دیالمه

( دیالمة ) دیالمة. [ دَ ل ِ م َ ] ( اِخ ) دیلمیان و رجوع به آل بویه شود.
- دیالمه اصفهان و همدان؛ شاخه ای از سلسله آل بویه از شعبه دیالمه ری که در اصفهان و همدان از حدود سال 366 هَ.ق. غالباً بطور مستقل و گاه در هر یک ازدو ولایت بطور جداگانه حکومت کرده اند. مؤسس واقعی این دولت رکن الدوله ابوعلی حسن دیلمی است. ( 320 هَ.ق. / 932 م. ) و بعد از او پسرش مؤیدالدوله منصور دیلمی ( 366 - 373 هَ.ق. / 976 - 983 م. ) ( فقط اصفهان ).و بعد از او برادرش فخرالدوله ابوالحسن علی دیلمی ( 366 هَ.ق. ) بضمیمه اصفهان در 373 هَ.ق. 976 م. ) ولایت او را ضمیمه قلمرو خویش کرد.
سپس بترتیب شمس الدوله ابوطاهر دیلمی. ( همدان فقط ) 387 هَ.ق. / 997 م. و سماءالدوله ابوالحسن دیلمی ( حدود 412 - 414 هَ.ق. / 1021 - 1023 م. ) ( ابن کاکویه معزولش کرد ) و مجدالدوله ابوطالب رستم ( محمود غزنوی خلعش کرد ) ( 387 - 420 هَ.ق. / 997 - 1029 م. ) در آنجا امارت داشته اند. رجوع به طبقات سلاطین اسلام تألیف لین پول و دائرة المعارف اسلامی و رجوع به تاریخ مفصل ایران تألیف اقبال آشتیانی ص 164 به بعد شود.
- دیالمه بغداد یا عراق؛ شعبه ای از سلسله آل بویه که از حدود 320 - 447هَ.ق. / 932 - 1055 م. در بغداد فرمانروائی کرده اند و بعضی از امرای آنها بر اهواز و کرمان نیز استیلا داشته اند مؤسس امارت این شعبه از آل بویه معزالدوله ٔدیلمی بود و بعد از او بترتیب عزالدوله دیلمی و عضدالدوله دیلمی، صمصام الدوله دیلمی، شرف الدوله دیلمی، عماد الدوله دیلمی، سلطان الدوله دیلمی، مشرف الدوله دیلمی، جلال الدوله دیلمی، عمادالدوله دیلمی وملک رحیم در آنجا امارت کرده اند. بعضی از امرای این شعبه از آل بویه عنوان شاهنشاه داشته اند و غالب آنهابر خلیفه و دستگاه خلافت مستولی بوده اند. دولت این شعبه از آل بویه بدست سلاجقه منقرض گشت. رجوع به طبقات سلاطین اسلام لین پول و دائرة المعارف اسلامی شود.
- دیالمه ری؛ شعبه ای از سلسله آل بویه که از 320 - 420 هَ.ق. بر ری و نواحی مجاور فرمانروایی کرده اند. مؤسس این سلسله رکن الدوله دیلمی بود وبعد از او پسرش فخرالدوله ٔدیلمی و زن او سیده خاتون در واقع به نیابت از جانب پسرش، مجدالدوله دیلمی در آن ولایت حکومت کرده اند. دولت این شعبه از دیالمه در ری بدست غزنویان منقرض گشت و امارت شاخه فرعی دیگری از آنها هم که در اصفهان و همدان بطور مستقل حکومت داشتند بدست بنی کاکویه برافتاد. رجوع به دیالمه اصفهان و همدان و تاریخ مفصل ایران مرحوم اقبال آشتیانی ص 164 به بعد شود.

( اسم ) جمع دیلمی منسوب به دیلم دیلمیان.

رجوع شود به:آل بویه

💡 دیلمیان مردم دیلمی ساکن سرزمین دیلمستان بودند و آل بویه خانواده‌ای دیلمی از سرزمین دیلمان بودند که از ۳۲۰ تا ۴۴۸ ه‍.ق در ایران و عراق فرمانروائی داشته‌اند. آل بویه را نظر به دیلمی بودن، دیالمه نیز خوانده‌اند.

💡 حملهٔ مرزبان به آذربایجان تحت تأثیر دو عامل رخ داد؛ نخست، گسترش نفوذ دیالمه در ایران، و دوم، نابسامانی اوضاع آذربایجان پس از مرگ یوسف بن ابوالساج.

💡 خانه شریف العلماء مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان امیر کبیر، خیابان دکتر دیالمه واقع شده و این اثر در تاریخ ۲ بهمن ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 دیلمیان مردم دیلمی ساکن سرزمین دیلمستان بودند و آل بویه خانواده‌ای دیلمی بودند که از ۳۲۰ تا ۴۴۸ ه‍.ق در ایران و عراق فرمانروائی داشته‌اند. آل بویه را نظر به دیلمی بودن، دیالمه نیز خوانده‌اند.

💡 آشوری در یازدهم آبان ۵۹، در محوطه مجلس شورای اسلامی، توسط یکی از نمایندگان مجلس از مشهد بنام عبدالحمید دیالمه، شناسایی و توسط پاسداران دستگیر شد. این دستگیری اعتراض برخی از شخصیتها و گروه‌ها را برانگیخت، اما قدوسی، که حکم دستگیری آشوری را صادر کرده بود، او را به زندان اوین فرستاد.

💡 اتفاقات تاریخی گراش نیز همچون دیگر نقاط کشورمان، در قرون اولیهٔ اسلامی به‌درستی معلوم نیست. امّا همراهی سپاهی از گراش با لشگریان جهانگیریه و دیگر نقاط در مقابل لشگریان عمادالدوله علی‌بن‌بویه از پادشاهان دیالمه در اواخر قرن سوم، موضوعی است که در کتب تاریخی محلی آشکارا ذکر شده‌است.