تقوا و ادب

[ویکی فقه] تقوا و ادب (قرآن). از جلوه های تقوای قلبی و درونی رعایت ادب در محضر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم می باشد.
تقوای قلبی و درونی، مستلزم ادب و تواضع در حضور پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم است:ان الذین یغضون اصوتهم عند رسول الله اولـئک الذین امتحن الله قلوبهم للتقوی...آنها که صدای خود را نزد رسول خدا کوتاه می کنند همان کسانی هستند که خداوند دلهایشان را برای تقوا خالص نموده،.... آیه قبل اشاره به دستوری کرده، می گوید: ای کسانی که ایمان آورده اید! صدای خود را فراتر از صدای پیامبر نکنید و در برابر او بلند سخن نگوئید و داد و فریاد نزنید، آن گونه که بعضی از شما در برابر بعضی می کنند مبادا اعمال شما حبط و نابود گردد در حالی که نمی دانید، آیه بعد برای تاکید بیشتر روی این موضوع پاداش کسانی را که به این دستور الهی عمل می کنند، و انضباط و ادب را در برابر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم رعایت می نمایند چنین بیان می کند: آنها که صدای خود را نزد رسول خدا کوتاه می کنند کسانی هستند که خداوند قلوبشان را برای تقوا خالص و گسترده ساخته و برای آنها آمرزش و پاداش عظیمی است (ان الذین یغضون اصواتهم عند رسول الله اولئک الذین امتحن الله قلوبهم للتقوی لهم مغفرة و اجر عظیم). یغضون از ماده غض (بر وزن حظ) به معنی کم کردن و کوتاه نمودن نگاه یا صدا است، و نقطه مقابل آن خیره نگاه کردن، و صدا را بلند نمودن است.امتحن از ماده امتحان در اصل به معنی ذوب کردن طلا و گرفتن ناخالصی آن است، و گاه به معنی گستردن چرم نیز آمده، ولی بعدا در معنی آزمایش به کار رفته است، مانند آیه مورد بحث، آزمایشی که نتیجه آن خلوص قلب و گستردگی آن برای پذیرش تقوی است.قابل توجه اینکه: در آیه قبل تعبیر به نبی، شده، و در اینجا تعبیر به رسول الله، و هر دو گویا اشاره به این نکته است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم از خود چیزی ندارد، او فرستاده خدا و پیام آور او است، اسائه ادب در برابر او اسائه ادب نسبت به خدا است، و رعایت ادب نسبت به او رعایت نسبت به خداوند است.ضمنا تعبیر مغفرة به صورت نکره، برای تعظیم و اهمیت است، یعنی خداوند آمرزش کامل و بزرگ نصیبشان می کند، و بعد از پاک شدن از گناه اجر عظیم به آنها عنایت می فرماید، زیرا نخست شستشوی از گناه مطرح است، سپس بهره مندی از پاداش عظیم الهی.

💡 فرمانده است كه مى تواند با زنده نگهداشتن روحيه اى تعاون و همدردى، با رعايتمساوات اسلامى، تفقد و همكارى، روحيه سربازان را بالا ببرد، و او را به مسووليتشبيش از پيش دلگرم و پايبند نمايد. لذا بايد در برگزيدن فرمانده، دقت كافى وارزيابى لازم صورت گيرد و موقع انتخاب فرمانده، علاوه بر تخصص، لياقت،مديريت و كارايى، به تقوا و تعهدش بيشتر توجه شود تا كسى كه اين معيارها در اونيست، انتخاب نگردد.

💡 خلاصه اينكه هر يك از اين سه تقوا اشاره به مرحله اى از احساس مسئوليت وپرهيزگارى است، مرحله ابتدائى، مرحله متوسط، و مرحله نهائى و هر يك قرينه اى درخود آيه دارد كه به اتكاى آن مى توان مقصود را دريافت. بر خلاف احتمالاتى كهبعضى از مفسرين در تفاوت اين سه تقوا و سه ايمان داده اند كه فاقد قرينه و شاهداست.

💡 يا اينكه گمان مى كرد كه با قيام خود بر ضد على - عليه السّلام - بيش از ساير زنانپيغمبر به خدا نزديك شود و تقوا و پارسايى پيش گيرد تا به اين آيه شريفهعمل نموده باشد كه مى فرمايد: ((اى زنان پيغمبر! اگر شما تقوا پيشه سازيد مانندساير زنان نيستيد))(654).

💡 اى بندگان دنيا! مسجدهاى پروردگار خود را زندان بدنهاى خود گردانيد و دلهاى خود راخانه و مسكن تقوا و پرهيزكارى گردانيد و آنها را ماءوى ومحل سكناى شهوتها مگردانيد.

💡 ناگفته پيدا است، مفهوم اين دستورات به پيامبر اين نيست كه او در مساله تقوا و تركاطاعت كافران و منافقان كوتاهى داشته، بلكه اين بيانات از يكسو جنبه تاكيد در موردوظائف پيغمبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) دارد، و از سوى ديگر درسى است براى همهمؤ منان.