ابوالعباس احمد بن قاسم بن محمد ساسی تمیمی، مشهور به بونی، از فقیهان برجسته مذهب مالکی، محدثان بزرگ و گردآورندگان آثار پیشینیان در سده یازدهم و دوازدهم هجری قمری بود. وی در میان عالمان زمان خود جایگاهی ممتاز داشت و به عنوان مرجع در فتوا و گرهگشای مسائل علمی شناخته میشد. عبدالرحمان جامعی، یکی از معاصرانش، نام جد او را محمد معروف دانسته است. در حالی که بروکلمان دوره زندگی او را میان سالهای ۱۰۰۳ تا ۱۱۰۳ قمری (برابر با ۱۵۹۴ تا ۱۶۹۱ میلادی) ذکر کرده و حفناوی وفاتش را پس از سال ۱۱۱۶ قمری (۱۷۰۴ میلادی) آورده است. با توجه به اتّفاق نظر منابع درباره تاریخ تولد و درگذشت بونی، روایت حفناوی نادرست به نظر میرسد.
بونی در شهر بونه (عنابه کنونی) واقع در شرق الجزایر دیده به جهان گشود و در همان شهر نیز در هفتاد و شش سالگی درگذشت. پدرش از اهل علم و دانش بود و در تربیت و پرورش علمی او تأثیر فراوان داشت. برخی از منابع از جمله جیلالی شمار آثار او را بیش از صد عنوان دانستهاند؛ هرچند احتمال دارد میان آثار پدر و پسر اشتباهی رخ داده باشد و آثار فرزند به پدر نسبت داده شده باشد. این مسئله نشاندهنده جایگاه علمی برجسته خانواده بونی در عرصه دانش دینی و حدیث است.
برای کسب دانش و تکمیل مطالعات خویش، بونی به شهرهای مختلف شمال آفریقا ــ بهویژه مصر ــ سفر کرد و در مجالس علمای نامدار آندیار حضور یافت. از گزارشهای تاریخی سفرهای او، دیدار احمد بن موسی جزائری با وی در سال ۱۰۹۲ قمری (برابر با ۱۶۸۱ میلادی) هنگام اقامتش در مصر است. در اجازهنامههای حدیثی بونی، نام پدرش و گروهی از علمای سرشناس تونس، الجزایر، مغرب و مصر به چشم میخورد. او در اثر معروف خود *الدرّة المصونة فی علماء و صلحاء بونه* نام شیوخ و استادان خویش را با تفصیل فراوان آورده و از آنان با احترام یاد کرده است؛ این اثر گواهی روشن بر گستردگی ارتباط علمی او و نقش مهمش در انتقال دانش و سنت فکری منطقه بونه به نسلهای پس از خود به شمار میرود.
