متعظ. [ م ُت ْ ت َ ع ِ ]( ع ص ) ( از «وع ظ» ) پذیرنده. ( آنندراج ). پند گرفته و کسی که پند و نصیحت قبول می کند به سخنان دلپذیر. ( ناظم الاطباء ): ایشان متعظ نشدند و متنبه نگشتند. ( تاریخ قم ص 254 ).
- واعظ غیرمتعظ؛ پنددهنده ای که خود پند نپذیرفته باشد. ( ناظم الاطباء ). و رجوع به اتعاظ شود.
(مُ تَّ عِ ) [ ع. ] (اِفا. ) پند پذیرنده، کسی که پند و موعظه را بپذیرد.
کسی که پند و موعظه را قبول می کند، پندپذیر.
پندپذیر، کسی که قبول پندوموعظه کند
( اسم ) آنکه نصیحت پذیرد پندپذیر جمع: متعظین. یا واعظ غیر متعظ. آنکه دیگران در پند دهد و خود بدان عمل نکند.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 9 تاءثير قلبى: يعنى از مواعظ (قرآن ) متعظ و متذكر شود، (پند بگيرد) اوامر آن راامتثال، و از نواهى آن اجتناب كند، به ذكر نِعَم الهى كه مى رسد شكرگزار و از بليّاتونعماتش استعاذه نمايد وبه حول و قوّه الهى متمسّك و از هرحول و قوّه اى بيزارى جويد وتوفيق امتثال اوامر و اجتناب از نواهى (قرآن ) را از خداطلب نمايد.
💡 و معناى آيه شريفه اين است كه: بندگان رحمان چون متذكر آيات پروردگارشان مىشوند و حكمت و موعظه اى از قرآن او و يا وحى او مى شنوند، كوركورانه آن را نمىپذيرند و بدون اينكه تفكر و تعقل كنند بيهوده و بى جهت،دل به آن نمى بازند، بلكه آن را با بصيرت مى پذيرند و به حكمت آن ايمان آورده بهموعظه آن متعظ مى شوند و در امر خود، بر بصيرت و بر بينه اى از پروردگارخويشند.
💡 آن كه چراغ وجودش به حكمت الهى و موعظه دينى روشن شده است مى تواند ديگران را ازاين نور بهره مند كند. پس موعظه اى آبادكنندهدل است كه از دلى آباد شده برخيزد، زيرا موعظه از سنخ علم بهعمل درآمده است كه در واعظى متعظ جلوه دارد. امير مؤ منان على (ع ) فرموده است:
💡 از اينجا روشن مى شود كه حسن موعظه از جهت حسن اثر آن در احياء حق مورد نظر است، وحسن اثر وقتى است كه واعظ خودش به آنچه وعظ مى كند متعظ باشد، و از آن گذشته دروعظ خود آنقدر حسن خلق نشان دهد كه كلامش در قلب شنونده موردقبول بيفتد، قلب با مشاهده آن خلق و خوى، رقت يابد و پوست بدنش جمع شود و گوششآن را گرفته و چشم در برابرش خاضع شود.
💡 و ضمير در جمله (انها تذكره ) به آيات قرآنى و يا به قرآن بر مى گردد، و اگرآن را مونث آورده براى اين بود كه خبر آن (تذكره ) مونث بوده، و معناى آن اين است كه: آيات قرآنى - و يا قرآن - تذكره است، يعنى موعظه اى است كه هر پند پذيرى ازآن متعظ مى شود، و يا تذكر دهنده اى است كه اعتقاد حق وعمل حق را تذكر مى دهد.
