دنیه

( دنیة ) دنیة. [ دَ نی ی َ ] ( ع ص ) تأنیث دنی. پست و حقیر و فرومایه. ( یادداشت مؤلف ).ناکس و زبون. ( آنندراج ) ( غیاث ). رجوع به دنی شود.
دنیة. [ دَن ْ نی ی َ ] ( ع اِ ) کلاه بزرگ و بلند خاص قضات. تخته کلاه، و وجه تسمیه، شباهت این کلاه به دن به معنی خم است، و صاحبان این کلاه را تخته کلاه می نامیدند. ( یادداشت مؤلف ). کلاه قاضی از نظر شباهت به دن. ( از منتهی الارب ). کلاه قاضی. ( مهذب الاسماء ).
دنیه. [ دِ ی ِ ] ( فرانسوی، اِ ) ( از لاتینی ِ دناریوس ) واحدی برای بیان ظرافت تار ابریشم، ریون، یا نایلون، و آن ظرافت تاری است که 9000 متر آن یک گرم وزن داشته باشد، بنابراین، مثلاً 9000 متر از تاری به ظرافت «15 دنیه » 15 گرم وزن دارد. دنیه اصلاً نام سکه ای بوده است که از زمان پین کوتاه تا انقلاب فرانسه در اروپای غربی رایج بوده و در آغاز از نقره و سرانجام از مس ضرب می شده است. ( از دایرةالمعارف فارسی ).

واحدی برای بیان ظرافت تار ابریشم.

دنیِه (denier)
واحدی برای اندازه گیری میزانِ ظرافت نخ، برابر با وزن ۹ هزار متر نخ به گرَم. ۹ هزار متر از نایلونی به ظرافت پانزده دنیه، که برای جوراب نایلن استفاده می شود، پانزده گرم وزن دارد؛ در این حالت ضخامت نخ۰.۰۰۴۲۵ میلی متر خواهد بود. این اصطلاح از صنایع ابریشم فرانسه اخذ شده است. دنیه از سکه های نقرۀ قدیمی فرانسوی بود.

💡 پس ای دوست از خواب غفلت بیدار، و از مستی طبیعت هشیار شو دوستی دنیای دنیه را از دل خود بیرون کن و دل خود را به محبت انس پروردگار آباد ساز از دنیائی که خانه عاریت است به قدر ضرورت قناعت کن و از منزلی که باید رفت، به مقدار حاجت کفایت نما از غذا و طعام تو را این قدر بس است که حفظ حیات کند، و زیاده خوردن آدمی را از قرب پروردگار دور، و از بساط قرب عزت مهجور می سازد و از جامه به قدری که ساتر بدن باشد تو را کافی است، و افزون از آن انسان را از کار آخرت باز می دارد و از مسکن و خانه آن قدر که تو را از باران و آفتاب محافظت کند کفایت می کند، و ازین بیشتر، خانه جاوید را خراب می کند.