دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بدیل بن ورقا (قرآن). بدیل بن ورقا، از بزرگان قبیله خزاعه و صحابی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم بود، که برخی مفسران، نزول آیات ۶۷ - ۶۸ حج را در رابطه با جدال او با مشرکان می دانند.
برخی مفسران، نزول آیات۶۷ - ۶۸ حج را در پی جدال بدیل و تنی چند از مشرکان با مسلمانان، درباره خوردن گوشت مردار دانسته اند. نیز براساس نقلی، مقصود از «و ان کثیرا» در آیه ۱۱۹ انعام کسانی چون بدیل اند که براساس هوا و هوس، حرام و حلال را بدون آنکه از آیین و شریعتی سرچشمه گرفته باشد، تغییر می دادند.
تفسیر آیات
گویا کفار از اهل کتاب و یا مشرکین وقتی عبادات اسلامی را دیده اند و چون برای آنها نوظهور بوده چون نظیر آن را در شریعت های سابق، یعنی شریعت یهود ندیده بودند لذا در مقام منازعه با آن جناب بر آمده اند که این نوع عبادت را از کجا آورده ای ما این طور عبادت در هیچ شریعتی ندیده ایم اگر این قسم عبادت از شرایع نبوت بود، و به عبارت دیگر اگر تو که آورنده این عبادتی پیغمبر بودی باید مردم خدا پرست که از امت های انبیاء گذشته اند آن را می شناختند. و خدای تعالی جواب داده که هر امتی از امت های گذشته عبادتی داشته اند که آن قسم خدا را عبادت می کردند، و عبادت هیچ امتی به امت دیگر منتقل نمی شده چون خداوند با هر شریعت، شرایع قبلی را نسخ می کرد و بهتر از آن را می آورد، چون افکار امت های بعدی ترقی یافته تر از قبلی ها بود و استعداد عبادتی کاملتر و بهتر از سابق را یافته بودند، پس همیشه عبادت سابقین در حق لاحقین نسخ می شد، پس دیگر معنا ندارد که شما با پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلّم نزاع کنید که چرا طریقه عبادتت شبیه به طریقه سابقین نیست.و چون نهی ایشان از منازعه به معنای دلخوش داشتن رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم، و نهی آن جناب از اعتنا کردن به اعتراضات آنها است، لذا جمله، و ادع الی ربک، تو به کار دعوت به سوی پروردگارت بپرداز، را بر آن جمله عطف نموده، گویا فرموده: ناراحت مشو و اعتنایی به منازعت آنان مکن، تو به آنچه مامور شده ای (یعنی به دعوت به سوی پروردگارت) بپرداز. آن گاه همین مطلب را با جمله، انک لعلی هدی مستقیم، تعلیل کرد، و اگر هدایت را مستقیم خواند با اینکه مستقیم صفت راهی است که به هدایت منتهی می شود، از باب مجاز عقلی است.
