بیست رساله

[ویکی نور] بیست رساله، تألیف میرزا احمد آشتیانی، تعدادی از رساله های مؤلف به زبان عربی و فارسی است. چهارده رساله فارسی و پنج رساله عربی و رساله بیستم که در واقع بخش امامت رساله نور الهدایه جلال الدین دوانی به فارسی است که چون مورد توجه خاص میرزا احمد آشتیانی بوده، در این مجموعه گنجانده شده است. موضوع بیشتر رساله ها، اصول عقاید و سپس حدیث و تفسیر و دعاست.
قول ثابت: رساله ای با کلماتی ساده و بیاناتی روشن در اصول دیانت، با دلیل های مختصر؛ مشتمل بر پنج اصل و چند وصل است. اصل اول در اثبات ذات مقدسی که پدید آوردنده و نگهدارنده عالم است. اصل دوم در علم، اصل سوم در اثبات لزوم بعثت نبی در حکمت الهیه، اصل چهارم در اثبات امامت و اصل پنجم در برزخ و معاد.
کلمه طیبه: رساله ای در موضوع توحید که مشتمل بر یک مقدمه و چند فصل می باشد.
سرمایه سعادت: در موضوع توحید و نبوت و امامت و معاد به صورت مختصر می پردازد.
دلائل التوحید: به اثبات توحید با استفاده از استدلال إنی می پردازد.

💡 رساله دکترای او «حکاکی بیستون به عنوان سند حکمرانی داریوش اول» بوده و در سال ۱۹۵۹ در مؤسسه تاریخ‌شناسی، شاخه لنینگراد از رساله دکترایش دفاع کرد.

💡 علی بن موسی در دوران امامتش بر شیعیان، با تدریس و بیان روایات فقهی و اعتقادی، مذهب شیعه امامی را تحکیم کرد. در این دوره، وی رویکرد فقهی شیعه را از مدیریت مستقیم و دریافت پاسخ سوالات فقهی از شخص امام، به مدیریت باواسطه از طریق راویان حدیث و استفتاء از مجتهدان، مبدل ساخت. وی همچنین به‌جهت استفاده از فضای باز اعتقادی و سیاسی، توانست نسبت به پدرش موسی کاظم، شاگردان بیشتری را تربیت نماید. با وجود این فضای باز، شاگردان وی قادر به ملاقات‌های آزادانه با او نبودند. همین امر سبب شد تا علی بن موسی، مراجعات دینی خود را به شاگردانش ارجاع دهد. جایگاه علمی علی بن موسی الرضا، منحصر در تشیع نبوده و اهل سنت نیز وی را به‌عنوان دانشمندی اسلامی ستوده‌اند. دانشمندانی از اهل سنت مانند اِبن حَجَرِ عَسقَلانی و ابن نَجّار دربارهٔ جایگاه علمی وی آورده‌اند که در بیست سالگی در مسجد نبوی در مدینه بر مردم فتوا می‌خواند. بیان دیدگاه‌های علمی وی در علوم و فنون دیگری چون طب، حکایت از جایگاه ویژه او در نزد سایر دانشمندان دارد. از سه رساله مهم منسوب به وی، یک رساله مربوط به علم پزشکی است.