شهری تاریخی و خوشآبوهوا در استان اصفهان است که در شهرستان کاشان قرار دارد و مرکز اداری بخش قمصر بهشمار میآید. این شهر در ارتفاع حدود ۱٬۸۵۰ متر از سطح دریا واقع شده و در منطقهای کوهستانی و خوشمنظره جای گرفته است. قمصر در فاصلهٔ ۱۲۵ کیلومتری شمالغرب اصفهان و ۲۶ کیلومتری جنوب شهر کاشان قرار دارد و از نظر موقعیت جغرافیایی، در حاشیهٔ شرقی رشتهکوه کرکس و در حدود ۵ کیلومتری غرب محور ارتباطی کاشان به جوشقان قالی و میمه واقع شده است. وجود این موقعیت خاص، را به یکی از مناطق شاخص طبیعی و گردشگری منطقه تبدیل کرده است.
از جمله آثار مهم تاریخی، سد تاریخی آن است که در درهٔ تنگ فرفهان و بر روی رودخانهٔ سیلزیر شهری احداث شده است. این سد، علاوه بر نقش مهمی که در مهار آبهای سطحی و مدیریت منابع آبی منطقه داشته، نشاندهندهٔ دانش مهندسی و سازهای گذشتگان نیز هست. رودخانهٔ قمصر از کنار این شهر عبور میکند و در شکلگیری باغها، مزارع و حیات طبیعی منطقه نقشی اساسی ایفا کرده است. اقلیم آن معتدل مایل به سرد و خشک است که این ویژگی اقلیمی، شرایط مناسبی برای کشاورزی و باغداری فراهم آورده است.
بهواسطهٔ باغستانهای گسترده و سرسبز خود، بهویژه باغهای گل محمدی، شهرتی فراگیر دارد و از مراکز مهم گلابگیری کشور محسوب میشود. همهساله در فصل بهار، آیین سنتی گلابگیری در این شهر برگزار میشود که افزون بر اهمیت اقتصادی، جایگاهی فرهنگی و گردشگری نیز دارد و گردشگران بسیاری را به این منطقه جذب میکند. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت قمصر ۳٬۶۶۷ نفر بوده است. این شهر با پیشینهٔ تاریخی، طبیعت چشمنواز و نقش برجسته در تولید گلاب، جایگاهی ویژه در میان شهرهای شهرستان کاشان دارد.
قمصر. [ ق َ ص َ ] ( اِخ ) قصبه مرکز بخش قمصر از شهرستان کاشان در 31000گزی جنوب کاشان واقع است. این منطقه کوهستانی و هوای آن سرد و خوش آب و هواست. مختصات جغرافیائی آن بشرح زیر است: طول 51 درجه و 26 دقیقه، عرض 33 درجه و 45 دقیقه ( 20 دقیقه ) ارتفاع 1830 گز. جمعیت در حدود چهارهزار تن است. آب آن از 70 رشته قنات کوهستانی. باغات قصبه که در طول دره کوهستانی واقع شده در حدود 9000 گز این قصبه و از هشت محله بنام فرفمان، پائین محله، درب آتش، محله ده، محله زیارت بالا،سررود، مازگون و بن رود تشکیل شده است. مزارع مسعود...فرحپور، حاجی احمد، رضاآباد، عطارپور، رحمت آباد، غفارآباد، درب گله، درب لا، سه دره و بیشه جزء این قصبه است. محصول عمده قصبه گل محمدی، سیب زمینی، انواع میوه جات سردسیری و مختصر غلات است. در فصل بهار و موسم برداشت گل، عطر گلهای قصبه از چند کیلومتر به مشام میرسد و در آن موقع در حدود هفتاد کارگاه گلاب و عطرگیری دایر میگردد و مصرف روزانه هر کارگاه تقریباً 500کیلو گل میباشد. گلاب و عطر آن بتمام نقاط کشور حمل و بخوبی معروف است. صنایع دستی قصبه عبارت از: قالی بافی، گیوه چینی و تخت کشی است. ادارات: بخشداری، بهداری، دسته نگهبانی بخش در این قصبه ساکن است، دبستان نیز دارد. خط تلفن کاشان به میمه از این قصبه میگذرد و تلفنخانه عمومی نیز دارد پست قصبه به کاشان با پیک سوار حمل می گردد. راه به کاشان فرعی است و همه روزه بین قصبه و کاشان اتوبوس رفت و آمد مینماید. تابستان صدها خانوار برای گذراندن تابستان و استفاده از هوای لطیف کوهستانی در قمصر ساکن میشوند و بعد مراجعت مینمایند. از آثار قدیم دو امامزاده و دو مسجد و خانه ای است که در زمان صفویه برای محقق بزرگ فیض کاشانی ساخته شده است. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 3 ).
قمصر. [ ق َ ص َ ] ( اِخ ) دهی جزء دهستان غار بخش شهرستان تهران، واقع در 12 هزارگزی جنوب شهر ری و 2هزارگزی خاور راه شوسه تهران به قم. این ده در جلگه واقع و هوایی معتدل دارد.سکنه آن 210 تن است. آب آن از قنات و محصول آن غلات، صیفی، چغندرقند و شغل اهالی زراعت است. راه از کهریزک ماشین رو است. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 1 ).
قمصر. [ ق َ ص َ ] ( اِخ ) نام یکی از بخشهای شهرستان کاشان و همچنین نام قصبه ای است. این بخش در قسمت باختری شهر کاشان و منطقه کوهستانی واقع و هوای آن سردسیری است. آب قراء آن از قنوات و چشمه سارهای کوهستانی تأمین میگردد و محصول عمده بخش، غلات، حبوبات، گلاب، عطر است. بخش قمصر از چهار دهستان بنام قهرود، برزوک، نیاسر، مشهد اردهار تشکیل میشود و جمع قراء آن 40 آبادی و چندین مزرعه وجمعیت آن در حدود 31هزارتن است. مرکز بخش قصبه قمصر است که در31000گزی جنوب شهر کاشان در ارتفاع 1830گزی واقع شده است. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 3 ).
۱ - بخشی است از شهرستان کاشان کوهستانی سردسیر و خوش آب و هوا ( در تابستان ییلاق کاشان است ) حدود ۴٠٠٠ تن سکنه. گل سرخ و عطر گل آن معروف است. ۲ - مرکز آن قصبه قمصر است که در ۳۱ کیلومتری جنوب کاشان واقع است.
قصبه مرکز بخش قمصر از شهرستان کاشان در ۳۱٠٠٠ گزی جنوب کاشان واقع است. این منطقه کوهستانی و هوای آن سرد و خوش آب و هواست.
قَمصَر شهری از توابع بخش قمصر شهرستان کاشان در استان اصفهان ایران است.
قمصر در ۲۷ کیلومتری جنوب شهرستان کاشان و به صورت دره ای با ابعاد تقریبی ۹ و ۵ کیلومتر است. شهرت قمصر به اعتبار گلاب و کیفیت گل محمدی آن است. به علت آب وهوا و خاک مناسب ( لوم: مخلوطی از شن و رس )، گل محمدی آن مرغوبیت بسیاری دارد. در سال های ۱۳۵۴–۱۳۵۲ کارشناسان بلغاری با بررسی گل سرخ محمدی قمصر دریافتند که در سنجش با نمونه های همگون در دیگر نقاط کشور از کیفیت بسیار بهتری برخوردار است. از همین رو، برخی صنایع پیشرفتهٔ عطرسازی جهان به کاربرد اسانس عطر گل محمدی قمصر روی آورده اند.
نام قمصر به صور «قُمسر» و «کُمسر» نیز ضبط شده است. جزء «قُم» در قمصر با واژهٔ کوم، به معنای قنات، شاید بی ارتباط نباشد. کشف چند مسکوک در پای کوه های اشک در شمال شرقی قمصر، که قدمت آن ها حتی به زمان هخامنشیان می رسد، این فرض را تقویت می کند که احتمالاً تاریخچهٔ آن به قبل از اسلام می رسد، هرچند در این باره با قطعیت نمی توان سخن گفت. قمی، از مورخان محلی قرن چهارم، در ذکر قرا و مزارع کاشان، از قمصر نام نبرده، در حالی که نام روستاهای نزدیک به قمصر، یعنی قزاآن و قهرود و جوشقان ( با ضبط خونجان )، را ذکر کرده است. به نوشتهٔ راوندی، در حملهٔ ملک سلجوقی بن محمد بن ملکشاه سلجوقی به ناحیهٔ کاشان در ۵۳۲ ق، قمصر ویران شد. در سال۷۰۰ ق، کاشانی در توصیف صنعت کاشی دربارهٔ سنگی معروف به سنگ قمصری و سنگ لاجورد معروف به سلیمانی، که معدن آن در قریهٔ قمصر بوده، مطالبی آورده است. در قرن هشتم، حمدالله مستوفی قمصر را دهی در ولایت کاشان خوانده که در آن حشیش ( گیاه ) نادر بوده و کوه های قمصراز منابع تأمین آب کاشان بوده است. در شمال قمصر سدی تاریخی قرار دارد که برخی بانی آن را سلطان جلال الدین خوارزمشاه دانسته اند و برخی زمان آن را به دورهٔ سلطان جلال الدین ملکشاه سلجوقی ( ۴۸۵–۴۶۵ ق ) نسبت داده اند. شواهد حاکی است که سد مربوط به ملکشاه سلجوقی به مرور زمان تخریب شده و مجدداً در دورهٔ صفویه ( شاه عباس اول ) سد فعلی بر روی شالودهٔ سد باقی مانده از سد دوره سلجوقی احداث شده است. این سد در پی سیل سال ۱۳۳۵ از کار افتاده است. در زمان شاه عباس دوم صفوی ( حک: ۱۰۵۲–۱۰۷۷ )، ملا محسن فیض کاشانی در قمصر سکونت داشت و شاه گاه به دیدار او می رفت. بسیاری از بناهای شاهانه و حوض و استخر و عمارت مخصوصی در باغ و خانهٔ ملا محمدمحسن فیض کاشانی در قمصر به دستور شاه عباس دوم ساخته شده است. کاروانسرای شاه عباسی یا کاروانسرای گبرآباد در ۵ کیلومتری قمصر از دیگر آثار تاریخی آن است. از دیگر آثار تاریخی قمصر بقعهٔ امامزاده شاهسواران است که بر فراز بلندترین قلهٔ کوهسار میان قمصر و قهرود قرار دارد. این بقعه دارای دو در چوبی به تاریخ ۸۸۷ و ۹۰۲ ق است. در لوحهٔ مرمرین ستونی در داخل بقعه تاریخ ۹۰۱ و بر در ورودی کنده کاری شدهٔ بقعه تاریخ ۹۹۵ دیده می شود. در دورهٔ قاجار، قمصر از قرای معتبر و بهترین ییلاق کاشان و دارای باغ های فراوان و آب های گوارا و گلاب معروف بود.
قمصر (کهریزک). قمصر یک روستا در ایران است که در شهرستان کهریزک در استان تهران واقع شده است.
این روستا در شهرستان کهریزک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴٬۷۳۲ نفر ( ۱٬۱۴۰ خانوار ) بوده است.
قَمْصَر
سد تاریخی قمصر در دره تنگ فرفهان بر روی رودخانه سیل زیر شهری در استان اصفهان، شهرستان کاشان، و مرکز اداری بخش قمصر، با ارتفاع ۱,۸۵۰ متر. در منطقه ای کوهستانی در ۱۲۵کیلومتری شمال غربی اصفهان و ۲۶کیلومتری جنوب کاشان در حاشیۀ شرقی کوهستان کرکس و در ۵کیلومتری غرب راه کاشان به جوشقان قالی و میمه قرار دارد. رودخانۀ قمصر از کنار این شهر می گذرد. اقلیم آن معتدل مایل به سرد و خشک و جمعیت آن ۳,۶۶۷ نفر است (۱۳۸۵). قمصر باغستان های فراوانی دارد و از مراکز مهم گلاب گیری کشور محسوب می شود.
[ویکی فقه] قمصر، بخش، شهر و سدّی در شهرستان کاشان از استان اصفهان می باشد.
بخش قمصر، در قسمت جنوبی شهرستان کاشان واقع، و مشتمل است بر دو دهستان جوشقان قالی و قهرود و دو شهر به نامهای قمصر و شهر قدیمی جوشقان و کامو بخش قمصر به سبب قرار گرفتن در قسمت کوهستانی شهرستان کاشان، دارای آب و هوای سرد و خشک می باشد و کوههایی از رشته کوه کرکس در آن امتداد دارند. علاوه بر رود دائم آب شاه یا کهرود/ قهرود و رود فصلی جوشقان، رود دائم آب لَتحُر، به طول چهل کیلومتر، به موازات آب شاه در بخش قمصر جریان دارد.
← پرورش گل محمدی
شهر قمصر، مرکز بخش قمصر، در ارتفاع حدود ۱۸۵۰ متری، در ۲۸ کیلومتری جنوب شهر کاشان و در موقعیت میان کوهی قرار دارد. این شهر با کوههایی از رشته کوه کرکس (شامل کوه سُم از شمال، کوه لرفات از مشرق و کوه اسبی از جنوب و مغرب) احاطه شده است. رود قمصر در میان شهر جریان دارد. بیشترین دمای قمصر به ۲۵ درجه سانتیگراد در تابستان و بیشترین برودت آن به ۱۸- درجه سانتیگراد در زمستان می رسد و میانگین بارش سالانۀ آن ۱۷۰ میلیمتر است.