ابن سماعه. [ اِ ن ُ س َ ع َ ] ( اِخ ) ابوعبداﷲ محمدبن سماعة تمیمی. از فقهای حنفی، شاگرد قاضی ابویوسف. او بزمان مأمون، قاضی جانب غربی بغداد بود و در دوره معتصم برای ضعف بینائی از قضا کناره گرفت و به سال 233 هَ.ق. وفات کرد و متجاوز از صد سال داشت.او راست: کتاب ادب القاضی. کتاب المحاضر و السجلات. وکتب محمدبن الحسن ابوعبداﷲ را نیز روایت کرده است.
[ویکی فقه] اِبْن ِ سَماعه، ابوعبدالله محمد بن سماعة بن عُبیدالله بن هلال تمیمی کوفی (۱۳۰-۲۳۳ق /۷۴۸- ۸۴۸م )، قاضی، محدث و فقیه حنفی است.
نام وی در برخی از منابع ابن سِماعه و ابن سَمّاعه نیز آمده است. برخی نسبت وی را اشتباهاً تیمی یا تیهمی ثبت کرده اند. کنیه وی را وکیع ابوالاصبغ ضبط کرده است.
مشایخ
مشایخ وی در حدیث عبارتند از: لیث بن سعد، مسیب بن شریک، یعلی بن خالد رازی، ابویوسف قاضی و محمد بن حسن شیبانی و از دو نفر اخیر که از شاگردان برجسته ابوحنیفه بوده اند، فقه نیز آموخته است.
شاگردان و راویان
از شاگردان و راویان وی، ابوجعفر احمد بن ابی عمران طحاوی، حسن بن محمد عنبر و شّاء، محمد بن عمران ضبّی و بکر بن محمد قمی را می توان یاد کرد.
جایگاه علمی
...
💡 413- حديث هفتم در كافى، ج 1، ص 531 از محمد بن يحيى، از عبدالله بن محمد خشاب، از ابن سماعه...، و حديث چهاردهم در ج 1، ص 533 ابوعلى اشعرى، از حسن بن عبيدالله، از حسن بن موسى خشاب، از على بن سماعه... و در ارشاد، ص 328 به سند حديث چهاردهم و در اعلام الورى، ص 369؛ عيون اخبار الرضا، ج 1، ص 65؛ الخصال ص 480 هر دو از كلينى به سند حديث چهاردهم آمده است.