اردلانی

«اردلانی» صفت نسبی است که به «اردلان» نسبت داده می‌شود و می‌تواند هم به منطقه جغرافیایی و هم به خاندان تاریخی اردلان اشاره کند. «اردلان» نام منطقه‌ای در کردستان ایران است که در گذشته قلمروی وسیعی شامل سنندج، سقز، بانه، مریوان، قروه، بیجار، کامیاران، دهگلان، دیواندره و بخش‌هایی از کرمانشاه، همدان و شمال عراق داشته است. این واژه همچنین به خاندان اردلان منسوب است؛ خانواده‌ای کردی که از نیمه قرن هفتم هجری تا اواخر قرن سیزدهم هجری بر بخش‌هایی از مناطق کردنشین ایران حکومت می‌کردند و ابتدا اهل سنت شافعی بودند و بعدها شیعه شدند. حکومت اردلان در دوران مختلف شامل مدیریت شهری و روستایی، کنترل مسیرهای تجاری و امور سیاسی و نظامی در کردستان ایران و اطراف آن بوده است و مرکز آن معمولاً سنندج یا سنه بوده است. «اردلانی» همچنین به گویش اردلانی اشاره دارد، که یکی از گویش‌های زبان کردی میانی (یا مرکزی) است و در مناطق اردلان در استان‌های کردستان، کرمانشاه، آذربایجان غربی و بخش‌هایی از همدان تکلم می‌شود.