مباد
شعر معروف حافظ : “تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد! وجود نازکت آزرده گزند مباد!”
در این ابیات، حافظ با ناز و لطافت به محبوبش اشاره میکند. او با کلمه "مباد" به نوعی دعا و آرزو میکند که محبوبش به درد و رنج دچار نشود. این ابیات نشاندهنده عمق عشق و نگرانی شاعر نسبت به محبوبش است. حافظ با بیان اینکه "تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد"، به زیبایی و fragility محبوب اشاره میکند و میگوید که هیچ کس نباید به او آسیب برساند.
وجود نازک محبوب، نمادی از لطافت و حساسیت است که شاعر به آن ارادت دارد. او به شدت نگران است که کوچکترین گزندی به محبوبش برسد و این نشاندهنده عشق عمیق و بیپایان اوست. این ابیات نشان می دهد که عشق واقعی، همواره با مراقبت و احترام به احساسات و نیازهای طرف مقابل همراه است. حافظ با این شعر، زیبایی و آسیبپذیری عشق را به تصویر میکشد و نشان میدهد که در عشق، حفاظت از محبوب به اندازه خود عشق اهمیت دارد.
لغت نامه دهخدا
مباد. [ م َ ] ( فعل دعایی و نفرینی ) نفی باد که برای دعا باشد. ( غیاث )( آنندراج ). مبادا. کلمه دعا، یعنی نیست باد و نباد. و خدا نکناد. ( ناظم الاطباء ). مخفف «مبود» با اضافه «آ» برای نفرین، قبل از حرف آخر. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا )
فرهنگ عمید
برای بیان دعا و نفرین به کار می رود، نیست باد، خدا نکند: در تنگنای حیرتم از نخوت رقیب / یارب مباد آنکه گدا معتبر شود (حافظ: ۴۵۸ ).
فرهنگ فارسی
کلمه دعایعنی نیست باد، خدانکند
مبادا ( فعل صیغ. دعا و نفرین ) سوم شخص مفرد نهی از بودن: الف - مشود نباشد اتفاق نیفتد: بجز خیال دهان تو نیست در دل تنگ که کس مباد چو من در پی خیال محال. ( حافظ ) ب - نیست باد. محو بشود.
جمله سازی با مباد
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نهفته سر دهم از دیده سیل خون، که مباد غم زمانه برد جدولی به خانهٔ خویش
💡 واعظ چو خوش کناره گرفتی ز مال و جاه بنگر ترا مباد دگر در میان کشند