی شرقی، ترجمه ای است غیر روان و ناسلیس که در سال 1403ق صورت گرفته است.
این ترجمه که متاسفانه از خط خوانایی نیز برخوردار نیست، به صورت زیرنویس در هر خط نوشته شده است.
ویژگی ترجمه حاضر این است که فهرست کشف المطالب مفصلی در پایان آن به صورت جداولی بر اساس حروف الفبا قید شده است. همچنین مترجم، طریقه پیدا کردن مطلب از کشف المطالب را ذکر نموده همچنین کشف الفصول نیز در ادامه آن ذکر شده است.
مطالعه کتاب نهج البلاغه (ترجمه شرقی) در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (شریعت). ترجمه نهج البلاغه، از تألیفات مهم دکتر محمدجواد شریعت(م 1315ش) محسوب می شود. در این کتاب تکیه روی جمله های فارسی است و با آنکه پیرامون نهج البلاغه ترجمه های متفاوتی انجام شده؛ اما در این کتاب خواننده با ترجمه ساده و سلیس روبرو است که به آسانی می تواند، آن را فهم کند.
این ترجمه بار در سال 1360ش برای اولین بار چاپ شده و مترجم طیّ چهارده سال برخی تذکرات صاحب نظران را درباره ترجمه اش اعمال و بعضی جملات را نیز تغییر می دهد که همه این اصلاحات در این کتاب اعمال شده است.
مترجم کتاب در مقدمه اش بر کتاب به نحو جالبی عمل کرده است؛ خود در این باره چنین می گوید: «برای مقدمه چنین کتابی بهتر آن دیدیم که کتاب را به شرح حال موجد کتاب مزین سازیم تا خوانندگان مشتاق بتوانند از یکی از مطمئن ترین شرح احوالی که تا کنون درباره امیرمؤمنان، به اختصار، اما کافی نوشته شده است، بهره مند گردند. از این رو اینک شرح حالی مولی را از دائرةالمعارف تشیّع تحت عنوان «امام علی بن ابیطالب، امیرالمؤمنین علیه السلام» در اینجا نقل می کنیم».
اما آنچه درباره این کتاب باید گفته شود، آن است که متن این کتاب از روی متن مصحّح چاپ بیروت به مباشرت دکتر صبحی صالح است. ترجمه فارسی هر صفحه در کنار آن صفحه آمده است و در بعضی موارد یکی دو سه کلمه از صفحه ای، به صفحه دیگر انتقال یافته است؛ اما شماره صفحات کتاب حاضر، درست مطابق شماره صفحات متن مصحّح دکتر صبحی صالح است.
مترجم کتاب سعی کرده است که با حفظ اصل، ترجمه ای ساده و همه فهم و تا حد مقدور در قالب معهود زبان فارسی ارائه دهد. آن گونه که خود می گوید، علاوه بر مطالعه شروح مختلف نهج البلاغه، از مطالعه ترجمه هایی که تاکنون از نهج البلاغه شده است، غفلت نورزیده و سعی کرده است که ترجمه به وجود آورد که قابل فهم همه ایرانیانی باشد که با زبان عربی آشنایی ندارند و می خواهند از سخن علی(ع) که برتر از سخن مخلوق و فروتر از گفتار خالق است استفاده کنند.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (شریعتی). «ترجمه نهج البلاغة»، اثر مهدی شریعتی، ترجمه فارسی «نهج البلاغة»، به صورت نیمه آزاد، ادبی و با استفاده از ادبیات روز است که در سال 1382ش، انجام گرفته است.
خدای را سپاس که تازندگان خنگ سخن را یارای آن نیست تا مجال ستایش وی بپیمایند؛ شمارش گران نتوانند که از عهده شمارش نعمت هایش برآیند؛ کوشندگان، ادای حقش نتوانند و اندیشه های عظیم از درک او فرومانند...
مطالعه کتاب نهج البلاغه (ترجمه مهدی شریعتی) در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (شهیدی). نهج البلاغة، ترجمه سید جعفر شهیدی به زبان عربی و فارسی است. اهمیت این ترجمه بر ترجمه های دیگر بر آن است که علاوه بر صحت و امانت و اتقان و تطبیق یکایک واژگان عربی به فارسی، در مراعات ویژگی ادبی این اثر جاودانگی؛ یعنی به کار بردن صنایع لفظی و آریش های ادبی از استعاره و تشبیه و جناس و موازنه و مراعات نظیر و به ویژه سجع است که در برگردان فارسی تا آن جا که ممکن بوده، مورد توجه قرار گرفته، اما با این همه معنی فدای آرایش لفظ نشده است. علاوه بر این مؤلف تعلیقه هایی مناسب و بایسته بر خطبه ها و کلمات قصار نوشته اند که در پایان کتاب آمده و در روشن ساختن وضع اشخاص و اجتماع، معنی واژه ها و کاربرد آن ها و تاثیر گفتار امام همام علیه السلام در سرایندگان و نویسندگان متضمن فایده بسیار است.
ایشان انگیزه ترجمه خویش را مطرح شدن و خواندن اولین خطبه نهج البلاغه در جلسه ای دانسته و همت به ترجمه آن خطبه و خواندن آن نزد دوستان و مقبولیت و تشویق ایشان دانسته است.
توضیح ناشر، مقدمه مؤلف، متن، تعلیقات و فهرست ها ساختار این اثر را تشکیل می دهند. ایشان در مقدمه روش ترجمه خود را بر این امر می داند که مترجمین قبل از ایشان یک نکته را چنان که باید رعایت نکرده اند و آن این است که سخنان مولی چنان که می بینیم، در عین علو معنی به زیورهای لفظی؛ همانند: استعار، جناس، موازنه سجع و مراعات النظیر نیز آراسته است. بدین جهت مؤلف کوشیده است تا در حد توانایی خویش ضمن برگرداندن عبارت عربی به فارسی چندان که ممکن است، صنعت های لفظی را نیز رعایت کنم. همچنین ایشان کوشیده اند تا در ترجمه خویش هر واژه فارسی برابر واژه عربی قرار گیرد و اگر نیازی به آوردن کلمه ای یا جمله ای برون از متن افتاده است، آن را میان دو خط تیره نهاده شده است.
توضیح ناشر درباره نهج البلاغه و اثر مورد نظر می باشد. مقدمه کتاب از مؤلف در چند بخش است که فصاحت و بلاغت، مؤلف نهج البلاغه، ترجمه های نهج البلاغه، روش مترجم، متنی که در دسترس شماست.
مؤلف کتاب را بر اساس کتاب نهج البلاغه در سه بخش خطبه ها، نامه ها و کلمات قصار می باشد.
چینش مطالب کتاب به این صورت است که در سمت راست متن عربی و در سمت چپ متن فارسی آمده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (شیروانی). کتاب «نهج البلاغه با ترجمه علی شیروانی»، به زبان عربی و فارسی است. این اثر ترجمه کتاب شریف نهج البلاغه است که مؤلف آن در هنگام ترجمه کلمات و سخنان امام علی(ع) ایشان را به صورت دسته بندی و عناوین ثانویه ذکر کرده است. ایشان سبب دست زدن به این ترجمه را این می دانند که «درباره امیرمومنان و نهج البلاغه او، هر چند بسیار گفته و نوشته اند، هنوز ناگفته های فراوان بر جای مانده است که انتظار جولان اندیشه اندیشمندان و چرخش قلم نویسندگان را می کشد. مکتوب های مستقل فراهم باید آورد و تفصیل باید داد و با این همه باز در انتظار روشن شدن دیگر صفحات کتاب فضل او نشست...».
کتاب دارای مقدمه مترجم، مؤلف (سید رضی) متن کتاب نهج البلاغه در سه بخش خطب، نامه ها و کلمات قصار می باشد. در این ترجمه تلاش بر آن بوده است که در حد امکان از مدار سخن امیرمومنان خارج نشود و ترجمه ای مطابق با متن و برابر با اصل فراهم آورده شود. به گونه ای که به توان معادل هر جمله و عبارت و حتی واژه را در ترجمه یافت. مترجم در امر ترجمه سعی کرده است که نه دقت را فدای روانی نماید و نه روانی ترجمه را قربانی دقت کند. ایشان سعی داشته است که ترجمه ای به دست دهد که در نقطه اعتدال و استقامت باشد و به دور از افراط ترجمه آزاد و تفریط ترجمه تحت الفظ.
مقدمه مترجم در کتاب، به ترجمه و شیوه ایشان در این کار پرداخته است. متن کتاب با مقدمه سید رضی شروع می شود و بعد بر اساس کتاب نهج البلاغه در هر صفحه به صورت ستونی متن و در مقابلش ترجمه آن قرار گرفته است و برای هر ترجمه عناوین ثانویه نیز از طرف مترجم نیز گذاشته شده است؛ همانند:
اول الدین معرفته و کمال معرفته التصدیق به و کمال التصدیق به توحیده و کمال توحیده الاخلاص له و کمال الاخلاص له نفی الصفات عنه لشهادة کل صفة انها غیر الموصوف و شهادة کل موصوف انه غیر الصفة
سر آغاز دین شناختن خداست و درست شناختن او باور داشتن اوست و درست باور داشتن او یگانه دانستن اوست و درست یگانه دانستن او خالص ساختن] خود و اعمال خود و به نحو شایسته اطاعت کردن او خود و اعمال خود زاید بر ذاتو یا نفی صفات ممکنات [از اوست...
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (عابدینی مطلق). «ترجمه نهج البلاغة»، اثر کاظم عابدینی مطلق، ترجمه سلیس و روان «نهج البلاغة» به زبان فارسی می باشد.
شیفتگی و علاقه شخصی مترجم به کتاب پرمحتوا و انسان ساز «نهج البلاغة»، انگیزه اصلی وی برای ترجمه بوده است.
مترجم، در کار ترجمه، به شرح های مختلفی که از «نهج البلاغة» وجود داشته، رجوع نموده و سعی کرده است هم از نظر لفظ و هم از نظر معنا، ترجمه خویش را به کلام امام(ع) نزدیک گرداند و حتی الامکان از آوردن لغات پیچیده و عبارات نامأنوس و دشوار، اجتناب نموده و هم آهنگی خاصی را بر عبارات، حاکم سازد؛ تا علاوه بر هدایت خواننده در فهم مطلب، او را به درکی زیباشناسانه از بعد ادبی نسبت به این کتاب گران سنگ، برساند.
در انتهای کتاب، پی نوشت هایی برای وضوح مطالب درج گردیده و فهرست مطالب، فهرست موضوعی و فهرست های دیگر نیز جهت راهنمایی خواننده در استفاده بهینه از این ترجمه آمده است.
خصوصیت قابل توجه این ترجمه که آن را از دیگر ترجمه ها متمایز می سازد، خلاصه کردن خطبه ها و نامه هاست که با عنوان «خلاصه آموزه ها»، در انتهای کتاب جای داده شده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (علامه جعفری). «ترجمه نهج البلاغه» از جمله ترجمه های متقن فارسی نهج البلاغه به قلم علامه محمدتقی جعفری (متوفی 1377ش) است که زیر نظر داریوش فرهنگ ویرایش شده است.
در ابتدای کتاب، مقدمه ای از موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری به قلم علی جعفری و سپس مقدمه ای از مترجم درباره شخصیت حضرت علی(ع) از دیدگاه یازده تن از دانشمندان و متفکران مسلمان و غیرمسلمان بیان شده است. مترجم تأکید می کند که شخصیت آنحضرت را از طریق مجموعه پرفروغ و نورانی نهج البلاغه تا حدودی می توان شناخت.
در ادامه کتاب، شرح حال مختصری از سید رضی(ره) و آثار ایشان ذکر شده است. پس از آن متن عربی و ترجمه فارسی مقدمه سید رضی به تفکیک ارائه شده است. در متن اثر نیز متن عربی و ترجمه به صورت یک صفحه متن و یک صفحه ترجمه ذکر شده است. شماره گذاری متن و ترجمه خواننده را در تطبیق آن دو یاری می دهد.
شیوه ارائه فهرست مطالب در ابتدا و فهرست آیات قرآنی، احادیث نبوی و اعلام در انتهای کتاب آمده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (فاضل). سخنان علی(ع) از نهج البلاغة(فاضل)، به زبان فارسی، کتابی است ارزش مند از جواد فاضل که تحقیق و تصحیح آن به اهتمام حسن سادات ناصری صورت گرفته است.
در ابتدای اثر، مقدمه چاپ های مختلف کتاب آمده است، پس از آن، متن اثر در پنج بخش ارائه شده که هر بخش مشتمل بر عناوین متعددی است. نویسنده، در ارائه مطالب، از شیوه سید رضی در تدوین مطالب در سه بخش خطبه ها، نامه ها و حکمت ها پیروی نکرده است و بخش بندی کتاب از نظم خاصی پیروی نمی کند. در این اثر، تنها ترجمه، بدون ذکر نص عربی آن آمده است.
مترجم کتاب، جواد فاضل، از آغاز جوانی تا پایان روزگار خویش شیفته کمالات و کلمات حضرات معصومین بود. در جوانی با قلمی شیوا و دل و جانی عاشق به ترجمه کتاب گران سنگ «نهج البلاغة» پرداخت و اقتباسی از این کتاب عظیم به عمل آورد و در حقیقت ترجمه و نگارشی آزاد از «نهج البلاغة» ارائه نمود. ترجمه ی او، از ترتیبی که سید رضی (ره) در «نهج البلاغة»(خطبه ها، نامه ها، حکمت ها)، لحاظ کرده بود، پیروی نمی کند و لذا او همواره در این آرزو بود که آن را با ترتیب سید رضی هم آهنگ سازد، اما متأسفانه این امر محقق نشد. اگر چه این نقص بر کتاب حاضر وارد است، اما باید اعتراف کرد که ترجمه حاضر در زمره ترجمه های ادبی شیوا و روان است که خواننده به راحتی با آن ارتباط برقرار می کند.
در بخش اول کتاب، تعدادی از خطبه های امام علی(ع)، مانند خطبه شقشقیه، خطبه ای که حضرت در روزهای اول خلافت با حضور صدها نفر از سرداران سپاه در مسجد پیغمبر ایراد فرمودند، سخنان حضرت با مردم شهر انبار که امام را همچون شاهنشاهان ایران استقبال کردند و آن پیشوای آزاده با بیانی نوازش آمیز از این رفتار آنان انتقاد فرمود، خطابه مولا در پاسخ به عده ای از عمال دولت که از رفتار عادلانه حضرت به ستوه آمده بودند، ترجمه شده است.
در بخش دوم، فرمان حضرت به محمد بن ابی بکر، فرمان به مالک اشتر و وصیت به امام حسن (ع) آمده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (فولادوند). کتاب «نهج البلاغه» با ترجمه محمدمهدی فولاوند، به زبان فارسی - عربی است. اهمیت این کتاب ترجمه روان و شیوا و جذاب آن است.
کتاب دارای مقدمه ناشر، مقدمه سید رضی، متن کتاب در سه بخش خطبه، کلمات قصار، نامه ها است. شیوه بیان مطالب کتاب به این صورت است که در سمت راست متن عربی نهج البلاغه و در سمت چپ متن ترجمه فارسی ذکر شده است. ایشان در ترجمه کتاب از متنی ساده و روان و جذاب بهره برده است.
مقدمه ناشر به کتب و مولف آن می پردازد. در مقدمه سید نیز به کتاب و امام علی(ع) می پردازد.
متن خطبه ها که در سمت راست آمده است و دارای اعراب می باشد تا خوانندگانی که با متن عربی آشنایی ندارند، بهتر بتوانند بخوانند و از آن بهره ببرند؛ همانند:
«وَ مِن لَهُ علیه السلامُ
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (مبشری). ترجمه نهج البلاغه از استاد اسدالله مبشری به زبان فارسی است که در سه بخش شامل پیش گفتار، مقدمه شریف رضی و فهرست مطالب گردآوری شده است.
در پیش گفتار کتاب، از شخصیت امام علی و نظام اخلاق، امور اجتماعی و میدان عمل و کلام حضرت و کتاب نهج البلاغه سخن گفته، و جلد اول و دوم کتاب شامل دویست و چهل خطبه و جلد سوم شامل نامه ها و سخنان حکمت آمیز حضرت می باشد.
این ترجمه بسیار روان و ساده است.
فهرست مطالب کتاب در پایان آن به همرا اصلاح نامه متن کتاب، درج شده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (مترجم ناشناس). نهج البلاغه با ترجمه قرن پنجم و ششم ترجمه فارسی نهج البلاغه سید رضی است.
کتاب در دو نیمه یا جلد(در یک مجلد) انتشار یافته است. نیمه اول مشتمل بر مقدمه چاپ دوم و مقدمه ای مفصل (مقدمه چاپ اول) به قلم مصحح، آقای دکتر عزیزالله جوینی، مقدمه سید رضی و 188 خطبه از خطبه های حضرت می باشد. نیمه دوم مشتمل بر مقدمه مصحح، ادامه خطبه ها و نیز نامه ها و سخنان و نشانه ها می باشد.
متن حاضر با ترجمه فارسی کهن، در اصل دست نوشته ای بوده که شاه عباس صفوی اول در سال 1017ق، وقف حرم مطهر امام رضا (ع) کرده و نسخه ای است بی مانند و معتبر نسبت به متن نهج البلاغه های موجود، چه با ترجمه فارسی و چه با ترجمه های اردو و انگلیسی و جز آن، فزونی و برتری دارد.
مصحح در مقدمه مفصلی که بر کتاب حاضر نگاشته، ضمن معرفی این نسخه از نهج البلاغه و اهمیت آن، به تفصیل ترجمه های نهج البلاغه به زبان های فارسی، انگلیسی، اردو و نیز نسخه های خطی این اثر را معرفی کرده و سپس به شرح حال مترجم و اعتقادات او اشاره می کند. در بخشی دیگر از مقدمه، قدیم ترین ترجمه فارسی نهج البلاغه، سبک نگارش ترجمه فارسی متن حاضر مورد توجه قرار گرفته و تاثیر نهج البلاغه در ادبیات فارسی و نمونه ای از واژه های متن فارسی این اثر آمده است. واپسین بخش مقدمه، به موضوع روش تصحیح این نسخه و شرح حال سید رضی و خاندان و آثار او اختصاص یافته و سپس اسامی کسانی که پیش از سید رضی سخنان امیرالمومنین (ع) را گردآورده اند، ذکر شده و ویژگی های متن عربی نیز ارائه شده است.
مصحح این نسخه را دارای مزیت ها و برتری هایی می داند که به برخی از آن ها اشاره می شود:
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (محسن فارسی). نهج البلاغه در سخنان علی(ع) اثر محسن فارسی، کتاب ترجمه نهج البلاغه سید رضی است که به وسیله ایشان انجام گرفته است.
ترجمه حاضر در روز عید فطر سال 1397ق. برابر با 24 شهریور1356ش. پایان پذیرفته است.
کتاب، مشتمل بر مقدمه ای به قلم مترجم و سه بخش: خطبه ها و توصیه ها، نامه ها و فرمان ها، سخنان کوتاه، یا پندها و اندرزها.
مترجم در مقدمه ای که بر کتاب نگاشته، ابتدا به معرفی علی(ع) پرداخته و از شخصیت ممتاز ایشان سخن می گوید. در ادامه مقدمه به معرفی سید رضی، مؤلف نهج البلاغه پرداخته است.
پس از مقدمه، ابتدا به ترجمه پیش گفتار سید رضی درباره کتاب نهج البلاغه پرداخته شده و پس از آن محتوای نهج البلاغه به فارسی ترجمه گردیده است.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (مقیمی). ترجمه نهج البلاغه، تألیف محمد مقیمی به زبان فارسی و عربی است. این اثر با ترجمه ای روان و ساده و ادبی انجام گرفته و در اختیار دوستان علاقمند به نهج البلاغه قرار گرفته است. ایشان در انگیزه ترجمه نهج البلاغه اظهار داشته اند: «من که نهج البلاغه را ترجمه نمودم، تنها قصدم این بود که به پارسی زبانان مقام امیرالمومنین علی(ع) را در فن بلاغت نشان دهم تا شاید به مقام ملکوتی آن حضرت پی برده و پیشوای خویش را بشناسد.
کتاب با یادی از علی(ع) شروع و مباحث بعدی؛ عبارتند از: آن چه که دیگران نگاشته اند، رهبران روحانی شیعه و نهج البلاغه، متن کتاب که خود شامل پیشکش (شکوفه شکفت، از کعبه تا محراب، کودتای سیاه، رفراندم جاوید، بریده ها، یادی از رضی) می باشد.
در شیوه بیان مطالب این اثر باید گفت که مؤلف در ابتدا هر خطبه به زبان فارس مطلبی از بزرگ و اندیشمندنی درباره خطبه و یا سخنان و شخصیت امام علی(ع) آورده است و بعد متن عربی سخن امام و سپس ترجمه فارسی را با متنی روان و ساده و ادبی بیان داشته است.
کتاب با مبحث با عنوان «یادی از علی(ع)» آغاز می شود که یاداشتی بر چاپ دوم از مترجم می باشد. در این بحث با قلم ادبی در موضوعات مختلف با علی(ع) سخن گفته شده است؛ همانند: «ایا شفابخش دردمندان «علی» بنده ناتوان خدا با تکرار نام پر عظمت و الهام پرور تو زنگار تیرگی و سیاهی از آئینه دل می زداید، درد بر تو عرضه می دارد و درمان از تو می جوید».
در بخش رهبران روحانی شیعه و نهج البلاغه دسخط و فرمایش بزرگان و علمای شیعه درباره نهج البلاغه آورده شده است.
پیشکش کتاب به مادر یکی از دوستان مترجم می باشد و در این مقدمه مطالبی؛ همانند شکوفه شکفت، از کعبه تا محراب، کودتای سیاه، رفراندام جاوید، بریده ها، یادی از رضی مؤلف نهج البلاغه می باشد.
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (ناشناس). نهج البلاغه با ترجمهء فارسی قرن پنجم و ششم، با تصحیح دکتر عزیزالله جوینی است. اهمیت کتاب از آن جهت است که بعد از پنجاه سال از نوشتن نهج البلاغه این اثر در خراسان به فارسی ترجمه شده است که نثر و زبان گویش آن زمان را در این اثر می توان دید. از این جهت یکی از منابع مهم زبان و دستور فارسی در قرن پنجم و ششم محسوب می شود. اهمیت این نسخه از آن جهت که کم غلط است می-تواند مرجع و منبع معتبر برای محققین و دانشمندان قرار گیرد.
مقدمه چاپ دوم، مقدمه، متن کتاب(مقدمه سید رضی، خطبه ها، نامه ها و کلمات قصار) و بخش فهرست ها ساختار کتاب را تشکیل می دهد.
شیوه بیان مطالب کتاب به این گونه است که در بالا هر صفحه متن عربی و در پایین ترجمه و در قسمت انتهایی هر صفحه بعضی از توضیحات محقق که با شماره مشخص شده است، قرار گرفته است.
مقدمه چاپ دوم به اشکالات و ایراداتی که از چاپ اول کتاب گرفته شده است، پرداخته است. ایشان در بخش های ابتدای اشاره کرده اند که «در این مدت دراز، چشم بر در دوخته و منتظر نشسته بودم تا مگر از یک جا و یا از سوی یک کس در مورد این کتاب نظری داده شود و یا نقدی نوشته گردد؛ اما هر چه که به آن دل خوش کرده بودم و منتظر بودم به یاس مبدل شد و از هیچ مکان و از طرف هیچ صاحب کمالی خبری نرسید.»
ایشان در این بخش به سخن استاد شهیدی درباره ایراد بر این کتاب اشاره می کنند که این کتاب نمی تواند متعلق به این دوران باشد. ایشان با احترامی که برای استاد قائل هستند، به جواب گویی از این مطلب می پردازند. ایشان یکی از دلایل خود را این می دانند که در قرن سوم و چهارم بسیاری از وزراء و رجال سامانی و امراء به مذهب شیعه اسماعیلی در آمده بودند و اگر کسی این مذهب را نداشت نمی توانست به کارهای دولتی بپردازد. یا اینکه اگر نهج البلاغه سید رضی از بغداد به ایران نیامده باشد، پس از کجا ابوالحسن ابن فندق، معارج نهج البلاغه را فراهم آورده و یا کیدری که وی نیز اهل بیهق بوده، چنان کاری بزرگ در شرح نهج البلاغه کرده است؟
[ویکی نور] ترجمه نهج البلاغه (کاسب). «نهج البلاغه (کلام امیر علیه السلام)»؛ از جمله ترجمه های فارسی ادبی و روان با قلم عزیزالله کاسب است که در یک مجلد منتشر شده است.
مترجم، کتاب شریف نهج البلاغه را «بانگ بیداری» می داند که در گوشی هوش آدمی می نشیند، و تازیانه تنبیه علی ست، که بر تن لخت اندیشه ها فرود می آید و خنده تلخی ست که بر کامرانی های ناروا و ناپایدادر که چون ابری گذرا بر گوشه ای از هستی انسان می بارند و می روند.
وی گام نهادن در وادی دشوار ترجمه نهج البلاغه را ناشی از عشق و ارادتی می داند که ریشه در روزگار نوجوانیش دارد. او خود در توصیف این عاشقی چنین می نویسند: «عشق و ارادت من، بدین کتاب شریف، به روزهای مدرسه باز می گردد، که پدرم- خدایش بیامرزاد!- نسخه ای از ترجمه مرحوم جواد فاضل، پیش رویم نهاده بود و شب ها که از دغدغه کسب و کار روزانه می آسود، ورقی چند، بر وی می خواندم و او روح عیّاروار خویش را از این چشمه معرفت، سیراب می کرد. و از همان روزها، بخشی هایی از آن نثر پرطراوت را در صف صبحگاه مدرسه، بر بچه ها می خوانم.... در آن روزها، ترجمه هایی از کتاب، در دست بود، و بعدها، ترجمه های دیگری نیز پدید آمد. و هر یک تازگی خاصی خود را دارند. امّا همیشه جای یک بررسی تاریخی و اجتماعی را در آغاز کتاب، خالی دیده ام. موضوعی که بیشتر مطالب کتاب، بر آن دور می زند و خواننده، پیش از ورود به آن، به دانستنش نیاز دارد».
یکی از مسائلی که سبب تضعیف ترجمه های نهج البلاغه، عدم تسلط مترجمین بر زبان مقصد است. این مترجمین که بیشتر تحت تأثیر زبان عربی هستند، ترجمه های نارسا ارائه کرده اند که به مذاق فارسی زبانان خوش نمی آید. در مقابل ترجمه های؛ مانند ترجمه عزیز الله کاسب با توجه به اطلاع کافی ایشان از ادبیات فارسی، این نقیصه جبران شده است. جمله ها تراش خورده و بدیع، کلام، پاک و پیراسته و واژه ها گوش نواز و خوش آهنگ است. همخوانی با زبان مبدأ سوی دیگر قضیه است. مترجم کوشیده است که هر دو سو را داشته باشد و در این کار تا حد قابل قبولی توفیق یافته است.
مترجم بیش از همه موارد خود را در بندِ «تحلیل» دانسته است. تحلیلی که به اعتقاد او «تا به امروز هم، در سرآغاز آثار بزرگ فکری و ادبی، جا نیفتاده است و بیشتر کسانی که در نیم قرن گذشته، دیوان های شاعران فارسی زبان را به چاپ رسانده اند، گویی تنها وظیفه داشته اند، که به تمام و کمال از پدیدآرنده اثر ستایش کنند، و از بیان نقطه های ضعف اثر او باز مانده اند». لذا همه اندیشه او برگردان کتاب نبوده است و ترجمه خود را کاری تازه ای نمی دانسته است. او به جهت اطلاع خواننده با زوایای نهج البلاغه و نقطه های اوج و فرود کار و جاذبه های آن به نگارش مقدمه مفصلی اقدام کرده که باید اذعان نمود که این مقدمه در شناخت امیرالمؤمنین(ع) و کتاب گران سنگ او در حد کتابی مفید و ادبی است.