کوه گرفته

اصطلاح «کوه‌گرفته» در زبان فارسی به فردی گفته می‌شود که در اثر حضور در ارتفاعات زیاد دچار عارضه‌ای جسمانی ناشی از کاهش فشار هوا و کمبود اکسیژن شده باشد؛ عارضه‌ای که در زبان علمی امروز با عنوان «ارتفاع‌زدگی» یا «بیماری ارتفاع» شناخته می‌شود. این حالت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که فرد به‌سرعت به مناطق کوهستانی مرتفع صعود کند و بدن فرصت کافی برای سازگاری با شرایط جدید را نداشته باشد. مهم‌ترین علت این وضعیت، کاهش فشار جزئی اکسیژن در ارتفاعات است که موجب می‌شود اکسیژن کمتری به مغز و سایر اندام‌ها برسد. از نشانه‌های رایج آن می‌توان به سرگیجه، سردرد، تهوع، احساس ضعف، تنگی نفس، خستگی شدید و گاه اختلال در تعادل اشاره کرد. در کاربرد لغوی، وقتی گفته می‌شود کسی «کوه گرفته» است، منظور آن است که فرد تحت تأثیر شرایط جوی و فیزیولوژیک کوهستان قرار گرفته و دچار این علائم شده است. این اصطلاح بیشتر در زبان عمومی و محاوره‌ای به کار می‌رود، اما از نظر علمی به اختلالی فیزیولوژیک اشاره دارد که در صورت شدت یافتن می‌تواند خطرناک باشد. در کوهنوردی حرفه‌ای، پیشگیری از این حالت با صعود تدریجی، استراحت کافی و مصرف آب مناسب بسیار مهم است. از منظر زبانی، این ترکیب نمونه‌ای از اصطلاحات توصیفی فارسی است که یک وضعیت جسمانی را به‌صورت ساده و قابل فهم بیان می‌کند. در یک تعریف جامع، «کوه‌گرفته» به فردی گفته می‌شود که بر اثر قرار گرفتن در ارتفاع زیاد، به علائم ناشی از کمبود اکسیژن و ارتفاع‌زدگی مبتلا شده باشد.