کلمه فُومِهَا در متن قرآن به معنای سیر یا گندم آمده است، ولی بررسیهای تفسیری نشان میدهد که معنای دقیقتر و محتملتر آن گندم یا بهطور کلی حبوبات قابل تهیه نان است. ریشه کلمه از «فوم» گرفته شده و در منابع لغوی مانند قاموس، فوم با ضم فاء به معنی گندم، نخود، نان و دیگر حبوباتی که نان از آنها درست میشود آمده است. برخی مفسران، از جمله کسائی، معنای آن را سیر دانستهاند و بر این اساس گفتهاند که اصل کلمه ثوم بوده و ثاء به فاء بدل شده است. اما اکثر مفسران بزرگ، از جمله امام باقر علیهالسلام، ابن عباس، سدّی و قتاده، آن را گندم تفسیر کردهاند. دلیل اصلی بر صحت معنای گندم این است که بعید است بنی اسرائیل مواد غذایی خالی از گندم را درخواست کرده باشند. در قرآن، این کلمه تنها یک بار ذکر شده و به نظر میرسد منظور از آن گندم یا عموم حبوبات قابل تهیه نان باشد. در مجمع البیان و دیگر منابع معتبر، فوم به طور عمده گندم و نان تفسیر شده است و تنها در برخی روایات محدود، معنای سیر نیز ذکر شده است.
فومها
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی فُومِهَا: سیر آن - گندم آن
ریشه کلمه:
فوم (۱ بار)ها (۱۳۹۹ بار)
«فوم» را که از غذاهای مورد تقاضای بنی اسرائیل است، بعضی به معنای گندم; و بعضی به معنای سیر تفسیر کرده اند، البته هر یک از این دو ماده امتیاز ویژه ای دارد، ولی بعضی معتقدند: معنای گندم صحیح تر است; چرا که بعید است آنها مواد غذایی خالی از گندم را خواسته باشند.
(به ضّم فاء) در قاموس فوم راسیر، گندم، نخود، نان و دیگر حبوبات که از آنها نان بدست میآید معنی کرده است، آن در قرآن فقط یکبار آمده. به نظر میآید مراد بنی اسرائیل از آن گندم یا عموم حبوبات باشد و در صورت دوم ذکر عدس شاید به واسطه خصوصیتی بوده باشد. در مجمع فرمود: از امام باقر«علیه السلام» و ابن عباس و سدّی و قتاده نقل شده که فوم گندم است فرّاء و ازهری گندم و نان گفتهاند، کسائی گفته آن سیر است و اصل آن ثوم است ثاء به فاء بدل شده است.
