«سورههای حامدات» به گروهی از سورههای قرآن گفته میشود که با واژهی «حمد» یا ستایش خداوند آغاز میشوند. واژهی «حامدات» از ریشهی «حمد» به معنای ستایش کردن گرفته شده است و نشان میدهد که این سورهها با بیان سپاس و ستایش خداوند شروع میشوند و مضمون آنها جلوهای از بزرگی، ربوبیت، نعمتها و رحمت الهی است. از جمله مشهورترین سورههای حامدات میتوان فاتحه، انعام، کهف، سبأ و فاطر را نام برد. این سورهها در متون اسلامی با نامهای دیگری نیز شناخته میشوند؛ از جمله: حائات، حمد و مقاصیر القرآن. علت این نامگذاری این است که آغاز این سورهها، مؤمنان را به یاد شکرگزاری، توحید، توکل و بندگی خدا میاندازد و ساختار معنایی آنها بر پایه سپاس و ستایش الهی شکل گرفته است. مفسران گفتهاند که این سورهها دارای اهمیت معنوی ویژهای هستند؛ زیرا روح مؤمن را به توجه قلبی و ارتباط نزدیک با پروردگار دعوت میکنند. سورههای حامدات همچنین در بیان آثار ایمان، نعمتهای آفرینش، هدایت الهی و سرنوشت انسان نقش مهمی دارند. بنابراین، این عنوان نوعی توصیف احترامآمیز و معنوی برای دستهای از سورههای آغازشده با حمد الهی در قرآن است.
سوره های حامدات
دانشنامه اسلامی
به این سوره ها «حائات»، «حمد» و «مقاصیر قرآن» هم می گویند.