المعجم لموضوعات نهج البلاغه

[ویکی نور] المعجم لموضوعات نهج البلاغه (ارفع). المعجم لموضوعات نهج البلاغة، از تألیفات نویسنده ایرانی، سید محمد کاظم ارفع است. کتاب، به عنوان منبعی کامل به شمار نرفته و تنها برخی از موضوعات را فهرست کرده است.
در این کتاب، واژه ها و اصطلاحات مندرج در «نهج البلاغة» به ترتیب حروف الفبای عربی گرد آمده است. ذیل هر واژه یا اصطلاح، گفتارها و جملاتی که متضمن کلمه یا مشتقات آن است، ذکر شده است. ذیل گفتارها و جملات شماره خطبه مربوط به آن، آمده است.
کتاب، با مقدمه ای از نویسنده کتاب آغاز شده است. وی، در این مقدمه به اسامی تعدادی از شروح و کتاب هایی که پیرامون «نهج البلاغة» نوشته شده، اشاره کرده است و این نکته را متذکر می شود که بسیاری از مؤلفین تنها به مطالعه بعضی از الفاظ و معانی «نهج البلاغة» اکتفا کرده اند و در بسیاری از دریاهای عمیق آن غور نکرده اند و لذا تنها پیرامون برخی از جوانب اخلاقی و تربیتی و عقایدی این کتاب گران سنگ کتاب نوشته اند.
نویسنده، در ادامه مقدمه، به شرح مختصر زندگانی سید رضی پرداخته و خاطرنشان می کند که یاد شریف رضی(ره) مادامی که کتاب ارزش مند«نهج البلاغة» و سایر کتب وی وجود دارد، از یادها و خاطرها محو نخواهد شد.
کتاب حاضر، مشتمل بر 300 موضوع اعتقادی و تربیتی و اخلاقی است که از خلال خطبه ها، نامه ها و مواعظ مولا علی(ع) استخراج شده است.

💡 328- در سخنان اميرالمؤ منين على (عليه السلام ) آمده است: (( (الحكمة ضالة المؤمن، فخذ الحكمة و لو من اهل النفاق )): حكمت، گمشده مومن است. پس بايد حكمت را - ولواز اهل نفاق هم ميسر باشد - فراگيرى (رك: شرح نهج البلاغه: محمد عبده 2/96، طبيروت 1885 م ) ولى متن عربى ترجمه فوق، در تذكرة السامع، ص 86 آمده است.

💡 O حضرت على عليه السّلام در نامه ششم نهج البلاغه مى فرمايد: اگر مردم روى شخصى اتّفاق آرا داشتند و او را امام ناميدند رضاى خدا در آن است و اگر كسى با طعن يا بدعت از مدار اطاعت او خارج شد او را برگردانيد و اگر برنگشت با او بجنگيد كه راه مؤ منان را پيروى نكرده است.(371)

💡 آرى در نهج البلاغه (همه چيز به ستايش اومشغول است: كشتزارها، جنگلها، تپه ها و ماهورها همه از عظمت او سخن مى گويند. در هركرانه نام او طنين انداز است. دريا غرش كنان، وصف بزرگى او را مى كند. طبيعت با حقشناسى سرود بخشندگى او را مى خواند و آفريدگار خويش را مى ستايد.

💡 85)من كثر كلامه كثر خطائه، و من كثر خطائهقل حياوه و من قل حياوه قل و رعه، و من قل ورعه مات قلبه و من مات قلبهدخل النار، نهج البلاغه، فيض الاسلام. حكمت 341، بحار ج 71،ص 391

💡 O همچنان كه از فرمايشات حضرت على عليه السّلام در نهج البلاغه استفاده مى شود، در دوره جاهليّت مردم نه فرهنگ سالم داشتند و نه از بهداشت بهره مند بودند.

💡 13- نهج البلاغه فيض الاسلام، خطبه 51؛ ((اگر زنده باشيد و مقهور ظالمان، درحقيقت مرده ايد؛ و اگر بميريد و غالب بر ستمگران باشيد، در حقيقت زنده ايد)).