کلمه «هیری» در زبان فارسی به گلی خوشبو اشاره دارد که شبها بوی مطبوع و دلپذیری از خود پراکنده میکند و شب بو نامیده میشود. این گل از دیرباز در باغها و محوطههای ایرانی کاشته میشده و به خاطر عطر شبانهاش مورد توجه بوده است و در فرهنگ باغبانی ایران جایگاه خاص دارد. علاوه بر این، «هیری» به گل همیشه بهار نیز اطلاق شده و نشاندهنده گلی است که طولانی مدت گل میدهد و زیبایی و طراوت خود را حفظ میکند. در ادبیات فارسی و اشعار کهن، «هیری» نمادی از لطافت، زیبایی و عطر خوش محسوب میشده و شاعرانه برای توصیف طبیعت و گلستانها به کار رفته است. در برخی منابع، «هیری» به عنوان نام دخترانه نیز ثبت شده و نشاندهنده صفات لطیف، خوشبو و دلنشین شخصیت دخترانه است. نامگذاری دختران با این واژه به منظور انتقال حس لطافت و زیبایی طبیعت به شخصیت انسانی انجام میشده و در فرهنگ ایرانی ریشه دارد. این واژه، علاوه بر جنبه زیباییشناختی، معرف رابطه فرهنگی و نمادین انسان با طبیعت و گیاهان است و در زبان فارسی ثبت شده است.
هیری
لغت نامه دهخدا
هیری. ( اِ ) بر وزن و معنی خیری است که گل شب بو گویند. ( انجمن آرا ) ( آنندراج ). وآن گلی باشد معروف که شبها بوی خوش کند. ( برهان ).
فرهنگ عمید
گل شب بو، گل همیشه بهار.
فرهنگ فارسی
خیری، خیرو، گل شب بو، یاگل همیشه بهار
بر وزن و معنی خیری است که گل شب بر گویند و آن گلی باشد معروف که شبها بوی خوش کند
فرهنگ اسم ها
اسم: هیری (دختر) (فارسی) (طبیعت) (تلفظ: hiri , heyri) (فارسی: هيري) (انگلیسی: heyri)
معنی: گل همیشه بهار، ( در گیاهی ) ( = خیری ) گل شب بو، گلی که شبها بوی خوش دارد