ذاتى باب برهان

[ویکی فقه] ذاتی باب برهان، از اصطلاحات علم منطق بوده و به ذاتیات موضوع و محمولات منتزع از ذات موضوع بدون نیاز به واسطه گفته می شود.
ذاتی باب برهان، مجموع مرکب از ذاتیات باب ایساغوجی ( کلیات خمس) و اعراض ذاتی (مورد استعمال در علوم برهانی) است. ابن سینا در منطق اشارات از ذاتی مورد استعمال در علوم (که عبارت از اعراض ذاتی موضوعات علوم است) به ذاتی باب برهان تعبیر آورده است که البته خلاف اصطلاح رایج است و ذاتی باب برهان (در اصطلاح رایج) چنان که گفتیم از آن قسم ذاتی عام تر است، زیرا علاوه بر اعراض ذاتی، ذاتیات باب ایساغوجی (کلیات خمس) را هم شامل می شود.

💡 فتواى برهان عقلى و نقلى اين است كه ذات خداوند منّزه از هر گونه وصف وفعل مادى با ابزار است. بنابراين، هرگز نمى توان بدون رجوع به محكمات قرآنى وعقلى به ظاهر برخى از آيات براى اثبات امكان يا امتناع ديدن خداوند با چشماستدلال كرد؛ چنان كه بدون مراجعه به سنت قطعىاهل بيت عصمت و طهارت نيز نمى شود به ظاهر برخى از احاديث براى امكان يا امتناع آناستدلال كرد. از اين رو هم در جانب اثبات و هم در جانب نفى بايد از باب برهان قاطععقلى و نقلى وارد خانه خداشناسى شد نه از سطح و پشت ديوار: و اءتوا البيوت مناءبوابها...(1170) و گرنه نظر، سطحى يا بيرونى خواهد بود و از نظر سطحى، اثر ژرف انديشى متوقع نيست و از نگاه بيرونى، بركت نگرش درونى ساخته نخواهدبود.