تاریخچه بیت المال

[ویکی فقه] بیت المال، اصطلاحی در فقه و نام یکی از نهادهای دولت اسلامی می باشد.
این واژه در لغت به مکان حفاظت از اموال، اعم از عمومی و خصوصی، اطلاق می شود؛ اما در اصطلاح، تعبیر «بیت مال المسلمین» در صدر اسلام برای مکانی که در آن اموال عمومی و منقول دولت اسلامی به کار می رفت، سپس تعبیر «بیت المال» جانشین آن شد و همان معنی را افاده کرد. بتدریج، بر «اموال عمومی مسلمانان » نیز همین لفظ اطلاق شد که مشتمل بود بر وجه نقد، اشیای منقول، اراضی و غیر این ها. مراد از مال عمومی، هر مالی است که در سرزمین اسلامی ملک همه مسلمانان شمرده شود.
پس از تأسیس نهاد بیت المال و برقراری دیوان های اداری، بیت المال به صورت مؤسسه مالی ناظر بر درآمدها و مصارف دولت اسلامی درآمد و از آن پس نیز، همان مالیه نظام اسلامی بود.
نحوه شکل گیری
جزیره العرب قبل از اسلام دولت واحد و نظام مالی خاص نداشت و نظام و عرف قبیله ای بر آن منطقه حاکم بود. پس از انتشار دعوت اسلام و پیشرفت آن، پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم به سازماندهی و تنظیم شئون اداری ـ مالی حکومت اسلامی پرداخت.
مأخذ درآمدی
...

💡 در این حین، اوضاع تغییری نکرد و قصر حکومتی، مسجد جامع و بیت المال بصره در اختیار عثمان بن حنیف بود.

💡 در ۸ مهرماه ۱۴۰۱ نیز جمعی از حامیان حکومت پس از برگزاری نماز جمعه در مقابل خانه علی کریمی تجمع کرده و از قوه قضائیه خواستند تا خسارات وارده به بیت المال را، با گرفتن اموال علی کریمی جبران کند.

💡 آنان محافظان بیت المال را، که از قبایل زط و سیابجه بودند، کشتند یا زندانی کرده و سپس سر بریدند و همچنین عثمان بن حنیف را مجبور کردند که قصر حکومتی را ترک کند و موی سر و ریشش را کندند.

💡 در حین بازجویی از وی از سوی نماینده دادستان عنوان شد که بازیکنانی که از وی پول بیت المال را دریافت کردند باید به بیت المال بازگردانند که در همان موقع، مورد قبول افراد سرشناس فوتبالی قرار نگرفت.

💡 گویند که زبیر قصد داشت بیت المال را میان مردم تقسیم کند، اما پسرش عبدالله وی را از پراکنده کردن پول میان مردم بازداشت. اما، ولیری موضوع را به صورت دیگری روایت می‌کند.

💡 در جریان مسابقات تکواندو المپیک ۲۰۱۶ ریو، پولادگر، رضا مهماندوست سرمربی تیم ملی تکواندو جمهوری آذربایجان را مزدور خواند که متعاقب آن مهماندوست در بیانیه‌ای او را مورد انتقاد شدید قرار داد و اعلام کرد مزدور کسانی هستند که بیت المال را ضایع می‌کنند.