مزدکیان

مزدکیان. [ م َ دَ ] ( اِخ ) ج ِ مزدکی. پیروان مزدک. رجوع به مزدک شود: قباد قول موبد را پذیرفت و مزدکیان را به نوشیروان سپرد تا آنان را براندازد. ( مزدیسنا ص 384 چ 1 ).

پیروان آئین مزدک.

💡 بخت‌آفرید یکی از موبدان دربار خسرو انوشیروان بود. او جزء گروهی از مباحثان و موبدان کارآزموده زرتشتی بود که در مناظرات با مزدکیان پیروز شدند و موجب از میان رفتن این فرقه و محکم شدن بنیان پادشاهی خسرو انوشیروان شدند. از نوشته‌های به جا مانده از بخت‌آفرید می‌توان به بزرگ میترای بّختگان را نام برد.

💡 حنا پنجم را شاه پارسیان پیروز اعدام کرد. پیروز به شدت با راس جالوت مخالف بود و از این رو جانشین او تا زمانی سرکار نیامد. مر زترا که بعد از او سرکار آمد وضعیت بهتری داشت. در این زمان قیام مزدکیان که دیدگاه‌های کمونیستی داشتند سرزمین پارس را نابود کرده بود. مرزترا از این وضعیت استفاده کرده و با زور تصمیم به استقلال گرفت. شاه قباد که از این تصمیم خشمگین شده بود وی را در روی پل محوزا به صلیب کشید.

💡 کشتار مزدک و پیروانش را مورخان و منابع مختلف به دو زمان مختلف نسبت داده‌اند، برخی معتقدند این واقع در اواخر سلطنت قباد یکم رخ داده و برخی عنوان کرده‌اند این واقع در اوایل سلطنت خسرو انوشیروان رخ داده، اما تقریباً تمامی منابع کار قلع و قمع مزدک و مزدکیان را به خسرو انوشیروان نسبت داده‌اند. مثلاً طبری نقل کرده است:

💡 در زمان قباد یکم (پدر خسرو انوشیروان) شخصی به نام مزدک ادعای رهبر مذهبی جامعه را داشت و آیین مزدکیه را بنیان نهاد. قباد در آغاز در اصلاحات دینی دخالتی نمی‌کرد، اما زمانی که احساس کرد مزدکیان قصد تعیین کردن پادشاه بعدی را بدون اجازه شاهنشاه دارند دست از حمایت از آن‌ها برداشت.