ابن قاسم عتقی

«ابن قاسم عتقی» با نام کامل «ابوعبدالله عبدالرحمن بن قاسم بن خالد بن جناده عتقی»، یکی از شخصیت‌های مهم تاریخ اسلام و فقه اسلامی به شمار می‌رود. ابن قاسم از موالی زبید بن حارث عتقی بود و نژاد عرب نداشت. او به عنوان شاگرد مشهور مالک بن انس، بنیان‌گذار مذهب مالکی، شناخته می‌شود و در واقع پس از مالک، رئیس مذهب مالکیان گردید. تاریخ تولد او به سال‌های 128، 132 یا 133 هجری قمری برمی‌گردد و در سال 196 هجری قمری در مصر وفات یافت. ابن قاسم بیست سال در خدمت مالک بن انس بود و مذهب مالکی را به مغرب منتقل کرد. او بزرگترین کتاب مالکیان به نام «المدونه» را تألیف کرد که شامل پاسخ به سؤالات اسد بن فرات است و به عنوان یکی از منابع اصلی فقه مالکی شناخته می‌شود. این کتاب به قدری اهمیت دارد که شروح و حواشی متعددی بر آن نوشته شده است. قبر ابن قاسم نیز در قرافة الصغری واقع شده و به عنوان یک مکان زیارتی برای پیروان مذهب مالکی شناخته می‌شود. به طور کلی، ابن قاسم عتقی نقش بسزایی در ترویج و گسترش مذهب مالکی در تاریخ اسلام ایفا کرده است.