در صدر اسلام، همزمان با بعثت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)، گروهها و احزاب متعددی وجود داشتند. قرآن کریم در آیات گوناگون به این احزاب و مواضع آنها اشاره میکند. یکی از این آیات، آیه ۵۲ سوره هود است که میفرماید: «آیا آن کس که دلیل آشکاری از پروردگار خویش دارد، و شاهدی از سوی او پیروی میکند، و پیش از آن کتاب موسی که راهنما و رحمت بود، گواهی بر آن میدهد (همچون کسی است که چنین نباشد)؟! آنها به او ایمان میآورند! و هر کس از گروههای مختلف به او کافر شود، آتش وعدهگاه اوست! پس، در آن تردید مکن که آن حق است از پروردگارت! ولی بیشتر مردم ایمان نمیآورند.» این آیه به روشنی به وجود احزاب مختلف و ایمان نیاوردن برخی از آنها به پیامبر (ص) اشاره دارد و سرنوشت منکران را آتش دوزخ معرفی میکند.
آیه دیگری که به این موضوع اشاره دارد، آیه ۳۶ سوره رعد است: «کسانی که کتاب آسمانی به آنان دادهایم، از آنچه بر تو نازل شده خوشحالند؛ و بعضی از گروهها قسمتی از آن را انکار میکنند. بگو: «من مأمورم که خدا را بپرستم و شریکی برای او قائل نشوم! به سوی او دعوت میکنم و بازگشت من به سوی اوست!» مفسران، از جمله مرحوم طبرسی، معتقدند که این آیه به انکار مشرکان نسبت به صفت "رحمان" برای خداوند اشاره دارد. اهل کتاب، به ویژه یهود، به دلیل آشنایی با این صفت در کتب خود، از وجود آن در قرآن خوشحال بودند، در حالی که مشرکان مکه آن را به سخریه میگرفتند.
بنابراین، آیات قرآن کریم به روشنی نشان میدهند که در عصر بعثت پیامبر (ص) احزاب و گروههای گوناگونی وجود داشتند که برخی به ایشان ایمان آورده و برخی دیگر منکر نبوت آن حضرت بودند. این آیات، علاوه بر بیان واقعیت تاریخی، هشداری است به کسانی که در برابر حق و حقیقت عناد میورزند و از پذیرش آن سر باز میزنند.
