شاه مرادخان

شاه مرادخان. [ م ُ ] ( اِخ ) پانزدهمین از سلسله خانان خوقند است که از سال 1275 هَ. ق. / 1857 م. تا حدود 1277 حکومت کرد. ( از طبقات سلاطین اسلام ص 251 ).

💡 ساکنان اصلی بخارا تاجیکان هستند. تا آغاز سده بیستم بخارا محل سکونت یهودیان بخارایی بود که از دوره‌های کهن ساکن این شهر بودند. بیشتر این یهودیان بین سال‌های ۱۹۲۵ تا ۲۰۰۰ میلادی به اسرائیل و ایالات متحده کوچ کردند. پس از کوچ اجباری اهالی مرو به امیرنشین بخارا در ۱۲۰۰ هجری توسط شاه مرادخان حاکم منغیت بخارا به ایشان اجازه ورود به شهر بخارا داده نشد. ایرانیان بیرون از دروازه‌های بخارا سکونت گزیدند و کوچه خاص ایرانی‌ها را بنیاد نهادند. با گذشت سال‌ها همین مردم وارد بخارا شدند. این مردم که در بخارا به ایرانیان مشهورند در عین حفظ ارتباطشان با تاجیکان فرهنگ خود را نیز حفظ کرده‌اند به گونه‌ای که در فیلارمونی بخارا گروه ویژه موسیقی خود (موسیقی مروگی) را دارند.

💡 بالاحصار کندز: نظر به تاریخ طبری، بالاحصار کندز سه هزار و پنجصد سال قبل، ذریعه منوچهر که از نبیرهٔ فریدون بوده، آباد شد. این قلعه دارای چهار دروازه، دو حصار بزرگ و کوچک و عمارات بوده و دربین یک خندق عظیم آب قرار دارد، که با دیوار احاطه شده‌است. بالاحصار کندز، با ۱۷۴ جریب زمین وسعت، درسه کیلومتری شمال شهر موقعیت داشته و سجل شده می‌باشد. روایات مختلف در مورد آن نیز وجود دارد. در زمان پادشاهی سلطان حسین بایقرا بالاحصار کندز، توسط والی آن امیر خسرو شاه، مجدداً اعمار شد و به حیث مرکز تخارستان تعیین گردید. این بالاحصار، در زمان امیر شیرعلی و امیر عبدالرحمان مرکز میران ازبک بود و درآنجا سلطان مرادخان، امیر اطالغ بیگ و امیر شاه مرادخان حکومت کرده‌اند. تازمان سلطنت غازی امیرامان الله خان حکومت میران دوام داشت و بعداً سقوط کرد و کندز، به حیث حاکم نشینی تبدیل شد و مرکز آن به خان آباد انتقال یافت. در زمان کی خسرو پادشاه آریانا، "بلخ" امروزی چندین خاندان دیگر مانند "رعیتهای گلگون، سواران بخدی، خاندان کندزی روین تنان، شاه مقاتل کندزی و خاندان خزان یا غزان در بالاحصار حکومت کردند. اما درقرن هفتم هجری قمری، این عمارت زیبا توسط عساکر چنگیز آتش زده شد.