ابوقتاده انصاری

[ویکی فقه] ابوقتاده حارث بن ربعی بن بلدمه انصاری خزرجی، از صحابه پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله وسلم) و از اصحاب امام علی (علیه السلام) و والی مکه از سوی امام علی (علیه السّلام) بوده است.
حارث بن ربعی بن بلدمه انصاری، معروف به ابوقتاده، از بنی سلمة بن سعد خزرجی و در شمار بزرگان انصار بود. و از صحابه پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله وسلم) است. وی به کنیه خود فارس (سوار کار) رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) شهرت داشت. از اخبار مربوط به او در جنگ ها بر می آید که وی سوارکاری شجاع و مطیع پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) بوده است.
شرکت در غزوات
او در همه غزوه ها تلاش مندانه شرکت داشت و افزون بر حضور در برخی سریه ها، فرماندهی شماری از آن ها را عهده دار شد. به رغم تصریح خود وی به حضورش در جنگ بدر در سخنانش خطاب به معاویه، برخی نام او را در شمار بدریون نیاورده اند. در گزارشی، فرزندان او نیز از مسئولیتش در پاسداری از پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) در بدر خبر داده اند. شعبی بر بدری بودن او تاکید دارد. او از دلیران سپاه رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) بود؛ و پیامبر از وی به عنوان یکی از بهترین رزم آوران سپاهش یاد کرد.
همدردی با پیامبر
در جنگ احد و جنگ های پس از آن، شرکت داشت. ابوقتاده پس از نبرد احد به سال سوم ق. آن گاه که اندوه شدید رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) را در پی مثله شدن عمویش حمزه دید، تصمیم به انتقام از قریش گرفت. رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) سه بار او را به آرامش، دعوت کرد؛ اما وی نمی توانست غم و اندوه پیامبر را فراموش کند. به هر روی، رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) او را از انتقام گرفتن بر حذر داشت و وی را فردی راستگو و قریش را قومی بد برای پیامبرشان نامید.
شجاعت ابوقتاده
...
[ویکی شیعه] ابوقَتادَه، حارث بن رِبعی بن رافع انصاری (د ۳۸ق یا ۴۰ق) یکی از بزرگان انصار و اصحاب پیامبر(ص). او یکی از سپاهیان لشکر پیامبر (ص) بوده که به «فارسُ رسول الله» شهرت یافته بود و در بیشتر جنگ ها در رکاب پیامبر(ص) جنگید، وی در زمان حکومت امام علی(ع) در نبردهای جمل، صفین و نهروان شرکت نمود. ابوقتاده از پیامبر(ص) و برخی دیگر روایت کرده است.
کنیه وی ابوقتاده است اما درباره نام او اختلاف است. برخی آن را نعمان یا عمرو ضبط کرده اند. نسب پدرش را به صورت رِبعی بن بَلْدَمَة (یا تَلْذَمَة) بن خِناس بن سِنان بن عُبَید بن عَدِیّ بن غَنْم بن کَعْب بن سَلَمَة نیز آورده اند.
ابوقتاده یکی از نیروهای سواره نظام لشکر پیامبر(ص) بوده که به «فارسُ رسول الله» شهرت یافته بود. گفته اند که رسول اکرم(ص) در غزوه غابه که ابوقتاده، مسعده را به انتقام خون محرز بن نضله از اصحاب رسول خدا به قتل رساند، او را سوارکار خود خواند.
[ویکی حج] حارث بن رِبعی بن بلدمه انصاری، معروف به ابوقتاده انصاری و فارس رسول الله(ص) از اصحاب پیامبر(ص) و والی مکه از سوی امام علی(ع) بود. وی از شرکت کنندگان در غزوه های بدر، احد، بنی المصطلق، سریه ابی قتاده او همچنین همراه امیرالمؤمنین(ع) در جنگ های جمل، صفین و نهروان بود. ابوقتاده از روایت کنندگان روایت شهادت عمار به دست فئه باغیه است.
حارث بن رِبعی بن بلدمه انصاری، معروف به ابوقتاده، از بنی سلمة بن سعد خزرجی و در شمار بزرگان انصار بود. وی به فارِس (سوار کار) رسول خدا(ص) شهرت داشت. از اخبار مربوط به او در جنگ ها برمی آید که وی سوارکاری شجاع و مطیع پیامبر(ص) بوده است.
او در همه غزوه ها تلاشمندانه شرکت داشت و افزون بر حضور در برخی سریه ها، فرماندهی شماری از آن ها را عهده دار شد. به رغم تصریح خود وی به حضورش در جنگ بدر در سخنانش خطاب به معاویه، برخی نام او را در شمار بدریون نیاورده اند. در گزارشی، فرزندان او نیز از مسئولیتش در پاسداری از پیامبر(ص) در بدر خبر داده اند. شعبی بر بدری بودن او تأکید دارد.
[ویکی فقه] ابوقتاده حارث بن ربعی بن بلدمه انصاری خزرجی، از صحابه پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله وسلم) است که در جنگ احد و جنگ های پس از آن، شرکت داشت. او از دلیران سپاه پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) بود و پیامبر از وی به عنوان یکی از بهترین رزم آوران سپاهش یاد کرد. ابوقتاده، از اصحاب امام علی (علیه السلام) نیز بود که در تمام جنگ های ایشان شرکت داشت.
«ابوقتاده حارث بن ربعی بن بلدمه انصاری خزرجی» به کنیه خود شهره است.

💡 منابع در مورد روز جنگ اتفاق نظر ندارند. برخی آن را در روز ۱۰ جمادی‌الاولی ۳۶ هجری قمری تقریباً مقارن با ۴ نوامبر ۶۵۶ میلادی برخی در روز ۱۵ جمادی‌الاولی، برخی ۱۰ جمادی‌الثانی ۳۶ هجری تقریباً مقارن با ۴ دسامبر ۶۵۶ میلادی و برخی روز جنگ را ۱۵ جمادی‌الثانی مقارن را با ۹ دسامبر می‌دانند. دو لشکر در ناحیه «خریبه» صف آرایی کردند. گویا، خریبه در شمال غرب بصره و بالای «مربد» قرار داشته و منطقه مسطح و مناسبی برای جنگ بوده‌است. در لشکر علی، مالک اشتر فرمانده جناح راست، عمار یاسر فرمانده جناح چپ، ابوقتاده انصاری فرمانده پیادگان و محمد بن حنفیه پرچمدار بوده‌است. در سپاه جمل نیز عایشه در یک کجاوه حفاظت شده با زره سوار بر شتری در میدان بود، زبیر فرمانده سپاه بود، طلحه، محمد بن طلحه، عبدالله بن زبیر و مروان بن حکم به ترتیب فرمانده پیادگان، سواران، میانه سپاه و جلوداران بودند.

💡 ابوقتاده انصاری از قبیله خزرج و از صحابه محمد، پیامبر اسلام است. عمدتاً نام وی را حارث بن ربعی بن بلدمه ثبت کرده‌اند، اما برخی نیز نام وی را نعمان یا عمرو گفته‌اند. پسرانش عبداللّه و عبدالرحمن نام داشتند. وی در زمان محمد در غزوات و سرایای فراوان شرکت داشت و به «سوارکار پیامبر خدا» (فارس رسول‌الله) مشهور شد. برخی از مورخان وی را از بدریون دانسته‌اند، اما در این خصوص اختلاف است. او در فتح یمن در سال ۹ هجری تحت فرمان علی بود. در زمان ابوبکر، در جنگ رده شرکت کرد. اما وقتی خالد بن ولید مالک بن نویره را کشت و با همسر وی ازدواج کرد، از خالد جدا شد و نزد ابوبکر علیه وی شهادت داد که چرا مالک راکشته و با همسرش ازدواج کرده است. پس از آن از سپاه مسلمانان کناره گرفت و نامش در فتوحات مسلمانان جز فتح ایران ذکر نشده‌است. در زمان خلافت علی، از سوی وی به فرمانداری مکه گمارده شد و در نبردهای جمل، صفین و نهروان شرکت داشت. بنا بر نقل مشهور وی در کوفه در زمان خلافت علی درگذشت. اما واقدی تاریخ مرگ وی را سال ۵۴ در مدینه ذکر می‌کند. وی از رجال حدیث معتبر نزد شیعه و سنی است و هر دو از وی حدیث روایت کرده‌اند.