جنس در اصطلاح معاملات و مبادلات تجاری، در تقابل با نقد به کار میرود و به معنای خرید یا فروش کالا به صورت نسیه یا مدّتدار است. این اصطلاح ریشه در تقسیمبندی سنتی روشهای پرداخت دارد که در آن، معامله یا به صورت آنی و با پرداخت فوری وجه (نقد) صورت میگیرد، و یا به صورت تعهد به پرداخت در آینده (جنس/نسیه). در بستر معاملات، «جنس» اشاره به زمانی دارد که خریدار کالا یا خدمتی را در حال حاضر دریافت میکند اما پرداخت بهای آن را به تاریخی مشخص در آینده موکول میسازد. این مفهوم، ابزاری کلیدی در تسهیل جریان سرمایه و توسعه تجارت بوده است، زیرا به طرفین امکان میدهد تا بدون نیاز به نقدینگی لحظهای، به مبادلات بپردازند.
از منظر اقتصادی و حقوقی، معامله «جنس» مستلزم تنظیم قراردادهایی است که در آن، جزئیات دقیق مربوط به زمان سررسید پرداخت، میزان دقیق مبلغ (که گاهی با احتساب صرف نسیه اندکی متفاوت از بهای نقد است) و ضمانتهای اجرایی مورد توافق قرار گیرد. این نوع مبادله، به خصوص در بازارهای سنتی و همچنین در معاملات کلان امروزی، نقشی حیاتی در مدیریت جریان نقدی کسبوکارها ایفا میکند. شرکتها از این روش برای تأمین مواد اولیه یا فروش محصولات خود به عمدهفروشان بهره میبرند، که این امر امکان برنامهریزی بلندمدتتر و افزایش حجم فعالیتهای تجاری را فراهم میآورد.
بنابراین، برای درک کامل این واژه در ادبیات اقتصادی، لازم است به مدخل اصلی «جنس» ارجاع داده شود تا تمامی معانی مرتبط، از جمله معنای اصلی آن به مثابه نوع و ماهیت کالا، مورد بررسی قرار گیرد. اما در این بافت خاص، تأکید بر تمایز مفهومی میان «خرید نقد» و «خرید جنس» است؛ جایی که «جنس» نماد اعتبارسنجی و اعتماد متقابل میان طرفین در یک دوره زمانی مشخص است. این دوگانگی، ستون فقرات بسیاری از تعاملات مالی در طول تاریخ بوده و همچنان به عنوان یک سازوکار مهم در اقتصاد مدرن باقی مانده است.
