تمطی

این کلمه در اصل یک واژه عربی است که معانی مختلفی در منابع لغوی برای آن ذکر شده است و بیشتر بر مفهوم کشش، دراز شدن و نوعی حالت بدن دلالت دارد. در یکی از معانی، تمطّی به دراز شدن روز یا هر چیز کش‌آمده و امتدادپذیر اشاره دارد و حالت امتداد و کشیدگی را بیان می‌کند. در معنای دیگر، این واژه به خویشتن‌کِشی و خرامیدن همراه با کشش بدن گفته می‌شود که حالتی از راه رفتن با تکبر یا وقار را نشان می‌دهد. همچنین تمطّی در کاربردی دیگر به خمیازه کشیدن و باز کردن دهان همراه با کشش عضلات بدن اطلاق می‌شود که نشانه خستگی یا خواب‌آلودگی است. این واژه گاهی برای بیان حالت کش‌دادن دست‌ها و بدن پس از خستگی نیز به کار می‌رود، زمانی که انسان بدن خود را برای رفع کسالت می‌کشد. در برخی توضیحات لغوی، تمطّی به نوعی کشش و امتداد طبیعی در اشیا یا مایعات غلیظ نیز نسبت داده شده است که مفهوم انعطاف و گسترش را نشان می‌دهد. از نظر معنای رفتاری، این واژه می‌تواند به نوعی راه رفتن با کشیدگی بدن و حالت خودنمایی یا آرامش همراه با حرکت اشاره داشته باشد. در اصطلاح فقهی، تمطّی به کشیدن دست‌ها و بدن برای رفع خستگی در هنگام عبادت مانند نماز یا طواف گفته می‌شود. در همین کاربرد فقهی، انجام تمطّی در حال نماز و طواف مکروه دانسته شده است زیرا با حالت خشوع و توجه در عبادت سازگار نیست. بنابراین این کلمه واژه‌ای چندمعنایی است که هم در حوزه لغت به کشش و خمیازه اشاره دارد و هم در فقه به عملی بدنی در حالت عبادت مربوط می‌شود.