رواقی علی

رواقی، علی (مشهد ۱۳۲۰ش)
رواقی، علی
ادب پژوه، قرآن پژوه و لغت شناس ایرانی. به هنگام تحصیل در دانشگاه همکاری با بنیاد فرهنگ ایران را آغاز کرد. در ۱۳۴۸ش با افزودن مقدمه و یادداشت هایی بر تفسیر قرآن پاک تصحیح مجتبی مینوی، آن را آمادۀ چاپ و به همت بنیاد منتشر کرد. رواقی ضمن تدریس در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران با بنیاد شاهنامه نیز همکاری می کرد و با همکاری مهدی محقق و مجتبی مینوی مقابلۀ دست نوشت های دیوان ناصرخسرو و آماده سازی این دیوان را برعهده گرفت. مهم ترین اثر او در زمینۀ قرآن پژوهی کشف و تصحیح کهن ترین ترجمۀ قرآن به فارسی است که تا امروز یافت شده و با مقدمه ای تحقیقی و توضیحات واژگانی به نامقرآن قدس منتشر شده است. او استاد دانشگاه تهران و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. تخصص وی در حوزۀ فرهنگ نویسی و واژه پژوهی است. از آثارش: ترجمۀ قرآن موزۀ پارس؛ تفسیر بصائر عینی؛ تصحیح ترجمۀ قرآنی از قرن دهم با برابرهای فارسی و فهرست های لازم؛ فرهنگ مصادر قرآن؛ گونه شناسی ترجمه های قرآن؛ ذیل فرهنگ های فارسی و فرهنگ تاجیکی.

[ویکی نور] علی رواقی در سال 1320ش، در شهر مشهد متولد شد. در سال 1339ش تحصیلات دوره کارشناسی خود را در دانشکده ادبیات دانشگاه مشهد آغاز نمود. در سال 1344ش، به تهران مهاجرت نمود و تحصیلات کارشناسی ارشد و دکترا را تا سال 1353ش در دانشگاه تهران گذراند.
وی از سال 1349ش تدریس متون زبان فارسی شامل شاهنامه، تاریخ بیهقی و آثار ناصرخسرو را در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران آغاز کرد. سپس در سال 1354ش با استفاده از یک فرصت مطالعاتی، به فرانسه رفت و در زمینه فرهنگ نویسی، به تحقیق پرداخت و در سال 1356ش در دانشگاه پل والری مون پلیه، زبان فارسی را تدریس کرد.
وی مؤسسه ای فرهنگی به نام برادر شهیدش محمد رواقی بنیاد نهاده است که در طبع و نشر آثار مختلف فعالیت دارد.
از جمله اساتید و مربیان ایشان، می توان به افراد زیر اشاره کرد: دکتر احمدعلی رجایی بخارایی، دکتر غلامحسین یوسفی، بدیع الزمان فروزانفر، مجتبی مینوی، دکتر علی اکبر فیاض و محمد پروین گنابادی.
قرآن کریم (مترجم ناشناخته (قرن دهم)) / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
تفسیر قرآن پاک / نوع اثر: کتاب / نقش: به کوشش

💡 قرآن قدس نسخه‌ای است از ترجمهٔ فارسی قرآن که گفته می‌شود کهن‌ترین ترجمهٔ قرآن به فارسی است. این قرآن در سال ۱۳۴۵ ش در موزهٔ آستان قدس شناسایی شد و نظر کارشناسان را جلب کرد و معلوم شد یک ترجمهٔ بسیار ارزشمند تاریخی است و در سال ۱۳۵۵ در یک جلد چاپ گردید و در سال ۱۳۶۴ علی رواقی آن را در دو جلد بزرگ منتشر کرد. اندکی از آغاز این ترجمه — از ابتدای قرآن تا آیهٔ ۲۱۳ سورهٔ بقره — و اندکی از انتهای آن — تعدادی از سوره‌های کوچک قرآن — در دست نیست.

💡 به گفتهٔ علی رواقی (که این قرآن به کوشش وی منتشر شده‌است،) «ترجمهٔ قرآن قدس، نمونه‌ای روشن از یک ترجمهٔ بسیار دقیق و آگاهانه از قرآن است. و از نظر تاریخ زبان و اتمولوژی نیز از ارزش‌های ویژه و کم‌مانندی بهره‌ور است.» ۷۵ صفحهٔ اول کتاب به توضیحات علی رواقی در مورد واژگان و زبان‌شناسی اختصاص دارد. زبان ترجمهٔ این قرآن کهن به سیستانی می‌باشد. در پایین صفحه‌های کتاب برابری واژگان ترجمهٔ کهن و فارسی نو آورده شده‌است. باید توجه کرد که در این نسخه و همهٔ نسخه‌های قدیمی نقطه نداشتن بعضی واژگان مانند: «نپدیرفتن» (نپذیرفتن)، «حشنود» (خشنود) و... یا نگارش متفاوت مانند «جهن» (جهان)، «بگه» (بگو)، «ورتاشید» (ورپاشید) و «تارسید» (ترسید) نشانهٔ غلط نگارشی است و نه اینکه در آن دوره بدان گونه سخن می‌گفته‌اند.