«شهادت امام حسن علیه السلام» به مرگ مظلومانه و پرمعنای دومین پیشوای شیعیان اشاره دارد که در اثر سمی که برای او ریخته شد، از دنیا رفت. امام حسن علیه السلام نخستین فرزند امام علی علیه السلام و حضرت فاطمه زهرا سلامالله علیها بود و از نظر قیافه، روش و رفتار شبیهترین انسانها به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به شمار میرفت. پس از شهادت پدرش، خلافت را پذیرفت و مسیر عدالت و هدایت امیرالمؤمنین را ادامه داد، اما فتنهانگیزی معاویه و خیانت برخی افراد، او را به صلح مجبور کرد تا اصل اسلام و مصلحت امت حفظ شود. پس از صلح، امام حسن علیه السلام به مدینه بازگشت و با رفتار و کردار خود، مردم را نسبت به ظلم معاویه و دستگاه غاصب آگاه میکرد و روحیه مقاومت و جهاد را در آنان زنده نگه میداشت. وجود او برای معاویه مانع بزرگی بود، زیرا نمیتوانست اهداف شوم خود را عملی کند و تلاش کرد با نقشههای شیطانی او را از میان بردارد. نهایتاً، شهادت امام حسن علیه السلام نماد مظلومیت، صبر و پایبندی به اصول اخلاقی و دینی است و برای شیعیان یادآور فضایل، شجاعت و ایثار ایشان در حفظ دین و عدالت است. این حادثه تاریخی تأثیر عمیقی در تاریخ اسلام و اندیشه شیعی داشته و تا امروز مورد احترام و سوگواری قرار میگیرد.
شهادت امام حسن علیه السلام
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] امام حسن علیه السلام نخستین فرزند امام علی علیه السلام و حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها است که در نیمه ماه مبارک رمضان سال سوم هجری قمری در مدینه منوره دیده به جهان گشود و با تولد خویش، در جدش پیامبر صلی الله علیه و آله و سایر اهل بیت علیهم السلام شادی و نشاط ویژه ای پدید آورد.
امام حسن علیه السلام بنا به روایت شیعه و اهل سنت، شبیه ترین انسان ها به رسول خدا صلی الله علیه و آله بود و در این باره گفته شده است: و کان الحسن اشبه النّاس برسول اللّه صلی الله علیه و آله خلقاً و هَدیاً وَ سؤدداً؛ حسن از جهت سیما، روش و رهبری از همه بیشتر به رسول خدا صلی الله علیه و آله شباهت داشت.
امام حسن علیه السلام پس از شهادت پدرش امیرمؤمنان علی بن أبی طالب علیه السلام در کوفه، با درخواست و بیعت یاران آن حضرت و اهالی کوفه، خلافت را پذیرفت و راه و روش عدالت پرور پدرش را تداوم بخشید.
ولیکن با فتنه انگیزی های معاویه بن ابی سفیان و شرارت های سران سفاک سپاه او از یک سو و نفاق و خیانت برخی از سران سپاه امام علیه السلام و ایجاد چند دستگی در میان مردم و خستگی آنان از جنگ و خونریزی از سوی دیگر، آن حضرت را واداشت که برای حفظ اصل اسلام و در نظر گرفتن مصلحت مسلمانان، با معاویه صلح کند و حکومت را به طور موقت و مشروط به وی سپارد.
از آن پس، امام علیه السلام از کوفه به وطنش مدینه بازگشت و بقیه عمر شریف خود را در مدینه گذرانید. آن حضرت گرچه از حکومت کناره گیری کرده بود ولی با رفتار و کردار خود، امت اسلام را به جنایت های معاویه و عاملان او در سراسر مناطق اسلامی آگاه می کرد و روحیه رزم و جهاد را در نهاد آنان دوباره زنده می کرد.
وجود آن حضرت برای معاویه و عامل او در مدینه، بسیار گران می آمد و مانع ترک تازی آنان می گردید و دستگاه غاصب خلافت را با مشکلاتی مواجه می کرد. از جمله این که معاویه تصمیم گرفته بود که فرزند خود یزید را جانشین خویش گرداند و در این راه تلاش زیادی به عمل آورد ولیکن در آغاز توفیق چندانی به دست نیاورد.
چون این فکر شیطانی مخالف با صلحنامه امام حسن علیه السلام بود و از سوی دیگر وجود شخصیت امام حسن علیه السلام مانع تحقق هدف های معاویه بود. بدین جهت در صدد از میان برداشتن این اسوه بزرگ عالم اسلام برآمد و در این راه از منافقان و کسانی که به خاطر وابستگی فامیلی با آن حضرت رابطه داشتند، سود جست.