بر اساس آموزههای دینی و روایات معصومان، همنشینی و دوستی با افراد ناشایست میتواند آسیبهای جبرانناپذیری بر باورها، اخلاق و سرنوشت انسان وارد کند. در این راستا، از حضرت امام صادق علیهالسلام روایت شده است که امیرالمؤمنین علی علیهالسلام هنگام حضور بر منبر، مسلمانان را از رفاقت با سه گروه از مردم برحذر میداشتند: انسانهای هرزهنفس و بدکار، افراد احمق و کمخرد، و اشخاص دروغگو. ایشان با تأکید بر لزوم دوری از این گروهها، مسلمانان را به دقت و بصیرت در انتخاب دوست و همنشین فرامیخواندند.
در تبیین ویژگیهای گروه نخست، یعنی افراد هرزه و بدکار، حضرت میفرمایند: چنین شخصی همواره سعی میکند رفتار ناپسند خود را در نظر تو زیبا جلوه دهد و دوست دارد که تو نیز همانند او باشی. او هرگز در امور دین و آخرت تو را یاری نخواهد کرد و نزدیکی با او جز جفا و سنگدلی حاصلی ندارد. رفت و آمد با چنین افرادی برای تو مایه ننگ و سرافکندگی است. درباره گروه دوم، یعنی احمق، نیز میفرمایند: از احمق هرگز کاری خیر درباره تو ساخته نیست و نمیتوان به او برای دفع بلا و آسیب از خود امید بست. چه بسا که با نیت خیر بخواهد به تو سودی برساند، اما به دلیل حماقت، ناخواسته به تو زیان میزند. از این رو، مرگ چنین کسی از زندگیاش بهتر است، خاموشیاش از سخن گفتناش سودمندتر، و دوری او از نزدیکیاش به تو خیرخواهانهتر است.
اما درباره گروه سوم، یعنی دروغگو، حضرت هشدار میدهند که زندگی با چنین فردی هرگز گوارا و آرامشبخش نیست. او سخنان تو را برای دیگران بازگو میکند و حرفهای دیگران را نیز برای تو میآورد و از این طریق میان مردم تفرقه و دشمنی ایجاد میکند. چنان افسانهها و دروغها را به هم میبافد که حتی اگر زمانی راست بگوید، کسی او را باور نمیکند. او با سخنان خود کینه و دشمنی را در دلها میرویاند. در پایان، امیرالمؤمنین علیهالسلام مسلمانان را به تقوای الهی و مراقبت از خویشتن در برابر چنین آسیبهایی سفارش میکنند و بر لزوم هوشیاری در گزینش دوستان تأکید میورزند.
