ابوالفتح حسینی

[ویکی شیعه] ابوالفَتح حسینی (درگذشته۹۷۶ق/۱۵۶۸م)، عالم امامی قرن دهم هجری قمری است. ابوالفتح صاحب کتاب تفسیر شاهی یا آیات الاحکام، نخستین تألیف امامیه در شرح آیات احکام به زبان فارسی است. از دیگر آثار او می توان به مفتاح الباب، در شرح الباب الحادی عشر علامه حلی و صفوة الصفا اشاره کرد. تفسیر شاهی او را نخستین اثر شیعی با موضوع آیات الاحکام دانسته اند. او همچنین مدتی در دربار شاه طهماسب صفوی حضور داشته است.
ابوالفتح حسینی فرزند میرمخدوم عربشاهی قزوینی، متکلم و فقیه امامی است. گویا به سبب انتساب به سادات شرق، به ابوالفتح شرقه نیز مشهور بوده است.
برخی او را فرزند میرزا مخدوم مؤلف نواقض الروافض و از نوادگان میر سیدشریف جرجانی (درگذشته ۸۱۶ق) دانسته اند، با این حال شواهد تاریخی چندان به اثبات این ادعا کمک نمی کنند.

💡 صفوةالصفا، زندگانی شیخ صفی الدین از آغاز تا وفات او (۶۵۰–۷۳۵ ه‍. ق) به همراه شرحی مختصر از زندگانی برخی خلفای زمان او را دربر می‌گیرد. این کتاب، پس از تشکیل سلسله صفویه، به دلایل مذهبی تحریف شد و شاه تهماسب اول، ابوالفتح حسینی گرگانی را مأمور تصحیح (یا به عبارت دیگر، تحریف) آن کرد. برخی از نسخ قدیمی صفوةالصفا (مثلاً نسخه خطی متعلق به موزه بریتانیا و نسخه ایاصوفیه) که احتمالاً از دسترس صفویه به دور بوده از تحریف مصون مانده‌است.