واژه «طایی» صفتی نسبی است که به قبیله طَیّ، یکی از قبایل شناختهشده عرب، نسبت داده میشود. این واژه برای معرفی افرادی به کار میرود که از نسل یا وابسته به این قبیله باشند. قبیله طی از بطون قدیمی عرب به شمار میآید و در تاریخ و ادب عرب جایگاه ویژهای دارد. وقتی گفته میشود کسی طایی است، یعنی اصل و تبار او به قبیله طی بازمیگردد. یکی از مشهورترین افراد این قبیله حاتم طايی است که به سخاوت و بخشندگی شهره شده است. به همین سبب، گاهی واژه طایی به طور ضمنی یادآور جوانمردی و کرم نیز هست. در متون تاریخی و ادبی، طایی بیشتر به عنوان نسبت قومی و قبیلهای به کار میرود. این واژه هم برای اشخاص و هم برای خاندانها استفاده میشود. بنابراین این کلمه نشاندهنده وابستگی نسبی و هویتی به قبیله طی است.
طایی
لغت نامه دهخدا
طایی. ( ص نسبی ) طائی. منسوب به طَی. پدر قبیله ای از عرب و قیاس طَیّئی است. ( از اقرب الموارد ). رجوع به طائی شود.
فرهنگ عمید
از قبیلۀ طی: نماند حاتم طایی ولیک تا به ابد / بماند نام بلندش به نیکویی مشهور (سعدی: ۱۰۸ ).
فرهنگ فارسی
طائی. منسوب به طیئی پدر قبیله و قیاس طیئی است.
جمله سازی با طایی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 گر حاتم طایی نه بجایست تو بجایی بر جای چنان راد سخا پیشه سزایی
💡 تو را به حاتم طایی مثل زنند و خطاست گل شکفته که گوید به ارغوان ماند؟
💡 هر کس ز کرم طی نکند وادی شهرت گر حاتم طایی است جوانمرد ندانی
💡 نماند حاتم طایی ولیک تا به ابد بماند نام بلندش به نیکویی مشهور
💡 جز به سزاوار میر گفت ندانم ورچه جریرم به شعر و طایی و حسان