ایران در زمان ساسانیان

عنوان ترجمۀ کتابی در تاریخ ساسانیان به فارسی از آرتور امانوئل کریستن سن (۱۸۷۵ـ ۱۹۴۵) مورّخ و ایران شناس دانمارکی. مؤلّف ابتدا کتاب شاهنشاهی ساسانیان را نوشت و چون ۳۰ سال بعد به مطالب سودمندی دربارۀ تمدن ساسانی دست یافت بر آن شد تا به جای ویرایش آن کتاب، به تألیف کتاب جدیدی دربارۀ تمدن ساسانی بپردازد. بنابراین در تألیف کتاب جدید، تاریخ، فرهنگ و تمدن و مذهب ساسانیان را بررسی کرده است. نویسنده در این کتاب بیشتر اوضاع اجتماعی و فرهنگی را مدّ نظر داشته است. این کتاب را غلامرضا رشیدیاسمی به فارسی برگردانیده است. (۱۳۱۷ و با اضافات ۱۳۳۵).

[ویکی فقه] ایران در زمان ساسانیان (کتاب). «ایران در زمان ساسانیان»؛ تاریخ ایران ساسانی تا حمله عرب و وضع دولت و ملت در زمان ساسانیان، نوشته کریستین سن، ترجمه رشید یاسمی این کتاب به انگلیسی نوشته شده و به وضع دولت و دربار ساسانی و احوال مردمان آن روزگار پرداخته است. نویسنده سی سال پیش از پرداختن به این کتاب، شاهنشاهی ساسانیان را نوشت، اما پس از آن، بر پایه کشف های تازه ای از آن عصر مانند کتیبه های شاه پور نخست در کعبه زردشت، «مواد تازه و سودمندی» در باره تاریخ تمدن ساسانی و صنعت و دیانت آن عصر به دست آورد و از این رو، به جای چاپ دوباره اش و افزودن اطلاعات نوپدید در آن، به ساماندهی ایران در زمان ساسانیان بر پایه دوره های تاریخی همت گماشت که آن را «واسطه العقد» دیگر نوشته های او و سبکش را «سهل و ممتنع» می توان دانست؛ زیرا به رغم ژرفکاوی سندهای کهن و آثار گوناگون تاریخی، شیوایی و رسایی سخن را نیز در روایت آنها فرو نگذارده و در پانوشت کتاب، یادداشت های سودمندی به پژوهش گران عرضه کرده است.
چارچوب اصلی کتاب، تاریخ سیاسی روزگار ساسانیان است و ویژگی های مادی و معنوی مردم، اوضاع اجتماعی، چگونگی صنعت و اندیشه های دینی- فلسفی آن دوران، در این چارچوب عرضه شده است. گزارشی در باره پیشینه تمدن ایران پیش از ساسانیان بر پایه منابع یونانی، ارمنی، سریانی و چینی و شمار و ویژگی های منابع تاریخ سیاسی و مدنی ساسانیان با عنوان مقدمه در دو بخش گنجیده و ویژگی های سازمان اداری شاهنشاهی و اطلاعات موجود در باره تمدن و جامعه ساسانی نیز در ده فصل جداگانه همراه با موضوع های خرد و مشخص شده با ستاره ()، به شکل توصیفی با یادآوری منابع آنها در پانوشت آمده اند. نویسنده، شرح درازدامنی درباره هر یک از موضوع ها عرضه می کند، اما از رویدادهای نظامی و جنگی آن دوران به تندی می گذرد. البته داستان «جنگ شاه پور با رومیان» کوتاه و چکیده نیست؛ زیرا وی در این باره از روایتی عینی و بی مانند فردی حاضر در آن ماجرا بهره برده است.
گزارش محتوا
فهرستی از اعلام (نمایه نام ها) در پایان کتاب و فهرست عکس ها و اختصارات در آغاز آن وجود دارد و اطلاعات کتاب شناختی در پانوشت هر صفحه آمده است.مرحوم رشید یاسمی (مترجم این کتاب) که از ۱۳۹۲ ش (۱۹۳۳ م)، استاد کرسی تاریخ در دانشگاه تهران بود و افزون بر شاعری، دست چیره ای در ترجمه و نوشتن داشت، کار دانشجویان را به دلیل نبود منبع دقیق و سودمندی در باره روزگار پس از اشکانیان ناقص می دید و از این رو، به ترجمه این کتاب پرداخت.
منبع
...

💡 نخستین زن نقّال ایران در زمان ساسانیان در شاهنامهٔ فردوسی با نام آزادهٔ رومی یاد می‌شود که خنیاگر بهرام گور بوده و نقّالی موسیقایی انجام می‌داده‌است.

💡 تَسوگ (شکل عربی‌شده‌اش: تسوج و طسوج) یکی از واحدهای تقسیمات کشوری ایران در زمان ساسانیان بود.

💡 کریستین سن، در کتاب ایران در زمان ساسانیان نوشته است، در فاصلهٔ سال‌های ۵۹۵ (میلادی) تا ۶۰۴ (میلادی) خسرو پرویز، نعمان را به زندان انداخت.

💡 دوران ساسانیان که درازای دوران باستان متأخر را در بر می‌گیرد، یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین دوره‌های تاریخی ایران به‌شمار می‌رود و تأثیر زیادی بر جهان داشته‌است. دوره ساسانیان از بسیاری جهات شاهد بالاترین دستاوردهای تمدن پارسی بوده و آخرین امپراتوری بزرگ ایران قبل از پذیرش اسلام را تشکیل می‌دهد. ایران در زمان ساسانیان بر تمدن روم تأثیر زیادی گذاشت.

💡 ریشه نام نخجوان در زبان پارسی پهلوی است یعنی معرب واژه نخگیرپان (نخگیر= شکار و پان پسوند نگهبانی که روی‌هم‌رفته به معنی شکارگاه می‌باشد) و مهم‌ترین سند معتبر کتاب ایران در زمان ساسانیان نوشته کریستین سن است. عده کمی از زبان شناسان این واژه را ترکی شدهٔ نقش جهان می‌دانند.