حدیث ورقه بن نوفل

[ویکی فقه] حدیث ورقة بن نوفل. حدیث ورقة بن نوفل بهدنقد داستان ساختگی تردید پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم در ابتدای نزول وحی و دلداری او توسط ورقة بن نوفل اطلاق می شود.
ورقة بن نوفل از عموزادگان خدیجه همسر رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلّم و فردی باسواد اندک و کم و بیش باخبر از تاریخ انبیای گذشته بود. وی پیش از اسلام از بت ها کناره گرفت و از خوردن قربانی هایی که به خاطر بت ها ذبح می شدند امتناع می ورزید. وی اوایل نبوت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم را درک کرد.
[ویکی فقه] حدیث ورقة بن نوفل بهدنقد داستان ساختگی تردید پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم در ابتدای نزول وحی و دلداری او توسط ورقة بن نوفل اطلاق می شود.
ورقة بن نوفل از عموزادگان خدیجه همسر رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلّم و فردی باسواد اندک و کم و بیش باخبر از تاریخ انبیای گذشته بود. وی پیش از اسلام از بت ها کناره گرفت و از خوردن قربانی هایی که به خاطر بت ها ذبح می شدند امتناع می ورزید. وی اوایل نبوت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم را درک کرد.
شرح حدیث ورقة بن نوفل
حدیث ساختگی ورقة بن نوفل که در کتاب های روایی- تاریخی و همچنین مبحث نزول قرآن در منابع علوم قرآنی بحث می شود، به این شرح است:پس از نزول جبرئیل بر رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلّم چنان ترس و اضطراب شدیدی رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم را فرا گرفت که - بنا به پاره ای از روایات - حضرت تصمیم گرفته بود خود را از بالای کوه پرتاب کند، ولی فرشته وحی با نشان دادن خود، آن حضرت را از این کار منصرف کرد. یا این که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم هنگام ورود به خانه خدیجه، با خود فکر می کرد شاید آن چه دیده خطا کرده است یا شاید کاهن شده باشد….خدیجه نزد ورقة بن نوفل رفت و داستان نزول فرشته بر آن حضرت و وضعیت روحی وی را برای او تعریف کرد. یا طبق روایت دیگری، خود آن حضرت نزد ورقة بن نوفل رفت و ماجرا را برایش تعریف کرد. ورقه راز این قصه را برای خدیجه یا خود آن حضرت بیان کرد و به نبوت و رسالت حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه و آله وسلّم بشارت داد.
مهم ترین اشکالات حدیث ورقه
مهم ترین اشکالات و مناقشات درباره این حدیث عبارتند از:۱. وجود ضعف در اسناد حدیث و معتبر نبودن گروهی از راویان آن؛۲. وجود تناقض در محتوای حدیث و وجود نشانه های جعل در آن؛۳. ناسازگاری محتوای حدیث با مقام شامخ پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم؛ به این معنا که پیامبر بر اساس این حدیث در مهم ترین و حیاتی ترین مسئله یعنی شناخت وحی دچار سردرگمی و تردید و بلاتکلیفی شد. لازمه این سخن، تنزل مقام شامخ پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم تا جایی است که فردی چون ورقه یا خدیجه بر آن حضرت امتیاز داشته باشد؛۴. قرآن سرگذشت زندگی انبیا را بیان کرده و روایات بسیاری در شرح زندگی آنان وارد شده است؛ با این حال چنین ترس و شکی درباره هیچ یک از آنان نقل نشده است؛ چه رسد به مقام حضرت ختمی مرتبت که افضل انبیا است؛ مثلا نزول وحی بر حضرت موسی علیه السّلام توام با طمانینه و آرامش بود.
دیدگاه استاد جعفر مرتضی عاملی
...

💡 روزى ورقه بن نوفل از كنار او گذشت در حالى كه شكنجه مى شد و مى گفت: احد، احد،ورقه (از روى استهزاء) گفت اگر در اين حال بميرى، قبر ترا در مركز آه و ناله قرارمى دهم.

💡 هنگامى كه ورقه بن نوفل از دنيا رفت رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: من اينروحانى را در بهشت (بهشت برزخى ) ديدم در حالى كه لباس حرير بر تن داشت، زيرااو به من ايمان آورد و مرا تصديق كرد. (477)

💡 خديجه همسر رسول خدا صلى الله عليه و آله مى گويد: وقتى پيغمبر صلى اللهعليه و آله وارد خانه شد رنگ پريده و خسته به نظر مى رسيد، پرسيدم: چرا رنگپريده اى ؟ حضرت قضيه را براى همسرش بازگو كرد، خديجه سر اين داستان رااز ورقه بن نوفل - كه مردى آگاه و بصير بود پرسيد. ورقه او را بشارت داد كه اوپيامبر اين مردم است و سپس به خديجه گفت كه به آن حضرت بگويد: پايدارباشد.

💡 البته اهل سنت روایاتی بر خلاف این آموزه دارند. از عایشه نقل کرده‌اند که در اوائل بعثت، پیامبر پس از تلقی وحی گمان برد که جن زده شده‌است لذا خود را به ورقه بن نوفل نشان داد و پس از این که این شخص پیامبری ایشان را تأیید کرد پیامبر اسلام نسبت به پیامبری خود، مطمئن شد.