«ادخال سرور بر مؤمنین» در اصطلاح دینی و اخلاقی به معنای وارد کردن شادی، آرامش و خوشحالی در دل مؤمنان است و یکی از مفاهیم مهم اخلاق اسلامی به شمار میرود. این مفهوم تنها به خنداندن یا ایجاد لحظهای شادی محدود نمیشود، بلکه هر عملی را شامل میگردد که موجب رفع غم، گشایش مشکل یا برطرف شدن نیاز یک مؤمن شود. در نگاه شرعی، مصادیق آن گسترده است و کارهایی مانند کمک مالی به نیازمند، سیر کردن فرد گرسنه، یاری دادن به گرفتار، پرداخت بدهی یا حتی همراهی در حل مشکلات زندگی را در بر میگیرد. در روایات اسلامی تأکید شده است که خوشحال کردن مؤمنان از محبوبترین اعمال نزد خداوند است و دارای پاداش عظیم معنوی میباشد. این مفهوم نشان میدهد که اخلاق اجتماعی در اسلام بر پایهٔ همدلی، تعاون و کاهش رنج دیگران بنا شده است. همچنین ادخال سرور بیانگر این حقیقت است که شادی مؤمنان در نگاه دینی، امری ارزشمند و عبادتگونه محسوب میشود. در برخی روایات آمده است که تبسم یا رفتار محبتآمیز نسبت به مؤمن نیز میتواند مصداقی از این عمل باشد. با این حال، تأکید شده که این شادیبخشی باید در چارچوب شرع و اخلاق باشد و از روشهای نادرست یا حرام نباید استفاده شود. بنابراین، ادخال سرور تنها سرگرم کردن نیست، بلکه ایجاد شادی معنادار همراه با رفع نیاز و مشکل دیگران است. در مجموع، «ادخال سرور بر مؤمنین» به معنای هر عمل خیرخواهانهای است که موجب شادی، آرامش و گشایش در زندگی مؤمنان شود و از اعمال بسیار پسندیده در اسلام به شمار میرود.
ادخال سرور بر مومنین
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] در بیان عرف و شرع ادخال سرور تعبیر عامی است و شامل هر عملی می شود که موجب گره گشای از مشکلات دیگری و شادی وی گردد مانند اطعام و کمک به فقیر، رساندن وامانده ی به مقصدش، قرض دادن و غیره که شخص دیگر را خوشحال کند و از غم و غصه ی مشکلش راحتش کند. ثواب چنین کاری از حدّ و اندازه بیرون است.
اما امروزه خلاف آن رایج است که ادخال سرور یعنی شخصی را خنداندن حتی نعوذ بالله با شوخی ها و حرف های که قبیح و در شرع مقدس از محرمات است.البته خنداندن شخص مغموم یک موردی از ادخال سرور است نه همه آن.
از ارزش های پسندیده اخلاقی، که با نیکی قرین است و در آیین اسلام بدان تأکید شده، خوشحال نمودن بندگان خدا است. از فرمایشات گوهر بار معصومین علیهم السلام در می یابیم که خوشحالی بنده ای از بندگان خدا، سرور پیامبر و امامان و رضایت پروردگار را به دنبال دارد و انسانی که در شادی دیگران شریک بوده و گرد و غبار غم را می زداید و در راهی هدفمند دلی را به دست می آورد، به خدا نزدیک می شود.
نمونه هایی از کلمات گوهر بار معصومین پیرامون مسرور و خوش حال نمودن مؤمنین:
علِیُّ بنُ إِبرَاهِیمَ عَن أَبِیهِ عَنِ ابنِ أَبِی عُمَیرٍ عَن هِشَامِ بنِ الحَکَمِ عَن أَبِی عَبدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ مِن أَحَبِّ الاَعمَالِ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِدخَالُ السُّرُورِ عَلَی المُؤمِنِ إِشبَاعُ جَوعَتِهِ أَو تَنفِیسُ کُربَتِهِ أَو قَضَاءُ دَینِهِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: محبوب ترین و دوست داشتن ترین عمل در پیشگاه خداوند تبارک و تعالی خوشحال کردن مؤمن است؛ به این که یا او را از گرسنگی سیرش کند؛ یا او را از گرفتاری نجات دهد؛ یا قرض و دینش را اداء نماید.
عِدَّةٌ مِن أَصحَابِنَا عَن أَحمَدَ بنِ مُحَمَّدِ بنِ خَالِدٍ عَن أَبِیهِ عَن رَجُلٍ مِن أَهلِ الکُوفَةِ یُکَنَّی أَبَا مُحَمَّدٍ عَن عَمرِو بنِ شِمرٍ عَن جَابِرٍ عَن أَبِی جَعفَرٍ علیه السلام قَالَ تَبَسُّمُ الرَّجُلِ فِی وَجهِ أَخِیهِ حَسَنَةٌ وَ صَرفُ القَذَی عَنهُ حَسَنَةٌ وَ مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَیءٍ أَحَبَّ إِلَی اللَّهِ مِن إِدخَالِ السُّرُورِ عَلَی المُؤمِنِ.