محمدحسین خان صدر اصفهانی

[ویکی فقه] سومین فردی که در سلسله قاجاریه عهده دار سمت صدارت عظمی گردید حاج محمد حسین خان صدر اصفهانی بود.
وی فرزند حاج محمد علی و نوه حاج محمد رحیم بود که در اصفهان متولد شد. چون وی در عهد جوانی به علافی و کاه فروشی اشتغال داشت، به محمد رحیم علاف معروف بوده است. از آنجا که در اواخر سلسله زندیه و اوایل سلسله قاجاریه شهر اصفهان به تناوب، در دست سرداران این دو سلسله رد و بدل می شد، حاج محمد خان اصفهانی و پدرش همانند ابراهیم خان کلانتر هم در سلسله زندیه مصدر خدماتی گردیدند و هم در سلسله قاجاریه، پدر حاج محمد حسین و جد وی مباشر شهر اصفهان بودند و جنس دیوانی اصفهان را از محل، تحویل می گرفته به ارباب رجوع حواله می دادند.
تحویلداری اجناس
قسمت عمده ثروت این خانواده از همان تحویلداری اجناس است که در زمان زندیه داشته اند. به علاوه به هنگام زد و خورد بین نیروهای زندیه و قاجار جهت تسخیر شهر اصفهان، قیمت اجناس و ارزاق عمومی در این شهر به نحو بی سابقه ای افزایش می یافت و حاج محمد حسین در گران شدن اجناس نیز مال زیادی به دست آورد و در زمرۀ ثروتمندان اصفهان و سپس ایران در آمد.
سمت بیگلربیگی
بعد از اینکه پایه های قدرت آقا محمد خان استوار گردید به پاس خدماتی که حاج محمد حسین نسبت به وی انجام داده بود آقا محمد خان او را به سمت بیگلربیگی اصفهان تعیین کرد. حاج محمد حسین که از ثروت کلانی نیز برخوردار بود دختر حاج ابراهیم کلانتر را به زنی گرفت و در زمرۀ افراد سرشناس آن روز ایران در آمد و یکباره شاه راه ترقی را طی نمود. وی تا زمانی که آقا محمد خان در قید حیات بود سمت بیگلربیگی اصفهان را به عهده داشت.
فتحعلی شاه و محمد حسین خان
...

💡 محمدحسین خان و میرزامحمود افخم در مراغه زندانی شدند و سرانجام در سال ۱۲۹۳ هجری شمسی به دستور «ارکان» یکی از فرماندهان حکومت عثمانی، او و سیف‌الدین خان سقز در مقابل صدها سرباز عثمانی در میدان عمومی شهر مراغه تیرباران شدند.

💡 نیاکان محمد حسین از خراسان بودند ولی محمدحسین خان چون در شیراز می‌زیست و در تالیفاتش از شیرازی بودن خود سخن گفته است، او را شیرازی خوانده‌اند.

💡 در جریان اختلافات شاه و محمد مصدق در سال ۱۳۳۲ و پس از کودتای ۲۸ مرداد، برادران قشقایی یعنی محمدناصر خان، ملک‌منصور خان، محمدحسین خان و خسرو خان به عنوان سران ایل قشقایی از مصدق حمایت کردند و ایل قشقایی تنها نیروی مسلحی بود که به حمایت از محمد مصدق تفنگ به دست گرفت. پس از سرنگونی دولت مصدق و استقرار دولت سپهبد زاهدی، املاک برادران قشقایی مصادره شد و آن‌ها مجبور به اقامت در اروپا شدند.

💡 در سال ۱۱۴۴ هـ. ق شاه طهماسب دوم صفوی طی حکمی از طرف نادرشاه، توسط محمدحسین خان قاجار دولو در سبزوار به قتل رسید.