«باد گند» در متون کهن و لغتنامههای فارسی به حالتی اشاره دارد که در آن بادی یا تجمع گاز در ناحیه شکم یا بیضهها ایجاد میشود و موجب ورم، درد و احساس ناراحتی در آن بخش از بدن میگردد. در منابعی مانند برهان و آنندراج، این حالت به عنوان نوعی بیماری جسمی توصیف شده که در ناحیه خصیه یا شکم رخ میدهد و باعث بزرگ شدن و سفتی غیرطبیعی آن ناحیه میشود. در اصطلاح پزشکی قدیم، این وضعیت معادل بیماری «فتق» در نظر گرفته میشد که در آن بخشی از اندام داخلی به دلیل ضعف بافت نگهدارنده از جای طبیعی خود بیرون میزند. این بیماری معمولاً با درد، تورم و احساس فشار در ناحیه آسیبدیده همراه بوده و در گذشته به صورت تجربی و بدون دانش پزشکی نوین توضیح داده میشد. در زبان فارسی قدیم، واژه «گند» در این ترکیب به معنای ناحیه تناسلی یا بیضهها به کار میرفته و به همین دلیل این نامگذاری شکل گرفته است. با پیشرفت علم پزشکی، اصطلاحات دقیقتر و علمیتری برای این بیماری جایگزین شده و امروزه واژه «فتق» به عنوان نام استاندارد آن استفاده میشود. در متون تاریخی، این واژه بیشتر برای توصیف وضعیتهای جسمی دردناک و قابل مشاهده در بدن انسان به کار رفته است. این حالت ممکن است در اثر فشار زیاد، ضعف عضلات شکمی یا عوامل دیگر ایجاد شود که منجر به بیرونزدگی بافت داخلی میگردد. شناخت این واژه در متون قدیمی برای درک بهتر زبان و اصطلاحات پزشکی سنتی اهمیت دارد. در مجموع، «باد گند» اصطلاحی کهن برای توصیف نوعی فتق یا ورم دردناک در ناحیه شکم یا بیضهها در زبان و طب سنتی فارسی است.
باد گند
لغت نامه دهخدا
باد گند. [ دِ گ ُ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) بادیست که در خصیه مردم پدید آید و بسبب آن خصیه بزرگ شود و درد کند و آنرابعربی فتق گویند. ( برهان ). فتق. ( ناظم الاطباء ). بادی که در شکم و خصیه پیچد و خصیه ازو ورم کند. ( سروری ). بادیست که در خصیه مردم پدید آید، خصیه ورم کند و خصیه را بپارسی گند خوانند و این مرض را بعربی فتق گویند بمعنی گشادگی که آن پرده ای است برخلاف فتق. ( آنندراج ) ( انجمن آرا ). رجوع به باد فتق و بادگن شود.
جمله سازی با باد گند
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 یا ایهااللوند مرا پای خواست بند تدبیر من بساز بیک تیز باد گند