سستبنیاد صفتی است که در دو گسترهی اصلی بهکار میرود. در معنای عینی و حقیقی، به بنا یا ساختاری اشاره دارد که شالوده و اساس آن استحکام و پایداری لازم را نداشته باشد. این مفهوم غالباً برای توصیف ساختمانها، دیوارها یا هر سازهی فیزیکی بهکار میرود که بهدلیل عدم استحکام در پیریزی، در معرض آسیب، فروپاشی یا بیثباتی قرار دارد.
در معنای مجازی و کنایی، این صفت برای توصیف افراد یا اموری بهکار میرود که از نظر روانی، اخلاقی یا شخصیتی، دارای ارادهای ضعیف، بنیادهای فکری ناپایدار یا روحیهای زبون و سست هستند. در این معنا، سستبنیاد فردی را میرساند که در برابر دشواریها، وسوسهها یا فشارها بهسادگی تسلیم میشود و استواری و ثباتِ نفس ندارد.
بهطور کلی، این واژه در هر دو کاربرد، بر مفهوم بیثباتی ریشهای و نبودِ پایداری در اساس تأکید دارد؛ خواه در معماری و سازههای ملموس، خواه در ویژگیهای انتزاعی انسانی. بنابراین، کاربرد دقیق و صحیح آن مستلزم توجه به بافتار جمله و تمایز قائلشدن میان معنای تحتاللفظی و معنای مجازی آن است.
