مطلق و مقید ایجابی

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] موجبه بودن حکم در مطلق و مقیّد را مطلق و مقید ایجابی گویند.
مطلق و مقید از نظر اختلاف و اتفاق، و کیفیت و سبب حکم، اقسامی دارد که به لحاظ حمل مطلق بر مقید و یا عدم آن، احکام آن متفاوت می گردد.
تعریف
مطلق و مقید ایجابی، آن است که از لحاظ کیفیت حکم، هر دو حکم ایجابی باشد، چه از نظر حکم و سبب آن موافق باشد یا مخالف.
مثال برای حالات مختلف
۱. اتحاد در حکم و موجب حکم و توافق در ایجاب (که مطلق، بر مقید حمل می گردد): «ان دخلت المدینة فاکرم عالما فیها»، «ان دخلت المدینة فاکرم عالما فقیها فیها»؛۲. اختلاف در حکم و اتفاق در ایجاب (به هر دو عمل می شود): «اکرم عالما»، «اطعم عالما فقیرا»؛۳. اختلاف در حکم، و (اتفاق در موجب و ایجاب) «اکرم عالما لعلمه»، «اطعم عالما فقیرا لعلمه»؛۴. اختلاف در حکم و موجب، و (اتفاق در ایجاب) «اکرم عالما لعلمه»، «اطعم عالما فقیرا لفقره»؛۵. اتحاد در حکم، (اختلاف در موجب، و اتفاق در ایجاب) «ان سافرت فارکب فی الفلک»، «ان سافرت فارکب فی الفلک المشحون».

جمله سازی با مطلق و مقید ایجابی

💡 به دنبال توافق صلح اسرائیل و امارات متحده عربی در اوت سال ۲۰۲۰، وزارت خارجه موریتانی گفت که کشور وی به "خرد و قضاوت خوب" رهبری امارات متحده عربی برای امضای توافق‌نامه با اسرائیل برای توافق برای عادی سازی روابط اعتماد دارد و " امارات متحده عربی دارای حاکمیت مطلق و استقلال کامل در انجام روابط و ارزیابی خود است که مطابق با منافع ملی خود و منافع عرب‌ها است. "

💡 پيغمبرها براى همين آمده بودند كه مردم را هدايت كنند به آن راهى كه مى رسند به آنكمال مطلق و از اين حيرتها و از اين سرگشتگيها نجات پيدا مى كنند، براى نجات انساناست از اين ظلمت طبيعت به نور، بلكه از حجابهاى نور و ظلمت براى ماوراى اينها.

💡 ولى اين تفاسير نه تنها با هم تضادى ندارند بلكه در مفهوم عام (انا له لحافظون )داخلند چرا اين محافظت و پاسدارى را كه به صورت مطلق و به اصطلاح با حذف متعلقآمده است در يك بعد خاص محصور و محدودش كنيم.

💡 بدون ترديد، جمال در مورد خداوند بزرگ، به معنى زيبايى طبيعى ياتجمل مصنوعى نيست. بلكه مراد از جمال الهى، صفات جماليه و كمالات معنوى است كه درذات لايزال الهى به نحو اتم و اكمل موجود است. او خير مطلق،كمال مطلق و جمال مطلق است و در ذات منزه از عيب و نقصش، چيزى جزكمال و جمال نيست.

💡 O وجود انسان، سراسر فقر و به هوا، غذا، مسكن، لباس و چيزهاى ديگر محتاج است و اگر چند روزى در شاخه اى از امور خود را بى نياز بپندارد، دست به طغيان مى زند و عوارض و خطراتى به دنبال دارد، مانند: بى تفاوتى، غفلت، استثمار، ولى خداوند (الغنىّ الحميد)، بى نياز مطلق و شايسته ى هر گونه ستايش است.

💡 چنان كه ملاحظه كرديم، در برخى از روايات بر پرداختن به ذكر خدا در خلوت وتنهايى تاءكيد و توصيه شده است و علماى اخلاق نيز بر آن تاءكيد دارند. اما اينتوصيه و تاءكيد مطلق و هميشگى نيست، بلكه در مواردى نيز بهتشكيل مجالس عمومى ذكر و شركت در مجلسى كه براى ذكر خدا بر پا گرديده توصيهشده است. در روايتى از رسول خدا صلى الله عليه و آله وارد شده كه حضرت فرمودند:

چسی یعنی چه؟
چسی یعنی چه؟
خیس یعنی چه؟
خیس یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز